پزشکی، دندانپزشکی و داروسازی

رشته پزشکی از محبوب ترین و پر تقاضا ترین رشته های زیرگروه 1 تجربی است که اکثر داوطلبان کنکور تجربی آرزوی قبولی در کنکور تجربی را دارند.

به علت اینکه رقابت در این رشته شدید است، قبولی نیز دشوار است.

رشته پزشکی چند ترم است؟

رشته پزشکی عمومی شامل 4 دوره علوم پایه، فیزیوپاتولوژی، کارآموزی بالینی و کارورزی بالینی است.

علوم پایه

حدود 2 سال طول می کشد بعد از اتمام آن دانشجویان برای ارتقا باید در آزمون جامع شرکت می کنند.

فیزیوپاتولوژی

این دوره حدود 6 ماه طول می کشد و در این مدت دانشجویان باید در مبانی فیزیولوژیک و شناخت بیماری ها و عوامل موثر در آنها و نشانه های انواع بیماری ها نمره قابل قبولی کسب کنند.

کارآموزی بالینی

کارآموزی بالینی در حدود 20 ماه طول می کشد. در این بازه زمانی دانشجویان به شناخت علایم و راه درمان بیماری ها از نظر بالینی می پردازند تا توانایی کار در کمترین زمان و ارائه بهترین درمان را کسب کنند و در زمینه پیشگیری فعالیت کنند.

کارورزی بالینی

در حدود 18 ماه زمان برای کارورزی بالینی نیاز است. هدف از کارورزی بالینی، افزایش اعتماد به نفس دانشجویان، یادگیری بیشتر و افزایش مهارت و قدرت تصمیم گیری در لحظه است که این امر از طریق برخورد مستقیم با بهداشت و درمان و پذیرش مسئولیت می باشد.

دندانپزشکی

دندانپزشکی دو دوره 2 ساله و یک دوره 4 ساله دارد که دانشجویان در 2 سال اول واحد های علوم پایه مانند آناتومی، فیزیولوژی، ژنتیک، ایمن شناسی و میکروب شناسی را طی می کنند و پس گذراندن این مقطع با نمره قبولی، در آزمون سراسری علوم پایه وارد دوره دندانپزشکی می شوند و می توانند دروس اختصاصی دندانپزشکی مانند فک و دهان، ارتودنسی، پروتز ها، جراحی دهان و دندان و … را می گذرانند و در پایان، توانایی تشخیص و درمان بیماری های دهان و دندان را در حد یک دندانپزشک عمومی کسب می کنند.

دروس پایه رشته دندان پزشکی

دروس های پایه همان دروس اصلی و تخصصی هستند که جمعا حدود 24 واحد درسی است که عبارت اند از:

فیزیک شناسی، بیوشیمی، بافت شناسی، جنین شناسی، تشریح، ژنتیک انسانی، روان شناسی عمومی و… .

دروس تخصصی رشته دندان پزشکی

دروسی که از طریق آن می توان آگاهی و اطلاعات بیشتری را در مورد رشته تخصصی خود کسب کرد، دروس تخصصی می گویند و دانشجویان در این رشته موارد لازم را آموزش می بینند.

واحد های رادیولوژی دهان، ارتودنسی، جراحی دهان و دندان، گوش حلق و بینی، بیماری های درونی، بیماری های روانی و … .

داشتن تسلط بالا در زبان انگلیسی و دست های با مهارت و توانایی انجام کار با دقت و با ظرافت، از الزامات دانشجویان دندان پزشکی است.

داروسازی

رشته داروسازی نیز دارای دو دوره مجزای 2 ساله و 4 ساله است که همانند رشته های پزشکی و دندانپزشکی 2 سال اول به دروس علوم پایه اختصاص دارد که در حدود 180 واحد درسی دارد.

دروسی مانند انگل شناسی، فیزیولوژی، بیوشیمی، میکروب شناسی، ایمن شناسی و … که بعد از این دوره آزمونی تحت عنوان آزمون جامع برگزار می شود.

دروس تخصصی

دانشجویان بعد از پاس کردن واحد های درسی خود که حدود 100 واحد می باشد وارد دوره کارورزی می شوند.

دروس تخصصی داروسازی عبارت اند از:

• گیاه شناسی دارویی
• شیمی دارویی
• اطلاعات دارویی
• سم شناسی
• زبان تخصصی
• کارآموزی صنعت
• درمان شناسی و…

شناخت کامل رشته پزشکی

یکی از مهمترین و محبوب ترین رشته های گروه تجربی، رشته پزشکی است. این رشته هر سال، داوطلبان بسیار زیادی دارد و از پرطرفدارترین رشته ها بین دانش آموزان به حساب می آید. اکثر دانش آموزان تجربی، آرزوی قبولی در این رشته دشوار را دارند.

قبولی در این رشته کار به نظر دشواری به حساب می آید اما امکانپذیر است. یکی از مهمترین نکاتی که قبل از انتخاب رشته باید به آن توجه کرد، بررسی اطلاعات کامل درباره ی رشته تحصیلی است. شما با داشتن اطلاعات کامل در مورد مراحل تحصیل می توانید به اهداف خود برسید.

رشته پزشکی دانشی است که هدف آن حفظ و ارتقاء سلامتی، درمان بیماری‌ ها و بازتوانی آسیب‌ دیدگان است. این اهداف با شناخت بیماری ها، تشخیص، درمان و پیشگیری از بروز آنها به انجام می رسد. فارغ التحصیلان رشته پزشکی روزانه با افراد زیادی از گروه های مختلف جنسی، اجتماعی و سنی مواجه می شوند که این گروه ها هر چند با وجود تفاوت هایی همگی نام مشترک بیمار را نزد پزشک یدک می کشند.

بیماران می دانند که برای سلامتی و تندرستی باید به پزشک برای درمان اعتماد کنند و در نتیجه این اعتماد تصمیم گیری در مورد سلامتی شان را به پزشک می سپارند.

تقریباً در سراسر تاریخ ثبت شده و در ھر بخشی از جھان، پزشک بودن معنی خاصی را داشته است و مردم برای کمک گرفتن در مورد فوری ترین نیازھای خود، تسکین از درد و رنج و بازگرداندن سلامتی به نزد پزشکان مراجعه می کنند. آنھا به پزشکان اجازه دیدن، لمس کردن و دست زدن به ھر قسمتی از بدنشان، حتی محرمانه ترین قـسمت ھا را هم می دھند. انجام می دھند چون که ایمان دارند پزشک شان به نفع آنھا کار خواھد کرد.

مراحل تحصیل در رشته پزشکی

این رشته مناسب چه کسانی است؟

از جمله مشکلات رشته ی پزشکی، طولانی بودن دوره و طاقت فرسا بودن آن است.محروم بودن از تعطیلات و تفریحات متداول هم سن و سالانتان و نداشتن درآمد تا پایان دوره ی تحصیلتان. بر همگان روشن است که مواجهه با صحنه های دلخراش مرگ، خونریزی و جراحت های شدید، کم کم بر روحیاتتان تاثیر منفی می گذارد. پس این رشته مناسب کسانی است که توانایی تطابق با شرایط سخت آن را داشته باشند.

اگر می‌توانید با شرایط استرس‌زا به خوبی کنار بیایید و دلسوزی، صبر و تحمل جسمی داشته باشید، حرفه پزشکی برای شما مناسب است. همچنین ضروری است مهارت‌های ارتباطی، ریاضی و فنی بسیار خوبی را نشان دهید.

استعداد های ذاتی مورد نیاز برای تحصیل در این رشته

استدلال دیداری: قدرت استدلال با تصاویر ونشانه ها را داشته باشند.

استدلال ریاضی: کشف روابط میان اعداد و شناسایی الگوهای موجود در آنها در این افراد وجود داشته باشد.

استعداد درک 3 بعدی: بتوانند ماورای آنچه که در سطح چیزها و امور است را ببینند. یعنی بتوانند وجه یا وجوهی از شکلی که نمی بینید، یک بازنمایی فرضی در ذهن خود بیافرینند.

استعداد دقت: بتوانند به خوبی تمرکز کنند و دقت داشته باشند تا با به خاطر سپردن جزئیات و استفاده از آن در موقیت های جدید مفید باشند.

رشته پزشکی چند ترم است ؟

در حال حاضر، نظام آموزش پزشکی عمومی‌، شامل 4 دوره علوم پایه، فیزیوپاتولوژی، کارآموزی بالینی و کارورزی بالینی است .دوره علوم پایه دوره علوم پایه پزشکی 5 ترم تحصیلی است که با اتمام آن،‌ دانشجویان مجاز به ورود به دوره بعدی(فیزیوپاتولوژی) هستند و پیش از ورود به دوره بعدی،‌ امتحان جامع علوم پایه پزشکی از تمام دانشجویان به طور سراسری و همزمان، توسط وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در تمام دانشگاه‌های علوم پزشکی به عمل می‌آید و قبول‌شدگان،‌مجاز به ورود به دوره فیزیوپاتولوژی خواهند بود. این امتحان، در بردارنده‌ی مباحث تدریس شده در دوره علوم پایه است.

دوره های تحصیلی رشته پزشکی

علوم پایه

در این دوره به علت آشنا نبودن دانشجویان ، به مباحث پایه علوم بالینی پرداخته می‌ شود. طول این دوره ، 2 سال است و دانشجویان پس از این 2 سال، به منظور ورود به دوره بعدی، در آزمونی جامع، شرکت می‌ کنند.

دروس علوم پایه

بیوشیمی، بافت‌شناسی،، تشریح (نظری- عملی)، تشریح (آناتومی) (نظری ـ عملی)، فیزیولوژی(نظری ـ عملی)، ایمونولوژی (نظری)،اپیدمیولوژی، روانشناسی، جنین‌شناسی، تغذیه، ژنتیک، زبان تخصصی، آسیب شناسی عمومی، انگل‌شناسی، میکروب شناسی دوره فیزیوپاتولوژی این دوره شامل 31 واحد درسی است که دو ترم تحصیلی طول خواهد کشید. در پایان این دوره معدل دانشجو از دروس فیزیوپاتولوژی، باید دست‌کم 12 باشد، در غیر این صورت دانشجو باید درس‌هایی را که در آنها نمره کمتر از 12 آورده است،‌ مجدداً بخواند.

حداکثر مدت مجاز،‌ در مراحل اول و دوم (علوم پایه و فیزیوپاتولوژی) 5 سال است. در پایان این دو دوره دانشجویانی که همه‌ی واحدها را با موفقیت بگذرانند، به دوره‌ی کارآموزی بالینی راه می‌یابند. باید توجه داشت که ملاک قبولی در امتحانات این مرحله، کسب حداقل نمره 12 از 20 است؛ در حالی که در دروس پایه، ملاک کسب نمره 10 از 20 می‌باشد.

نشانه‌ شناسی و فیزیوپاتولوژی

طول این دوره 6 ماه بوده و در این دوره دانشجویان به فراگیری مطالبی همچون آگاهی از مبانی فیزیولوژیک، شناخت ساز و کار بیماریها و عوامل مؤثر در آن‌ ها، تشخیص انواع بیماری‌ ها، نشانه ها و راه های درمان آن ها، می‌ پردازند.

دروس فیزیوپاتولوژی

آسیب شناسی اختصاصی، فارماکولوژی، سیمیولوژی، دوره های فیزیوپاتولوژی ارگان‌ها .دوره ‌کارآموزی بالینی دانشجویان پزشکی در این مرحله قادر هستند تا آموخته های خود را از دروس مختلف با یافته های بالینی از بیماران بستری در بیمارستان ها تطبیق داده و با بهره گیری مناسب از روش های تشخیص آزمایشگاهی، بیماری را تشخیص دهند و اقدامات مناسب درمانی را برای بیمار انجام دهند. این دوره شامل 97 واحد درسی است که در چهار بخش اصلی ارائه می گردد و عمدتاً مسائل رایج در رشته پزشکی عمومی را شامل می شود که عبارتند از داخلی، جراحی، زنان و کودکان.

در سایر بخش ها که بخش های فرعی محسوب می شوند نیز بیماری های شایع در آنها آموزش داده می شود. با توجه به این مطلب، چهار رشته اصلی جراحی، داخلی، زنان و کودکان زمان بیشتری را به خود اختصاص می دهند.

در دوره کارآموزی، دانشجویان باید روش برخورد با بیمار، تهیه شرح حال بیمار و نحوه تشخیص و درمان را فرا بگیرند تا در دوره‌ بعدی - کارورزی- که خود تصمیم گیرنده خواهند بود، بتوانند به کمک بیماران بشتابند و تصمیمات لازم را اتخاذ نمایند.

در دوره کارآموزی نمره قبولی در دروس عملی و نظری 12 است و معدل کل دوره کارآموزی باید بالای 14 باشد و چنانچه کمتر از 14 باشد، باید واحدهای با نمره کمتر از 14 تکرار شود تا معدل کل به 14 برسد.

در پایان این دوره، دانشجویان قبل از ورود به دوره کارورزی در امتحانی به نام امتحان جامع کارورزی شرکت می کنند و بعد از قبولی به دوره کارورزی وارد می شوند. چنانچه دانشجویی در امتحان مربوط قبول نشود، حداکثر 4 مرتبه می تواند در این امتحان شرکت کند.

آشنایی با رشته های پزشکی

کارآموزی بالینی

طول این دوره 20 ماه می‌ باشد و دانشجویان به شناخت بیماری ها و علائم و راه های درمان آن، از لحاظ بالینی و آزمایشگاهی می پردازند تا بتوانند در زمان مواجهه با بیمار، به بهترین نحو ممکن، به پیش گیری و درمان کمک کنند.

دروس کارآموزی بالینی

بیماریهای اعصاب، بیماریهای عفونی، کارآموزی داخلی، بیماریهای جراحی، بیماریهای ارتوپدی، بیماریهای عفونی، کارآموزی جراحی، تاریخ و اخلاق پزشکی، بیماریهای کودکان، پزشکی قانونی و مسمومیت ها، فارماکولوژی بالینی،‌ کارآموزی چشم،‌ کارآموزی پوست، کارآموزی بهداشت، کارآموزی بخش کودکان،‌ بهداشت، کارآموزی گوش و حلق و بینی، کارآموزی ارتوپدی. بیماری های زنان و زایمان، کارآموزی رادیولوژی، بیماریهای روانی، کارآموزی روانپزشکی.

دوره کارورزی بالینی این دوره آخرین مرحله آموزش پزشکی است و آن را دوره انترنی نیز می گویند. این دوره 64 واحد درسی است و 18 ماه به طول می انجامد. در دوره کارورزی،‌ دانشجویان مسئولیت معاینه‌ی بیماران و تشخیص و اقدامات درمانی را در بیمارستان بر عهده خواهند داشت و آموخته های خود را در دوره های قبل به طور عملی انجام خواهند داد تا آماده پذیرش شغل پزشکی در جامعه شوند و بتوانند به طور مستقل به درمان بیماران بپردازند. در پایان این دوره و قبل از فراغت از تحصیل، کارورزان باید درس پایان نامه را که 6 واحد درسی است، آغاز کنند.

کارورزی بالینی

طول این دوره 18 ماه است. هدف این دوره، پرورش مهارت و قدرت تصمیم‌ گیری کارورزان و افزایش اعتماد به نفس آن ها، از طریق برخورد مستقیم‌ با مسائل بهداشتی – درمانی و قبول مسئولیت در این زمینه، می‌ باشد.

دروس کارورزی بالینی

کارورزی بخش جراحی، کارورزی بخش چشم، کارورزی بخش سوانح و سوختگی، کارورزی بخش ارتوپدی، کارورزی بخش ارولوژی، کارورزی بخش اطفال، کارورزی بخش بهداشت، کارورزی بخش گوش و حلق و بینی،‌ کارورزی بخش داخلی، کارورزی بخش زنان و زایمان، کارورزی بخش اورژانس، کارورزی بخش نفرولوژی، کارورزی بخش پوست، کارورزی بخش روانپزشکی.

کارورزی

در این دوره کارورزان به مناطق محروم رفته و مشغول به گذراندن طرح کارورزی خود می‌ شوند اما لازمه ورود به این دوره ، گذراندن و موفقیت در آزمون جامعی است که قبل از این مرحله برگزار می شود و شامل کلیاتی از دروس پایه ، اصلی و عمومی فیزیولوژی و علوم بالینی است.

آشنایی با رشته پزشکی

پزشکی در ایران یا مهاجرت و ادامه تحصیل در خارج از کشور

بعضی ها تحصیلات پزشکی در خارج از کشور را به پزشکی در ایران ترجیح می دهند. برای رشته هایی مانند رشته دندانپزشکی و پزشکی باید یک سری آزمون های مختص آن کشورها را بدهید تا بتوانید برای ادامه تحصیل به آن کشور بروید و درس بخوانید. نمره آزمون زبان تافل یا ایلتس یا GRE هم می خواهد. باید ویزا بگیرید و شرایط خاص خودش را دارد.

این آزمون ها در هر کشوری برگزار نمی شود و فقط در بعضی کشورها برگزار می شود. خیلی از متخصص ها و فوق تخصص های معروف ایرانی هم دانشگاه های معتبر خارج از کشور درس خواندند و برگشتند. خارج رفتن و تحصیل در رشته پزشکی آنقدر سخت است (حداقل در مقایسه با رشته های مهندسی) که خیلی از پزشک ها اعتقاد دارند خارج رفتن منطقی نیست! مگر اینکه همه سختی هایش را به جان بخرد.

الان بیشتر ایرانی هایی که اپلای می کنند و می روند از رشته های فنی مهندسی هستند که صرفا با داشتن رزومه علمی خوب (معدل بالا، مقاله و …) و نمره آزمون زبان خوب می توانند بروند ولی برای بچه های پزشکی و دندان پزشکی و … باید از یک سری فیلترها و آزمون های سخت عبور کنند تا بتوانند در یک دانشگاه معتبر خارجی در مقطع تخصص یا فوق تخصص ادامه تحصیل بدهند. شرایط مهاجرت به خارج از کشور برای دندانپزشکی و پزشکی کمی سخت تر از داروسازی است.

یک سوالی که ممکن است به ذهن تان برسد این است که آیا کشورهای دیگر مدرک پزشکی عمومی ایران را قبول دارند یا خیر؟ باید در جواب گفت که به کشور مورد نظرتان بستگی دارد: مثلا آمریکا آن را قبول دارد اما باید سه استپ آزمون USMLE را پاس کنید. قوانین ایالت ها هم بعضا با هم فرق دارد اما اگر برا کار کردن بخواهید بروید و جواز طبابت یک ایالت را بگیرید بقیه ایالت ها هم به شما جواز طبابت می دهند.

اما معمولا رشته های لوکس را به ایرانی ها نمی دهند برای متخصص ها، مگر اینکه نمره استپ های آزمون USMLE خیلی بالا باشد. استرالیا هم مدرک پزشکی ایران را قبول دارد اما باید امتحان مخصوص آنجا را پاس کنید. کانادا و آلمان هم مدرک رشته پزشکی عمومی ایران را قبول دارند. اما باید به این نکته هم توجه کنید که مثلا بروید و پزشکی آلمان بخوانید و برگردید باید حتما امتحان ارتقا بدهید که بتوانید در ایران طبابت کنید.

کلا در خیلی کشورها مدرک رشته پزشکی عمومی ایران یا همان gp اعتبار دارد اما قانونش این گونه است که شما باید دوره اینترنتی را آنجا هم بگذرانید. کشور به کشور قوانینی با هم اختلافاتی دارند. به این نکته هم باید توجه کرد که مدت زمان تحصیل پزشکی تو همه تخصص ها و کشورهای دیگر اندازه ایران نیست و بعضی ها طولانی تر است مثلا تخصص رادیولوژی در استرالیا ۵ ساله است.

بعضی کشورها هم سیاست های خاصی برای جذب پزشک خارجی دارند. مثلا آمریکا معمولا رشته های تاپ و لوکس را از پزشکان خودش می گیرد مثل پوست چشم و پلاستکف اما رشته های پرزحمت تر و یا احیانا کم درآمدتر مال خارجی هاست که از بین خارجی ها هم هندی ها و چینی ها پیشتاز پر کردن ظرفیت های پزشکی آمریکا هستند.

شناخت رشته ی پزشکی

آینده شغلی :

پس از اتمام دوره ی تحصیل، همه ی دانشجویان ملزم به گذراندن دو سال طرح پزشکی در مناطق محروم و خدمت سربازی (پسران) هستند.

این دو خدمت جداگانه هستند و مستقل از هم گذرانده می شوند. بازار کار رشته ی پزشکی از کلینیک ها، بیمارستان های دولتی و خصوصی تا اورژانس ها و مطب ها گسترش یافته است.

بازار کار، درآمد، موقعیت شغلی رشته پزشکی در ایران

بازار کار رشته پزشکی از منزل شخصی شروع و تا بيمارستان ها، درمانگاه ها، اورژانس ها و کليه مراکز درمانی در بخش های دولتی و خصوصی، ورزشگاه ها و غيره گسترش می يابد و در صورت بضاعت و توانائی مالی امکان تأسيس مطب را نيز می توان يکي از بخش هايی دانست که پزشک اشتغال خود را فراهم می کند.

امروزه از گوشه و کنار می شنویم که برای فارغ التحصیلان رشته پزشکی بازار کار مناسبی وجود ندارد. در حالی که هنوز در بسیاری از شهرهای کوچک و مناطق محروم با کمبود پزشک مواجه هستیم. از طرفی دیگر فارغ التحصیلان رشته پزشکی می توانند کارهای پژوهشی گسترده ای انجام دهند که متاسفانه افرادی که در این زمینه فعالیت می کنند بسیار انگشت شمارند، در واقع بسیار از پزشکان بیشتر ترجیح می دهند به کارهای درمانی در مطب های خود بپردازند.

لیست رشته های پزشکی و پیراپزشکی

در این پست از وبلاگ انتشارات کتب پزشکی انتشارات حیدری بجنورد به معرفی تمامی رشته های زیر مجموعه علوم پزشکی و پیراپزشکی خواهیم پرداخت…

لیست رشته های پزشکی و پیراپزشکی

1. فوریت‌های پزشکی
2. ارتوپدی
3. پزشکی اطفال
4. پزشکی انفورماتیک
5. انکولوژی (سرطان‌شناسی)
6. ایمنی‌شناسی و آلرژی
7. بهداشت عمومی
8. بیماری‌های اعصاب
9. بیماری‌های دهان و دندان
10. بیماری‌های ریوی
11. بینایی سنجی
12. پزشکی بیهوشی
13. فیزیوتراپی
14. فیزیولوژی پزشکی
15. پاتولوژی (آسیب‌شناسی)
16. پرستاری
17. طب اورژانس
18. پزشکی خانواده
19. پزشکی مولکولی
20. پزشکی قانونی
21. پزشکی پوست
22. تغذیه و رژیم‌درمانی
23. جراحی عمومی
24. جراحی کلیه و مجاری ادراری
25. جراحی مغز و اعصاب
26. چشم‌پزشکی
27. خون‌شناسی
28. داروسازی
29. دارورسانی
30. دامپزشکی
31. دندانپزشکی
32. رادیولوژی {تکنولوژی پرتو شناسی}
33. روان‌پزشکی
34. روماتولوژی
35. زنان و زایمان
36. ژنتیک
37. میکروب شناسی
38. طب سنتی / طب حاشیه
39. طب فیزیکی و توانبخشی
40. طب کار / بهداشت حرفه‌ای
41. پزشکی عفونی
42. علوم آزمایشگاهی
43. پزشکی غدد
44. پزشکی قلب و عروق
45. پزشکی کلیه و مجاری ادراری
46. پزشکی گوارش و کبد
47. پزشکی گوش، حلق و بینی
48. مامایی
49. مدارک پزشکی
50. کالبدشناسی / علوم تشریحی
51. طب هوانوردی و هوافضا

پیراپزشکی

کادری که کادر درمان را تکمیل میکنند.

پیراپزشکی به شیوه‌ها و فنونی گفته می‌شود که به حفظ یا بازگرداندن سلامتی مربوطند.

این مهارت ها معمولاً تحت نظر یا مشورت پزشک عمومی با متخصصین انجام می‌گیرند.

پیراپزشکان، در واقع مجموعه‌ای از متخصصینی هستند که کادر درمانی را تکمیل می‌کنند.

رشته ها و گرایش های پیراپزشکی

گروه‌های پیراپزشکی شامل:

• رادیوتراپی
• رادیولوژی
• هوشبر
• علوم آزمایشگاهی
• کتابداری
• پرستاری ، مامایی ، بهیاری ( کارودانش)
• گروه اتاق عمل
• گروه فناوری اطلاعات سلامت
• گروه فوریت‌های پزشکی
• گروه کاردرمانی
• مددکاری
• محيط زيست

.

به روزدی توضیح مختصری در ارتباط با هر کدام از موارد لیست رشته های پزشکی و پیراپزشکی جهت آشنایی بیشتر علاقه مندان ، در وبلاگ انتشارات پزشکی حیدی خراسان شمالی درج خواهد شد.

مشاغل فارغ التحصیل رشته پزشکی

فارغ التحصیل رشته پزشکی در چه کارها و صنایعی می‌تواند شاغل شود؟

بسیاری از دانش‌آموختگان این رشته تحصیلی،‌ ترجیح می‌دهند در مطب خصوصی خودشان کار کنند. عده کمی از آن‌ها در واحدهای تحقیقاتی یا بخش‌های اجرایی و اداری، جذب می‌شوند، یا بعد از دریافت مدرک تخصص،‌ به همراه متخصصان دیگر، آزمایشگاه‌های تشخیصی تاسیس می‌کنند.

شاید بتوان گفت،‌ یکی از رویاهای هر دانشجوی پزشکی، تاسیس مطب خصوصی است.  اما همین رویا، در سال‌های اخیر،‌ موجب رشد بی‌رویه متقاضیان این رشته و از سوی دیگر، کم‌رونق شدن بازار کار طیف گسترده‌ای از دانش‌آموختگان آن، به ویژه در مقطع پزشکی عمومی شده است.

جالب است بدانید، تنها موقعیت شغلی مناسب برای یک پزشک، «مطب‌داری» نیست. بلکه در بسیاری از مشاغل دیگر نیز، وجود یک پزشک با تجربه و آگاه، پیش‌بینی شده است. انواع آزمایشگاه تشخیص پزشکی، پاتوبیولوژی و سیتوژنتیک، تنها یک نمونه از این مشاغل است. همچنین، پزشک می‌تواند، به شرط گذراندن دوره‌های مرتبط، یک مرکز مشاوره ژنتیک تاسیس کند و به مشاوره در این حوزه بپردازد.

بازار کار رشته پزشکی به چه صورت است؟

در بخش‌های پیش، بازار کار هریک از تخصص‌های پزشکی را بررسی کردیم. در این بخش، به مروری کلی درباره وضعیت درامدی و امنیت شغلی پزشکان عمومی می‌پردازیم.

طبق اعلام سازمان بهداشت جهانی، به ازای هر هزار نفر جمعیت، یک پزشک کافی است (یعنی نسبت ۱۰۰۰ به ۱). پس طبق استاندارد جهانی، اگر جمعیت ایران را حدود ۸۰ میلیون نفر، فرض کنیم، وجود ۸۰ هزار پزشک، برای انجام خدمات تشخیصی و بالینی، کافیست. این در حالی است که طبق اعلام رسمی دولت در سال 1398، تعداد پزشکان عمومی، متخصص و فوق تخصص در ایران از مرز 85 هزار، 41 هزار و 3400 نفر گذشته بود.

از سوی دیگر،‌ این روزها، بسیاری از مردم ترجیح می‌دهند حتی برای بیماری‌های ساده‌ای مثل سرماخوردگی فصلی نیز به پزشکان متخصص و فوق تخصص، مراجعه کنند. روند فزاینده این قبیل مراجعات،‌ از یک سو باعث بی‌رونق شدن بازار پزشکان عمومی و از سوی دیگر، موجب بی‌انگیزگی پزشکان متخصص می‌شود.

متاسفانه مانند برخی از مشاغل دیگر، اطلاع دقیقی از درآمد پزشکان، در دست نیست اما می‌توان حدس زد که این گروه، متناسب با سطح تحصیلات، نوع و میزان تخصص، سابقه کاری و مهارت‌های فردی خود، درآمدهای متفاوتی داشته باشند.

برای ورود به بازار کار، علاوه بر آشنایی با مهارت‌های تخصصی رشته مورد نظر باید با سایر مهارت‌های فردی هم آشنایی داشته باشید. در حقیقت، این مهارت‌های فردی هستند که یک شخص را از میان رقبا متمایز می‌کنند و سبب موفقیت او در زمینه‌ها و موقعیت‌های شغلی می‌شوند. چنین مهارت‌هایی سبب تعامل بهتر فرد در سازمان و محیط‌های کاری خواهد شد و به طور معمول با نام «مهارت‌های نرم» از آن نام می‌برند. به همین دلیل، برای یادگیری مهارت‌های فردی، مشاهده مجموعه فیلم‌‌های آموزش توسعه مهارت فردی فرادرس پیشنهاد می‌شود که لینک آن در زیر آورده شده است.

در مجموع، آنچه روشن است، این است که جامعه پزشکان، همراه با اعضای هیئت علمی دانشگاه‌ها، مدیران عالی‌رتبه کشوری و لشگری و بخشی از صنعتگران، در یکی از دو دهک بالای درآمدی قرار دارند.

امکان ادامه تحصیل در رشته پزشکی در داخل ایران چگونه است؟

ظرفیت دانشگاه‌های علوم پزشکی، برای رشته پزشکی، در سال 1398، در جدول زیر آمده است.

همانطور که از این جدول پیداست، ظرفیت پذیرش این رشته در سال‌های اخیر، به شدت افزایش یافته است و با وجود رقابت جدی داوطلبان، می‌توان گفت هریک از آن‌ها از شانس خوبی برای پذیرفته شدن در این رشته پرطرفدار برخوردار است. علاوه بر این، گرایش‌های متعددی نیز در مقطع تخصص (PhD) در رشته پزشکی، ایجاد شده است و هر ساله به تعداد گرایش‌ها، دانشگاه‌های پذیرنده و ظرفیت پذیرش آن‌ها افزوده می‌شود.

جالب است بدانید در بین دانشگاه‌های مطرح پذیرنده رشته پزشکی، در جهان، در سال 2019، دانشگاه‌های علوم پزشکی تهران و شیراز، به ترتیب،‌ در گروه رتبه‌های بین 301 تا 350 و بین 451 تا 500 جای داشته‌اند.

امکان ادامه تحصیل در رشته پزشکی در خارج از کشور به چه صورت است؟

10 دانشگاه برتر دنیا از نظر رشته پزشکی عبارتند از:

• هاروارد (آمریکا)
• آکسفورد (انگلیس)
• کمریج (انگلیس)
• استنفورد (آمریکا)
• جان‌هاپکینز (آمریکا)
• انستیتو کارولینسکا (سوئد)
• دانشگاه کالیفرنیا (UCLA، آمریکا)
• دانشگاه یِل (آمریکا)
• انستیتو تکنولوژی ماساچوست (MIT، آمریکا)
• UCL (انگلیس)

همانطور که از این فهرست، پیداست، بهترین کشورها برای ادامه تحصیل در رشته پزشکی، عبارتند از آمریکا، ‌انگلیس و سوئد. تقریبا در همه کشورها،‌ پزشکی، شغلی پردرآمد محسوب می‌شود و با تحصیل در این رشته دانشگاهی، حتی می‌توانید در برخی از کشورها اقامت بگیرید.

در این میان، کشورهای اسکاندیناوی، ویزای مخصوص پزشکان دارند و همچنین، معادل‌سازی واحدها و نمره‌ها، در این کشورها روند راحت‌تری را نسبت به کشورهای انگلیسی زبان نظیر انگلیس، کانادا، استرالیا طی می‌کند. به همین دلیل، کشورهای این حوزه می‌توانند گزینه مناسبی برای ادامه تحصیل در یکی از تخصص‌های رشته پزشکی باشند.

توجه داشته باشید که در بیشتر موارد، برای ادامه تحصیل در خارج از کشور، باید با زبان‌ خارجی کشور مورد نظر و همچنین زبان انگلیسی آشنایی خوبی داشته باشید. علاوه بر این، برای اثبات آشنایی با زبان انگلیسی نیز به شرکت در آزمون‌های بین‌المللی و معتبر زبان خارجی مانند تافل، آیلتس و دولینگو نیاز دارید. برای شروع این مسیر می‌توانید از مجموعه فیلم‌های آموزش زبان انگلیسی فرادرس کمک بگیرید.

دروس دانشگاهی رشته پزشکی تا چه میزان نیازهای بازار کار را مرتفع می‌کنند؟

همانطور که در بخش‌های پیش، گفتیم، دوره پزشکی عمومی،‌ شامل درس‌های متنوعی است که در قالب واحدهای تئوری و عملی، ارائه می‌شوند. علاوه بر این، حضور در مراکز بالینی و خدماتی، انجام شیفت‌های مکرر شبانه، خدمت در مناطق محروم و کارورزی در بخش‌های پر استرس، مثل اورژانس، همه و همه، نهال ترد و شکننده «دانش‌آموز» را به شاخه برومند «اینترن پزشکی» و خیلی زود، به درخت تنومند یک «پزشک» با تجربه تبدیل خواهد کرد.

آنچه در این میان،‌ اهمیت دارد، این است که هرچند، مطالب ارائه شده در دانشگاه‌ها، منطبق با علم و فناوری روز دنیا هستند، اما ماندن در مسیر پیشرفت، کافی نیستند. یک پزشک، باید همواره اطلاعات خود را به‌روز نگه دارد و همیشه تشنه یادگیری مطالب و تکنیک‌های جدید باشد. شرکت در انواع کارگاه‌ها، همایش‌ها و سمینارها، نقش بسزایی در این امر دارند.

همانطور که گفتیم، دوره آموزش دکترای پزشکی، در مجموع، هفت سال است. این دوره، شامل 290 واحد درسی است و به چهار مرحله مجزا تقسیم می‌شود:

• علوم پایه. در این مرحله، دانشجو با ساختمان بدن انسان و اعمال فیزیولوژیک او و همچنین، عوامل زیستی بیماریزا و مکانیسم دفاعی بدن در برابر آن‌ها و اصول مسائل بهداشتی، آشنا می‌شود. طول این دوره، ۲ سال است و طی آن، ‌دانشجو موظف به گذراندن 91 واحد نظری و عملی است که مهمترین درس‌های تخصصی آن عبارتند از:
  • (+) آناتومی تنه
  • (+) روان‌شناسی
  • (+) بیوشیمی
  • فیزیک پزشکی
  • آنااتومی اندام
  • (+) بافت شناسی
  • بهداشت
  • (+) آناتومی سر و گردن
  • (+) ژنتیک
  • (+) جنین‌شناسی
  • (+) فیزیولوژی
  • باکتری‌شناسی
  • انگل شناسی
  • (+)ویروس‌شناسی
  • (+) پاتولوژی
  • (+) ایمونولوژی

حسن ختام این بخش، عبور از آزمون جامع است. این آزمون،‌ دوبار در سال برگزار می‌شود و هر دانشجو، به شرط گذراندن کل واحد‌های درسی، می‌تواند حداکثر ۳ بار در آن شرکت کند. دانشجویانی که دست کم به ۵۰ درصد پرسش‌ها پاسخ درست بدهند، وارد مرحله بعدی تحصیل خواهند شد. دانشجویانی که به هر دلیل، موفق به عبور از این سد نشوند، می‌بایست به دلخواه خود، به یکی از رشته‌های مقاطع کاردانی یا کارشناسی، تغییر رشته دهند.

• نشانه شناسی و فیزیوپاتولوژی. طول این دوره، یک سال و مشتمل بر 30 واحد تئوری و عملی است. هدف از آموزش در این مرحله، عرضه مباحثی است که بتواند ضمن دادن آگاهی از مبانی فیزیولوژیک، دانشجو را با ساز و کار بیماری‌ها و عوامل موثر در آن‌ها و همچنین، نمودها و نشانه‌های بیماری‌ها آشنا کند.
  مهمترین دروس این دوره عبارتند از:
  • بیماری‌های قلب و عروق
  • بیماری‌های غدد
  • بیماری‌های تنفسی
  • پاتولوژی اختصاصی
  • نشانه‌شناسی پزشکی
  • بیماری‌های گوارشی
  • بیماری‌های خون
  • بیماری‌های روماتیسمی
  • بیماری‌های کلیه
  • فارماکولوژی
  • کارموزی بهداشت
  • کارگاه مهارت‌های بالینی

پس از پایان این دوره مهم، دانشجویانی که موفق به کسب نمره قبولی در تمام واحدها شده باشند، وارد مقطع کاراموزی می‌شوند.

• کاراموزی بالینی. این مقطع،‌ که شامل حدود 95 واحد نظری و عملی است، بین ۲۰ تا ۲۲ ماه، طول می‌کشد و هدف از آن، کسب توانایی تشخیص بیماری‌ها از دیدگاه بالینی و آزمایشگاهی و همچنین به دست آوردن توانایی‌های لازم در به کار بردن اندیشه و استقلال و نتیجه‌گیری سریع است. این مقطع، شامل دو بخش مجزا است که یکی بر بالین بیماران بستری در بخش‌های بیمارستانی و دیگری در درمانگاه‌ها انجام می‌شود. به این ترتیب، علاوه بر گذراندن دروس دانشگاهی، دانشجو در این مقطع، نحوه برخورد صحیح با بیمار را نیز فرا می‌گیرد.
  مهمترین درس‌های مقطع کاراموزی پزشکی عمومی عبارتند از: اخلاق پزشکی، پزشکی قانونی، کاراموزی در بخش‌های جراحی (عمومی، بیهوشی،‌ ارتوپدی، اورولوژی)، اطفال، داخلی، داخلی قلب، عفونی، اعصاب، زنان، رادیولوژی، چشم، گوش و حلق و بینی، پوست، روانپزشکی.

پس از گذراندن این دوره،‌ مرحله کارورزی  آغاز می‌شود که شرط ورود به آن، کسب قبولی در کارموزی کلیه بخش‌ها و درس‌های مرحله قبل و موفقیت در آزمون پیش کارورزی است. در این مورد هم، مانند آزمون جامع، شرط قبولی، کسب حداقل 50٪ نمره کل آزمون است و هر دانشجو می‌تواند، حداکثر سه بار در این آزمون،‌ شرکت کند و در صورت عدم قبولی، به یکی از رشته‌های مقاطع پایین‌تر، تغییر رشته دهد.

• کارورزی. این دوره، آخرین مقطع از دوره شش ساله دکتری عمومی و شامل 68 واحد عملی و کشیک‌های شبانه است که در مدت 18 ماه، ارائه می‌شوند. عمده مباحث این مقطع،‌ عبارتند از: کارورزی در بخش‌های اطفال، داخلی CCU، جراحی (عمومی، بیهوشی،‌ ارتوپدی، اورولوژی)، داخلی و عفونی.
  جلسه دفاع از پایان نامه 6 واحدی، پایانِ نامه بلند این دوره آموزشی ۶ ساله خواهد بود.

معرفی گرایش‌های رشته پزشکی برای ادامه تحصیل

• بیهوشی

متخصص بیهوشی، پزشک متخصصی است که در مدیریت درد، بیهوشی‌های جراحی، انواع بی‌حسی‌ها و مراقبت‌های ویژه مهارت دارد. او ارزیابی‌های قبل از عمل و درمان بیماران در شرایط خاص را نیز بر عهده دارد. برخی از این موارد،‌ عبارتند:

• مدیریت دردهای مزمن
• احیای قلبی و ریوی
• مدیریت و درمان بیماران بسیار بدحال یا آسیب دیده در بخش مراقبت‌های ویژه

طول دوره تخصص بیهوشی 4 سال است و فلوشیپ‌های آن عبارتند از:

• بیهوشی قلب
• درد در بیهوشی
• بیهوشی پیوند اعضای داخل شکم
• بیهوشی کودکان
• بیهوشی مغز و اعصاب
• طب تسکینی

با توجه به اینکه در هر نوع عمل جراحی، متخصص بیهوشی و دستیار او باید حضور داشته باشند، می‌توان گفت نیاز به این شغل تقریبا دائمی است . از آنجایی که تکنولوژی در این حوزه به سرعت در حال گسترش است، داروها، دستگاه‌ها و تجهیزات جدیدی در حوزه بیهوشی به بازار ارائه می‌شود که هر روز استرس و ریسک این شغل را پایین تر آورده و ایمنی آن را بالاتر می‌برد. به طور کلی گفته‌ها حاکی است متخصصان بیهوشی درآمدهای متفاوتی از متوسط تا عالی دارند.

• پوست

رشته تخصصی بیماری‌های پوست یک رشته تخصص بالینی است که به اختلالات و بیماری‌های پوست، مخاط، مو و ناخن‌ها و تعدادی از بیماری‌های آمیزشی می‌پردازد. متخصصین پوست با گستره وسیعی از بیماری‌ها شامل آکنه، زگیل، درماتوزهای التهابی، کانسرهای پوست، بیماری‌های اتوایمیون، درماتوزهای شغلی و درماتیت‌های تماسی، سر و کار دارند. روش‌های درمانی در این رشته از اقدامات جراحی (از قبیل برداشتن ضایعات، اسکلروتراپی، جراحی لیزری، لیپوساکشن، کاشت مو و درمان‌های تقویت بافت) تا اقدامات مراقبتی از پوست سالم، پیشگیری از بیماری‌های پوستی و درمان پیری پوست متفاوت است.

طول دوره تخصص پوست، 4 سال و تنها فلوشیپ آن در حال حاضر، آسیب‌شناسی پوستی (درماتوپاتولوژی) است.

به لطف توجه زیاد مردم، در عصر حاضر، به زیبایی پوست و مو و انجام عمل‌های زیبایی، برای پزشک متخصص پوست، درآمد بسیار خوبی پیش‌بینی می‌شود. هرچند در سال‌های اخیر، عده زیادی از دانش‌آموختگان رشته‌های دیگر نیز با انگیزه کسب درآمد، وارد این رشته شده‌اند و پس از گذراندن دوره‌های کوتاه ۳ ماهه مراقبت از پوست، در بعضی از امور زیبایی، از قبیل تزریق بوتاکس، مشغول فعالیت هستند. این قبیل دخالت‌ها در این رشته، آینده شغلی آن را تحت تاثیر قرار می‌دهد. اما از نظر اجتماعی، یک متخصص پوست، همواره از موقعیت خاص و مطلوبی برخوردار است.

سرطان پوست کشنده

• رادیولوژی

رشته رادیولوژی، یک رشته تخصص بالینی است که دربرگیرنده مجموعه ای از روش‌های تصویربرداری تشخیصی و مداخله ای پزشکی یا تفسیر آن‌هاست. ابزارهای کلی یک رادیولوژیست عبارتند از: اشعه ایکس، امواج فراصوت، امواج مغناطیسی و سایر انواع انرژی‌های تشعشعی.

طول این دوره تخصص، 4 سال است و از بین فلوشیپ‌های آن، می‌توان به رادیولوزی زنان و رادیولوزی مداخله‌ای،‌ اشاره کرد.

دانش‌ رادیولوژی تشخیصی، در سال‌های اخیر بسرعت پیشرفت کرده و امکانات تشخیص پزشکی را به طور غیرقابل تصوری به پیش رانده است. همچنین رادیولوژی مداخله‌ای، در تشخیص و درمان بیماران، اندیکاسیون‌های بسیاری پیدا کرده است که هر روز در حال پیشرفت و توسعه هستند. از این رو نیاز به متخصصین این رشته هر روز بیشتر می‌شود. به نظر می‌رسد، هنوز، این رشته در ایران، بازار کار خوبی داشته باشد. البته اخیرا با توجه به افزایش ظرفیت رزیدنتی این رشته و همچنین ورود رشته‌های دیگر در حیطه کاری آن، به خصوص سونوگرافی، نگرانی‌های در بین رادیولوژیست‌ها، از نظر آینده این حرفه، به وجود آمده است. در حال حاضر، این رشته جزو رشته‌های پردرآمد پزشکی در ایران به شمار می‌رود.

شکستگی دست

• طب اورژانس

طب اورژانس، یک تخصص بالینی است که به ارزیابی، احیاء، تثبیت، تشخیص و مراقبت از بیماران اورژانس می‌پردازد. این رشته تخصصی، یک رشته پرفشار، با سرعت بالا و با تنوع زیاد است که دربرگیرنده اطلاعات علوم پایه و دانش بالینی لازم و مهارت‌های مناسب جهت تشخیص، تصمیم‌گیری و درمان بیماران مراجعه کننده به اورژانس است.

همچنین، مدیریت بخش اورژانس و حوادث غیرمترقبه، از دیگر وظایف پزشک اورژانس، به شمار می رود. متخصص این رشته، همچنین باید بتواند به عنوان عضوی مؤثر از تیم پزشکی با متخصصان رشته‌های دیگر و نیز نظام اورژانس پیش بیمارستانی، همکاری کند.

طول دوره آموزش در این رشته ۳۶ ماه است. نکات منفی که ممکن است در حین تحصیل و کار، موجب ایجاد نارضایتی پزشکان شود، عبارتند از: استرس زیاد در محل کار، شب‏کاری‏‌های زیاد، عدم تداوم مراقبت از بیمار و برخورد نامناسب بیماران نگران و وحشت‏زده. از نکات منفی دیگر می‏‌توان به کار فقط در بیمارستان و درمانگاه اشاره کرد. برای متخصصان طب اورژانس، عملا امکان مطب‏‌داری وجود ندارد.

اما با توجه به نوپا بودن این رشته و نیاز همه بیمارستان‌ها به متخصص طب اورژانس، به نظر می‌رسد متخصصین این رشته، آینده شغلی خوبی داشته باشند. بازار کار این رشته حتی در شهرهای بزرگ نیز هنوز اشباع نشده است و جزو معدود رشته‌ها از این منظر، محسوب می‌شود.

بخش اورژانس، تقریبا همیشه پر از صحنه‌های دلخراش است.

• جراحی عمومی

 رشته جراحی عمومی، شاخه ای از علوم پزشکی است که به درمان بیماری‌های قسمت‌های مختلف بدن انسان، با تکیه بر استفاده از روش‌های جراحی می‌پردازد. تأکید این رشته، کار بـر روی تروماهـا، بیماری‌هـای دسـتگاه گـوارش، شکم، گردن، غدد درون ریز، عروق محیطی، نسوج نرم و پستان است. طول دوره جراحی عمومی «چهار سال» است و برخی از مهم‌ترین فلوشیپ‌های آن عبارتند از:

• جراحی عروق
• جراحی درون بین (لاپاراسکوپی)
• جراحی گوارش تحتانی (کولورکتال)
• جراحی سرطان

تا کنون اقدام جامعی در خصوص بررسی تعداد متخصصین مورد نیاز، صورت نگرفته است. اما گفته‌ها حاکی از آن است که با توجه به تخصصی و فوق تخصصی شدن جراحی، وضعیت جراحان عمومی، مانند گذشته نیست. به طوری که نبودن امنیت شغلی و مسائل مالی، جز مشکلاتی است که جراحان، معمولا از آن نام می‌برند.

جراحی قلب باز

• داخلی

بیماری‌های داخلی، یک رشته تخصصی بالینی پزشکی است که دانش آموختگان آن با کسب دانش، مهارت، نگـرش و رفتارهـای لازم، در جهت پیشگیری، ارزیابی، تشخیص، مراقبت، درمان و پیگیری بیماری‌های داخلی اقدام می‌کنند. طول این دوره تخصص،‌ چهار سال است و فوق تخصص‌های مشتق از آن عبارتند از:

• بیماری‌های غدد درون ریز
• بیماری‌های گوارشی
• بیماری‌های کلیه
• بیماری‌های مفاصل و بافت همبند
• بیماریهای خون و انکولـوژی
• بیماری‌هـای ریـه
• بیماری‌های قلب و عروق

 با راه اندازی رشته‌های فوق تخصصی و نبود یک سیستم ارجاع در نظام بهداشتی درمانی کشور، وضـعیت نامناسـبی از نظـر آمـوزش طـب داخلی عمومی و جایگاه یک متخصص داخلی در این سیستم ایجاد شده است. از این رو به نظر می‌رسد آینده شغلی این متخصصین، به خصوص در شهرهای بزرگ، وضعیت مناسبی نخواهد داشت. اما برای رشته‌های فوق تخصصی این رشته، وضعیت کاملا متفاوت است و هنوز تعداد زیادی مورد نیاز است.

کلیه پلی کیستیک

• نورولوژی

بیماری‌های مغز و اعصاب، یک رشته تخصصی بالینی پزشکی است که به بیماری‌های سیستم عصبی، شامل اختلالات مغز، نخاع، اعصاب محیطی و همچنین عضلات می‌پردازد. بخش زیادی از کار یک نورولوژیست، مشاوره است، اما می‌تواند به عنوان پزشک اولیه بیمار نیز باشد. اصلی‌ترین فلوشیپ‌های این رشته عبارتند از:

• پزشکی خواب
• مالتیپل اسکلروز (MS)

با توجه به نیاز موجود و بازار کار فعلی این رشته، به نظر می‌رسد در آینده، همچنان فرصت‌های شغلی خوبی در انتظار این متخصصین باشد.

• جراحی مغز و اعصاب

رشته جراحی مغز و اعصاب، یک شاخه تخصصی بالینی از علوم پزشکی است که فراگیرندگان آن، در زمینه‌های مربوط به مشکلات سیستم عصبی مرکزی، محیطی، سیستم عصبی خودکار، جمجمه، ستون فقرات و سایر ساختارهای حمایت کننده آن، به مطالعه می‌پردازند و در جهت تشخیص، درمان جراحی، غیر جراحی، مراقبت و بازتوانی انواع بیماری‌های مربوط به آن‌ها اقدام می‌کنند.

میلومننگوسل

طول آموزش در این دوره ۵ سال است. این رشته، دربرگیرنده یکی از سخت‌ترین دوره‌های رزیدنتی است و فلوشیپ‌های آن عبارتند از:

• فلوشیپ جراحی قاعده جمجمه
• فلوشیپ استریوتاکسی  و فانکشنال
• فلوشیپ رادیولوژی مداخله‌ای (اینترونشن)
• فلوشیپ اطفال
• فلوشیپ ستون فقرات
• فلوشیپ جراحی عروق

جراحی مغز و اعصاب، جز رشته‌های پردرآمد پزشکی و البته سخت به حساب می‌آید. در خصوص وضعیت استخدام این جراحان، اطلاعات دقیقی در دسترس نیست. اما طبق برخی گفته‌های غیر رسمی، به نظر می‌رسد تعداد جراحان، مخصوصاً در شهرهای بزرگ، به نسبت بیماران موجود، در حد استاندارد جهانی است. در اکثر شهرهای کوچک، جراح متبحر و متخصص یا وجود ندارد یا بسیار کم است. بنابراین در کنار برخی از سختی‌های زندگی در این شهرها، فرصت شغلی زیادی در این مناطق برای آن‌ها وجود دارد.

• زنان و زایمان

رشته زنان و زایمان، یک رشته تخصصی بالینی است که به پیشگیری، تشخیص، درمان و پیگیری بیماری‌های زنان می‌پردازد. این رشته، ترکیب دو حیطه تخصصی است: obstetrics، که تمرکز آن مراقبت زنان قبل، حین و بعد از زایمان است، و gynecology،‌ که به تشخیص و درمان بیماری‌های دستگاه تولیدمثل زنان و بیماری‌های پستان می‌پردازد. طول آموزش در این دوره ۴ سال است. در ایران، این رشته فقط ورودی خانم می‌گیرد. فلوشیپ‌های این دوره عبارتند  از:

• انکولوژی زنان
• نازایی و ناباروری
• پریناتولوژی
• اختلالات کف لگن در زنان
• لاپاراسکوپی (جراحی درون‌بین زنان)

با توجه به افزایش رشد جمعیت، که به دلیل افزایش موالید زنده در سال‌های اخیر بوده است، به نظر می‌رسد نیاز به متخصص زنان و زایمان، روز به روز بیشتر می‌شود. نیاز فعلی کشور نیز، نشان دهنده فرصت‌های شغلی زیادی برای این متخصصین است.