تاریخچه  دوره  پزشکی خانواده 

در جهان:

روش کار و تاکید بر ارزش های مرتبط با رشته پزشکی خانواده به زمان بقراط بر میگردد ولی شکل فعلی این رشته که در جهان شناخته می شود در سال 1800میلادی شکل گرفته و بعد از جنگ جهانی دوم بخاطر مسایلی از قبیل رشد جمعیت ، بالا رفتن میانگین سنی جمعیت ،هزینه های بالای نظامت ،پیشرفت در درمان بیماری ها ، محدودیت مالی نظام سلامت ، طرح موضوع ارتقای عدالت اجتماعی در نظام سلامت و توسعه بخشیدن به بخش (primary care) با توجه وسیعی روبرو شده است .از دهه 1950میلادی اولین انجمن های علمی این رشته در کشورهای غربی تاسیس شد .

در اوایل کار نظام پزشکی خانواده در اکثر کشورهای پیشرفته از پزشکان عمومی تشکیل شده بود و لیکن در طول زمان با بوجود آمدن رشته های مختلف تخصصی و فوق تخصصی بالینی لزوم تاسیس بورد تخصصی رشته پزشکی خانواده احساس شد.در حال حاضر این کشورها دارای رشته تخصصی پزشکی خانواده با یک دوره آموزشی بین سه تا پنج سال می باشند(امریکا -1969، دانمارک-1977،اتحادیه اروپا -1994، استرالیا-1995، هند -1996) .با تاسیس سیستم تخصصی پزشکی خانواده در جهت ارتقای پزشکان عمومی به متخصصین پزشکی خانواده تکاملی چشمگیر پدید آمد.

در ایران:

تاسیس رشته تخصصی پزشکی خانواده ، پیش از انقلاب اسلامی ایران در دانشگاه شیراز مطرح شد ولی به دلایلی این رشته در کشور ریشه نگرفت.

در طول زمان به تدریج نیاز به تاسیس رشته پزشکی خانواده در کشور مطرح شد و در حال حاضر (سال 1389) در وزارت بهداشت ، درمان و آموزش پزشکی ، راه اندازی این دوره در دستور کار قرار گرفته و در 6 ماهه دوم سال 1389 مقدمات راه اندازی طرح پزشک خانواده در سه استان کشور فراهم و عملا طرح آغاز گردیده است.

تاریخچه و معرفی رشته پزشکی اجتماعی

در جهان:

پزشكي‌ اجتماعي براي نخستيـن ‌بار در سال 1847 به عنوان يك تخصص در اروپا مطرح گرديد. در سال 1912 انجمن پزشكي‌ اجتماعي بلژيك بنيان نهاده شد و به ديگر كشــورها نيز انتشار يافت. كرسي پزشكي‌اجتماعي در سال 1942 در دانشگاه آكسفورد ايجاد شد و به دنبال آن دانشگاه‌هاي ديگر انگلستان هم كرسي‌هاي ديگري به آن اختصاص دادند. درايالات‌ متحده‌ آمريكا ضرورت توجه به اين تخصص و كاربردهاي آن از بيش از 50 سال پيش مــورد توجه قرار گرفته است و امروزه ساليـانه بيش از 250 دستيــار در اين رشته پذيرش مــي‌شوند. اخیرأ به سبب اهمیت ارائه خدمات پیشگیری توسط این متخصصین و مشخص نبودن ارائه کنندگان خدمات پیشگیری به صورت تخصصی، رویال کالج پزشکان و جراحان کانادا، به تخصص پزشکی اجتماعی، واژه پزشکی پیشگیری را نیز اضافه کرده است.

در ایران:

رشته تخصصي پزشكي‌اجتماعي در ايران براي اولين بار در دهه پنجاه در دانشگاه شيراز راه اندازي شد. ولي متاسفانه پس از چند دوره پذیرش دستیار تا سال 1357 متوقف شد. پس از پیروزی انقلاب اسلامی و راه اندازی شبکه های بهداشت و درمان در کشور، مسئولین این برنامه از جمله آقای دکتر کامل شادپور به عنوان یکی از بنیان گذاران شبکه های بهداشت و درمان پیشنهاد کردند که برای مدیریت برنامه های سلامت و شبکه ها و مراکز بهداشتی، متخصصینی تربیت شوند که علاوه بر مهارت طبابت بالینی بتوانند با فراگیری مهارت هایی در زمینه مدیریت، اپیدمیولوژی و آمار، جمعیت شناسی و جامعه شناسی پزشکی و سایر علوم مرتبط، مدیریت سلامت جامعه را ارتقا دهند.

اين رشته با هدف تربيت و به كارگيري نيروي انساني كه دانش، مهــارت و توانمندي در شناخت و حل مشكلات و برنامه بهداشتي و درماني گروه‌هاي جمعيتي در قالب خدمات بهداشتي و درماني را دارند راه‌اندازي شد.

اين رشته از سال 1363 ابتدا در دانشگاه علوم پزشکی تهران و سپس در دانشگاه های علوم پزشکی شهید بهشتی، شیراز، ایران، اصفهان، مشهد، تبریز و بوشهر با اهداف زیر راه اندازي شد:

تربیت و بکارگیري نیروي انسانی لازم به گونه اي که ضمن دارا بودن دانش ، مهارت و توانمندي لازم در شناخت ، برنامه ریزي و حل مشکلات بهداشتی و درمانی گروههاي جمعیتی و نیز انجام خدمات در سه سطح پیشگیري، قادر به انجام امور زیر باشند :

• مدیریت و سرپرستی حوزه ریاست و معاونت هاي دانشگاههاي علوم پزشکی (آموزشی، درمانی و پژوهشی)، شبکه هاي بهداشتی شهرستان و سطوح بالاتر و سایر حوزه هاي مرتبط با سلامت
• خدمات کارشناسی سلامت عمومی در سطح استان و بالاتر
• عضویت در هیات علمی براي اجراي برنامه هاي آموزشی و پژوهشی سلامت در موسسات آموزشی و تحقیقاتی کشور

در حال حاضر سالانه در حدود 30 فارغ التحصیل دارند. هم اکنون در حدود 240 متخصص این رشته مشغول ارائه خدمت بوده که حدود 60 درصد آن ها به عنوان عضو هیئت علمی  دانشگاه ها فعالیت می کنند. اخیرا به سبب اهمیت ارائه خدمات پیشگیری توسط این متخصصین، و مشخص نبودن ارائه کنندگان خدمات پیشگیری به صورت تخصصی در کشور، به تخصص پزشکی اجتماعی ، واژه طب پیشگیری نیز اضافه شده است.

رسالت :

گروه های پزشکی اجتماعی متولی ترویج رویکرد انسان سالم و سلامت همه جانبه، نهاینه کردن راهبرد های مراقبت های اولیه سلامت در سطح جامعه، خانواده و افراد، پزشک خانواده، نظام ارجاع و تعیین کننده های اجتماعی سلامت در جامعه تحت پوشش دانشگاه های علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی می باشند.

اهداف گروه پزشکی اجتماعی

الف- آموزشی:

1. آموزش علوم پایه و بالینی دانشجویان پزشکی به منظور آشنایی با مباحث بهداشت و پیشگیری شامل دروس: اپیدومیولوژی بیماری های شایع در ایران (دوره ICM)

2. آموزش بالینی دانشجویان پزشکی عمومی در طی دوره های: 

*کارورزی پزشکی اجتماعی و کارورزی پزشک خانواده - در مراکز بهداشتی درمانی شهری و روستایی

*کارآموزی  - در خانه ها و پایگاه های بهداشت

3. پذیرش دستیار پزشکی اجتماعی و تربیت متخصصان این رشته 

4. برگزاری کارگاه های آموزشی مقدماتی و پیشرفته آمار و اپیدومیولوژی و پزشکی مبتنی بر شواهد

5. آموزش  پزشکان خانواده شاغل در مناطق تحت پوشش و راه اندازی دوره های پودمانی توانمند سازی پزشکان خانواده (MPH)

ب- پژوهشی

1. ارائه مشاوره های پژوهشی بویژه در بخش متدولوژی و آمار به دانشجویان

2. راه اندازی مرکز مشاوره تحقیقات پزشکی در دانشکده پزشکی با هدف ارائه خدمات پژوهشی.

3. راهنمایی و مشاوره پایان نامه های دانشجویی مقاطع مختلف

ج- خدمات بالینی

راه اندازی و ارائه خدمات مشاوره و پیشگیری در کلینیک پیشگیری و ارتقای سلامت بیمارستان الزهرا

د- سایراهداف

1. عضویت اعضای هیئت علمی گروه در کمیته های مرتبط دانشگاهی و کشوری

2. طراحی سوالات دوره های ارتقاء و برد پزشکی اجتماعی

3. همکاری اعضای هیئت علمی با وزارت متبوع در پروژه های کشوری

4. هماهنگی با معاونت های بهداشت و درمان دانشگاه در زمینه آموزش دانشجویان

مهارت ها و ویژگی های پزشک خوب

در جامعه‌ی ما به دلیل اشباع نشدن رشته پزشکی و داشتن موقعیت اجتماعی خوب و درآمد مالی مناسب این شغل در آینده، بیشتر دانش‌آموزان و جوانان به دنبال این رشته‌ معروف هستند. اما غافل از اینکه این رشته‌ به ظاهر زیبا سختی‌ها و مشکلات خاص خودش را دارد و این مشکلات زمانی دو برابر می‌شود که فرد ویژگی‌های لازم این شغل را نداشته باشد.

همان‌طور که می‌دانید تمام شغل‌ها و حرفه‌ها به یک سری مهارت‌ها و ویژگی‌های شخصیتی و رفتاری نیاز دارند، این مهارت‌ها و ویژگی‌ها دلیل عمده‌ی موفقیت یا عدم موفقیت افراد محسوب می‌شود. رشته‌ پزشکی نیز به دلیل حساسیت بالا به برخی ویژگی‌ها نیاز بالایی دارد.

ما در این مطلب می‌خواهیم در مورد این رشته، راه‌های ورود به آن، ویژگی‌های شخصیتی و رفتاری، استعداد و مهارت‌های لازم برای یک پزشک صحبت کنیم.

چگونه وارد رشته‌ پزشکی شویم؟

برای پزشک شدن راهی به‌جز تحصیل در رشته‌ پزشکی در دانشگاه وجود ندارد. شما می‌توانید با شرکت در کنکور علوم تجربی وارد این رشته شوید که البته این امر نیز کاره راحتی نیست. در سال‌های اخیر تعداد افرادی که به دنبال پزشکی هستند بسیار بالا رفته و همین امر یک رقابت سنگین بین داوطلبین رشته‌ تجربی به وجود آورده است.

شما برای ورود به این رشته باید در دوران کنکور بسیار سخت و فشرده به مطالعه‌ی دروس این رشته بپردازید تا بتوانید از رقبای خود پیشی گرفته و شانس قبولی در این رشته را به دست آورید. البته می‌توانید در دانشگاه آزاد نیز این رشته را بخوانید، البته باید از شهریه‌ی بالای این رشته غافل نشوید.

برخلاف بقیه‌ی رشته‌ها دانشجویان پزشکی باید هفت سال دوران تحصیل این رشته را بگذرانند که همراه با دروس تئوری و عملی و حضور در بیمارستان است. بعد از این مدت نیز می‌توانند با قبولی در امتحانات تخصصی، وارد تخصص‌های خاص مانند پوست و زیبایی، قلب، داخلی، مغز و اعصاب و… شوند و دوران تحصیل لازم برای تخصص خود را بگیرند.

ویژگی‌های لازم برای رشته‌ پزشکی

تصور کنید فردی می‌خواهد از کوه بالا برود، برای او ابزار و وسایل خاصی نیاز است تا بتواند تا بالای کوه برسد. علاوه بر این ابزار او نیاز به برخی مهارت‌ها و ویژگی‌های جسمانی دارد تا در طول مسیر با خطرات راه مقابله کند و با مهارت‌های لازم  مسیر درست را پیدا کرده و به هدف خود برسد.

برای یک پزشک نیز تمام این شرایط وجود دارد. در درمان هر بیمار از ابتدای مسیر تا رسیدن به هدف، او به برخی ابزار و مهارت‌ها  نیاز دارد تا بتواند موفق شود. وجود این شرایط برای موفقیت او ضروری و مهم است.

یک پیش‌بینی غلط یا یک تصمیم نادرست می‌تواند منجر به از دست رفتن جان بیمار شود به همین علت شغل پزشکی بسیار حساس است و افرادی که می‌خواهند وارد این رشته و شغل شوند بهتر است بعد از بررسی علایق خود، مهارت و ویژگی‌های لازم برای این رشته را نیز مورد مطالعه و بررسی قرار دهند.

• یک پزشک از همان ابتدای دوران تحصیل به هوش بالایی نیاز دارد. مطالب درسی و نکات علمی، اجزای بدن انسان و موجودات زنده، انواع داروها و واکنش‌های آنان، انواع بیماری‌ها و علائم آن‌ها، انواع درمان‌ها و ابزارهای کمکی و… همه و همه نیاز به ذهن و هوش فعالی دارند تا یک فرد بتواند همه‌ی این موارد را به خاطر بسپارد و در زمان لازم از آن‌ها استفاده کند.
•  کلاس‌های درسی فشرده همراه با کارهای عملی و بازدید از بیماران، نیاز به فردی باانگیزه، فعال و پرانرژی دارد تا بتواند هماهنگی خوبی بین زندگی  شخصی، شغل و درسش برقرار سازد.
• کار در بیمارستان، ملاقات بیماران و انواع بیماری‌ها و کار در اتاق عمل نیاز به شخصی جسور و نترس دارد تا بتواند با وجود این شرایط روحیه‌ی خود را حفظ کند و به کار درمان بیماران ادامه دهد.
• فردی که پزشک می‌شود باید حس انسان‌دوستی و کمک به هم نوع داشته باشد و در مقابل بیماران احساس مسئولیت کند.
• یک دانشجوی پزشکی از دوران تحصیل نیاز به روحیه‌ی کار جمعی و گروهی دارد تا بتواند تعامل مثبتی با همکاران خود برقرار سازد و در کنار دیگران به کار درمان بیماران بپردازد.
• یک پزشک باید استدلال دیداری داشته باشد و بتواند با دیدن ظاهر بیماری‌ها و علائم آن‌ها به تشخیص و درمان بیماری بپردازد.
• داشتن ذهن سه‌بعدی برای یک پزشک بسیار مهم است، ذهنی که بتواند با تصور ماورای اجسام در اتاق عمل با خطرات و مشکلات به‌خوبی روبرو شده و آن‌ها را حل کند.
• یک پزشک باید روابط اجتماعی خوبی داشته باشد. او باید از این مهارت خود در گفتگو با بیمار و گرفتن شرح‌حال و پی بردن به علائم بیماری بهره ببرد. هرچقدر یک پزشک از این قدرت بیشتر بهره‌مند باشد و رابطه‌ی خوبی با بیماران خود داشته باشد هم در روند تشخصی و درمان و هم در روحیه‌ی بیماران تأثیر مثبتی می‌گذارد.
• یک پزشک باید قدرت تصمیم‌گیری و استدلال و نتیجه‌گیری سریع داشته باشد و بتواند در مواقع ضروری از این قدرت خود برای درمان بیمار و ارائه‌ی روش‌های درمانی جدید و مناسب بهره ببرد.
• یک پزشک باید انگیزه‌ی بالایی برای مطالعه و کسب علم داشته باشد. پزشکی رشته‌ای است که مدام در حال تغییر و تحول است و هر روز روش‌ها و داروهای جدیدی کشف می‌شود و به همین علت باید یک پزشک بتواند علم خود را به‌روز کند و با مطالعه و تحقیق از آخرین روندهای درمانی مطلع باشد.
• روحیه‌ی شاد و پرانرژی برای یک پزشک یک اصل اساسی است. روحیه‌ای که بتواند او را با وجود کار در کنار بیماران و گذراندن ساعت‌های طولانی و شیفت‌های شبانه، همچنان شاد و پرانرژی و فعال نگه دارد.
• شغل پزشکی ساعات کاری مشخصی ندارد. یک پزشک ممکن است در طول هفته چندین نوبت شیفت شبانه داشته باشد یا در صورت کار در بخش‌های اورژانس هر لحظه با شرایط سخت مواجه شود. در این حالت فرد باید توانایی تحمل فشار کاری بالا را داشته باشد و این فشار روی سلامت روحی و جسمی او تأثیر نامطلوبی نداشته باشد.
• فردی که وارد رشته‌ پزشکی می‌شود باید تسلط خوبی روی زبان انگلیسی داشته باشد. تمام بیماری‌ها و داروها با نام‌های لاتین در دنیا شناخته شده هستند به همین علت فراگیری و کسب مهارت در این شاخه برای یک پزشک بسیار مهم است.

ویژگی‌های رشته‌ پزشکی

ویژگی‌های خوبی که رشته‌ی پزشکی دارد توانسته افراد زیادی را به سمت خود جذب کند از جمله:

• درآمد مالی مناسب
• وجود فرصت‌های شغلی مناسب و امن
• آموزش دروس به صورت تئوری و عملی و آماده‌سازی مناسب دانشجویان برای شغل آینده در دانشگاه
• امکان کار در سرتاسر دنیا
• داشتن شأن و منزلت اجتماعی بالا در جامعه

تیپ‌های شخصیتی مناسب برای شغل پزشکی

درهر شغلی افراد موفق از هر نوع تیپ شخصیتی وجود دارند و نمی‌توان به صورت قاطع و دقیق گفت کدام شخصیت در این شغل موفق خواهد بود. اما با بررسی افراد موفق در هر شغل و رشته تا حدودی می‌توان گفت برای این شغل چه نوع تیپ شخصیتی لازم است.

سخن آخر

تمام موارد بالا در صورتی برای یک پزشک می‌تواند خوب و مفید باشد که شغلش را با عشق و علاقه انتخاب کرده باشد و برخی مهارت‌های اولیه را داشته باشد. افراد سودجویی نیز وجود دارند که صرفاً برای درآمد مالی مناسب وارد این رشته می‌شوند و جان بیماران را به خطر می‌اندازند.

شغل پزشکی فداکاری و عشق می‌خواهد تا نجات جان انسان‌ها و مسئولیت درمان بیماران یک پزشک را نه‌تنها خسته نکند بلکه انرژی مضاعفی برای خدمت به مردم به او عطا کند.

وضعیت و آینده شغل پزشکی و پزشکان در ایران

رشته پزشکی این روزها به آرزوی بیشتر جوانان در حال تحصیل تبدیل شده ­است.

در حال حاضر بین ۸ تا ۱۲ هزار پزشک جوان کشور بیکار هستند یا به خاطر نبود شغلی در این زمینه، به فعالیت‌های دیگری پرداخته­ اند.

بنا به گفته­ ی دکتر علیرضا زالی، رئیس کل سازمان نظام پزشکی در سال‌های اخیر حدود ۱۲ هزار نفر از جامعه پزشکی کشورکه عمدتاً پزشکان عمومی را در برمی‌گیرند به دلیل مشکلات فراوان، از وضعیت مناسبی برخوردار نیستند.

ضعف برنامه ­ریزی فرهنگی و آموزشی و نیز بی­ توجهی به وضعیت بازار کار طی سال­های گذشته، به تدریج سبب می­شود تا در آینده­ای نزدیک جمعیت پشت کنکوری­های رشته علوم تجربی با تعداد کل داوطلبان ورود به دانشگاه برابری­ کند؛

زیرا همه می­خواهند پزشک شوند!

آمار مسئولان از پزشکان بیکار در سال­های گذشته، نتوانست از ورود سیل جمعیت دانش آموزان به رشته علوم تجربی جلوگیری کند؛

برخی عوامل فرهنگی را هم دخیل می­دانند و می­گویند:

دیگر نمی­توان انتظار داشت خانواده­ها دنبال پرستیژ و درآمد پزشکی برای فرزند خود نباشند.

از حدود ۵۰ سال گذشته تب گرایش دانش آموزان و والدین به رشته علوم تجربی در جامعه فراگیر شده و در سال­های اخیر با توجه به وضعیت و شرایط اقتصادی شدت بیشتری نیز پیدا کرده است به طوری که گویا راهکاری برای درمان آن وجود ندارد.

آمار متقاضیان ورود به رشته های پزشکی در دانشگاه خود گویای وضع موجود است که بیشترین سهم دانش آموز را در بین سایر رشته­ ها به علوم تجربی اختصاص داده است:

نگاهی به آمارها در سال­های دیگر هم نشان می­دهد که این حکایت همچنان ادامه داشته است…

کاهش گرایش دانش آموزان به رشته ریاضی

به گفته علی زرافشان معاون آموزش متوسطه وزیر آموزش و پرورش اگر ظرفیت پذیرش و استخدام در بیمارستان­ها و مراکز درمانی تکمیل شود با خیل عظیم پزشکان بیکار مواجه خواهیم شد.

وی همچنین کاهش گرایش دانش آموزان به رشته ریاضی را نگران کننده دانسته و می­گوید:

شمار دانش آموزان رشته ریاضی در مقطع دوم متوسطه نسبت به سایر رشته­ ها به حدود ۱۱ درصد رسیده است؛

بازار کار مناسبت­ تر در بخش بهداشت و درمان رشته پزشکی را دلیل دیگر استقبال نکردن از رشته ریاضی دانست؛

باید با تغییر شیوه های آموزش، تسهیل یادگیری و ایجاد جذابیت زمینه علاقه مندی دانش آموزان به رشته ریاضی را فراهم کرد.

دانش ­آموزانی که در رشته تجربی تحصیل می­کنند به امید قبولی در رشته پزشکی، علوم تجربی را انتخاب می­کنند اما در واقعیت از ۶۴۰ هزار نفر شرکت ­کننده رشته علوم تجربی در نهایت یک هزار و ۵۰۰ نفر در رشته پزشکی قبول می­شوند.

مهمترین علت گرایش دانش آموزان به رشته علوم تجربی را می­توان کسب درآمد بالا، جذابیت این رشته و احتمال بازار کار مناسب دانست.

علاوه بر شرایط جامعه و مسایل اقتصادی، خانواده ها هم به این موضوع دامن می­زنند و چه رشته ­ای بهتر از پزشکی که علاوه بر درآمد بالا، منزلت و پرستیژ اجتماعی هم داشته باشد اما متأسفانه در واقعیت با پزشکان بیکاری مواجه می­شویم که به شغل­های دیگر روی آورده ­اند.

متأسفانه از بین داوطلبان شرکت ­کننده در کنکور تجربی تنها کمتر از پنج درصد آنها پذیرفته می­شوند و باقی داوطلبان پشت کنکور مانده یا مجبورند رشته­ای را که علاقه ندارند انتخاب کنند.

برخلاف تصور عمومی، عده زیادی از پزشکان از وضعیت درآمد خود راضی نیستند، طبق آمارها ۷ تا ۱۰ هزار پزشک به شغل­های دیگر روی آورده ­اند.

اگر نگاهی به هزینه ویزیت پزشکان شمال شهر تهران و رفت و آمدی که به مطبشان وجود دارد بیندازیم، می­گوییم این قشر درآمد خوبی دارند اما در سوی دیگر این ماجرا پزشکانی هستند که مجبورند برای تأمین هزینه­های زندگی، شغل دوم داشته باشند.

تنها ۱۰ درصد پزشکان درآمد خوبی دارند

طبق نظر دکتر ایرج خسرونیا، رئیس جامعه پزشکان متخصص داخلی ایران، تنها ۱۰ درصد پزشکان درآمد خوبی دارند و ۴۰ درصد می­توانند عهده تأمین مخارج خود برآیند؛

اما ۵۰ درصد بقیه که اکثر آنها پزشکان عمومی­ اند دچار مشکل هستند. به گفته ایرج خسرونیا اغلب پزشکان در مناطق دور از پایتخت وضعیت معیشتی خوبی ندارند به طوری که برخی از آنها در روز دو نفر مریض هم برای ویزیت ندارند.

بیشترین آمار بیکاری هم دامنگیر پزشکان عمومی است که سه چهارم اعضای جامعه پزشکی کشور را شامل می­شوند.

 عدم بازنگری طب عمومی در ۳۵ سال گذشته 

دکتر هاشمی وزیر سابق بهداشت با اشاره به آخرین آمار پزشکان بیکار در کشور معتقد است نظام آموزشی ما و به خصوص طب عمومی در این ۳۵ سال بازنگری نشده است و برای بیکاری ۲۰ هزار پزشک نیز فراخوان جذب دادیم و تنها ۲ هزار نفر جذب شدند؛

معتقدیم عده‌ای که به ما اعتقاد ندارند یا تمایل به انجام کاری غیر از پزشکی دارند ۵ هزار نفر بیشتر نمی‌شود پس عدد ۲۰ هزار را قبول نداریم و این اعدادی که عنوان می‌شود، حدس و گمان است و درست نیست.

اگر پزشکی کار بخواهد، برایش کار وجود دارد مگر اینکه خودش نخواهد به روستا یا حاشیه شهرها برود، پس نمی‌توان گفت پزشک بیکار داریم که خودشان نمی‌خواهند کار کنند.

درباره طرح ماندگاری پزشکان در مناطق محروم نیز برخلاف نظر ما، مجلس موضوع ۳۰ درصد بومی‌گزینی را برای دانشگاه‌ها به تصویب رساند، که از این موضوع استفاده‌ای بهینه کردیم و بدون آنکه به سهمیه آزاد ضربه‌ای بخورد، بومی‌گزینی را به دانشگاه‌های مناطق محروم اختصاص دادیم.

دانشگاه‌های تهران بومی‌گزینی ندارند و افراد در شهرستان ها ابتدا با کل کشور رقابت می‌کنند، سپس با استان خود، در مرحله اول در هر جای کشور بخواهند می‌توانند تحصیل کنند و در مرحله دوم در استان خود، اما این افراد زمانی که از بومی‌گزینی استفاده می‌کنند، موظفند تا سه برابر زمان تحصیل خود را در استانی که تحصیل کرده‌اند خدمت کنند و تا آن زمان مدرکی نمی‌گیرند.

اگر این طرح در دولت‌های بعد نیز اجرا شود، در ماندگاری پزشکان هیچ وقت با مشکل روبه‌رو نمی‌شویم.

فقدان جایگاه مشخص پزشکان عمومی در نظام سلامت

مهمترین و اساسی­ترین مشکل فعلی جامعه پزشکی طبق نظر دکتر حسن هویدا معاون رفاهی سازمان نظام پزشکی ایران، فقدان جایگاه مشخص پزشکان عمومی در نظام سلامت کشور است؛

البته به نظر می­رسد اگر طرح پزشک خانواده با موفقیت اجرا شود این مشکل حل شود.

آمارها نشان می­دهد جامعه پزشکی کشور ۲۰۰ هزار عضو دارد که هشت هزار نفر از پزشکان عمومی بیکار هستند؛

در حال حاضر در روستاها به ازای هر چهار هزار نفر یک پزشک و در شهرها به ازای هر دو هزار نفر یک پزشک داریم و باید نسبت به جمعیت به ازای هر هزار نفر یک پزشک وجود داشته باشد.

کم اشتغالی پزشکان

اکنون ۴ هزار و ۵۰۰ متخصص در مناطق محروم در حال فعالیت هستند و دولت از جیب خود برای ماندگاری پزشکان هزینه کرده است.

کم اشتغالی پزشکان به عنوان یکی از معضلات نظام سلامت مطرح است؛ منظور از کم اشتغالی این است که میزانی که یک پزشک در طول هفته از ظرفیت علمی، خدماتی، پزشکی و حرفه‌ای او استفاده می‌شود به مراتب کمتر از میزان مطلوب است.

به دلیل اینکه فرصت‌های شغلی درخور در اختیار جامعه پزشکی بویژه پزشکان جوان قرار نمی‌گیرد. این موضوع بی‌تردید به مرور به نظام سلامت لطمه وارد می‌کند.

یک پزشک جوان کشور با وضع موجود نیاز دارد، ۵ تا ۱۰ سال از عمرش را برای رساندن گردش اقتصادی مطب خود به وضعیت استاندارد، صرف کند، اذعان می‌دارد:

معافیت‌های مالیاتی، ایجاد ساز و کارهای تسهیلاتی برای استفاده از وام‌های بانکی با سود پایین، و موضوع پزشکان جوانی که در شروع کارشان نیازمند راه‌اندازی مطب یا واحد ارائه خدمات هستند به ویژه در مناطق محروم می‌تواند برای بهبود وضع موجود مفید باشد.

برخلاف آنچه تصور می­شود وضع پزشکان جراح خوب نیست؛

موضوع معیشتی در برخی رشته‌های جراحی باعث شده است دانشجویان تمایلی به ادامه تحصیل در این رشته‌ها نداشته باشند، براین اساس ادامه این روند به نفع مردم و نظام سلامت کشور نیست.

نیاز اورژانس های بیمارستان­ها به پزشک عمومی

هم اکنون ۴۰ هزار پزشک عمومی بیکار یا شاغل در حرفه ­های دیگر وجود دارند که اغلب آن‌ها تمایلی به حضور در سایر مناطق کشور را ندارند، این در حالی است که در بسیاری از شهرستان‌ها و بخش‌ها، تعداد معدودی پزشک عمومی در حال ارائه خدمت هستند.

دولت هفت سال هزینه تربیت پزشک عمومی را پرداخته است که در مواقع لزوم از دانش آن ها در درمان مردم استفاده کند؛

طرح خدمت آن ها دو سال است و چه ایرادی دارد در این مدت در مناطقی که پزشک عمومی کمتر وجود دارد، حضور پیدا کنند و پس از گذران این مدت مختار هستند در هر نقطه ای از کشور که مایل هستند، مطب اختیار کنند؛

بسیاری از اورژانس­های بیمارستانی به پزشک عمومی نیاز دارد، اما متاسفانه همکاران عزیز، تمایلی به حضور در اورژانس­ها ندارند و اغلب اوقات، یک یا دو پزشک عمومی کشیک به سختی به بیماران رسیدگی می­کنند.

همچنین برخی پزشکان عمومی مایلند به جای حضور در مناطق مختلف کشور در بخش خصوصی یا نقاط خوش آب و هوا حضور پیدا کنند که در پیش گرفتن این روند صحیح نیست.

با توجه به کمبود پزشک عمومی در برخی نقاط کشور، اگر همکاران در برخی شهرستان­ها و بخش­های محروم حضور پیدا کنند، علاوه بر این که بار فعالیت پزشکان عمومی فعال کاهش پیدا می­کند و بیماران در دسترسی به پزشک با معضل مواجه نمی شوند.

کمبود پزشک در ۶ رشته تخصصی

طبق گفته  دکتر هاشمی وزیر بهداشت، ‌تعداد پزشکان متخصص و فوق تخصص یک دهم نیاز کشور بوده و این واقعیتی است که باید به جای رد آن، برایش راهکار پیدا کرد.

در برخی از رشته‌ها مانند جراحی مغز، چشم،گوش، حلق و بینی و ارتوپدی در کشور کمبود وجود دارد و مردم در سراسر کشور به ویژه در نقاط دوردست و مرزی نیازمند حضور این متخصصان هستند.

نگرانی وزیر بهداشت از کمبود پزشکان متخصص در ایران، در حالی است که آمار سرانه پزشکان در ایران، به نظر نگران کننده می­آید به خصوص وقتی سرانه پزشکان در ایران را با دیگر کشورها مقایسه می­کنیم.

عدم تناسب سرانه تعداد پزشکان با جمعیت کشور

طبق گفته وزیر بهداشت سرانه تعداد پزشکان متناسب با جمعیت کشور نیست و تعداد پزشکان اعم از پزشک عمومی و به ویژه متخصص در کشور کم است و این شکایتی است که مردم به ویژه در مناطق محروم دارند.

حدود ۵۲ یا ۵۳ هزار پزشک عمومی و نزدیک به ۴۰ هزار پزشک متخصص داریم؛ البته توزیع پزشک عمومی مان نسبتاً عادلانه است ولی درباره پزشک متخصص چنین نیست.

نسبت پزشک متخصص در کشور به ازای هر ۱۰ هزار نفر جمعیت دو تا دو و نیم پزشک و پزشک عمومی به طور متوسط ۷/۶ نفر است.

تعداد پزشک متخصص در ایران طبق آمار ایرج حریرچی قائم مقام و معاون کل وزارت بهداشت، ۴۸/۰ به ازای هزار نفر است؛این در حالی است که در کشورهای دیگر این عدد به ۵/۱ تا ۵/۲ به ازای هر هزار نفر می رسد.

وی ادامه داد: در شرایط کنونی، ما هم در سرانه پزشک متخصص کمبود داریم هم در توزیع پزشکان با مشکل مواجه هستیم به نحوی که در بعضی رشته­ ها حدود ۴۰ – ۳۵ درصد پزشکان در تهران هستند.

توزیع پزشکان؛ اشکال اصلی

در کشورهای مختلف با توجه به گستردگی کشور، دسترسی ها و امکاناتی که در هر کشور وجود دارد، میزان سرانه پزشک متفاوت است.

در کشوری مثل ایران که سرانه پزشکان حدود ۵/۱ به ازای هر هزار نفر است می­توان گفت تقریباً پوشش خوبی وجود دارد.

البته این عدد در جهان دو به ازای هر هزار نفر است که با توجه به شرایط مختلف، این پزشکان و دندان­پزشکان حوزه سلامت را پوشش می­دهند.

با محاسبه پزشکانی که مهاجرت می­کنند یا فوت شده ­اند، حدود ۱۲۰ هزار پزشک و دندانپزشک به صورت فعال در کشور هستند.

اگر بخواهیم صرفاً تعداد پزشکان را در نظر بگیریم عدد کنونی کمتر از ۵/۱ به ازای هر هزار نفر است که در این قسمت حدود ۱/۱ مختص پزشکان و حدود ۴/۰ مختص دندان­پزشکانی است که در ایران کار می­کنند.

پزشک بیکار یا  کمبود تعداد پزشکان؟

هم اکنون تعداد پزشکان ما که فعالیت می­کنند کم است ولی پزشک، کم نداریم.

واقعیت این است که ما به طب عمومی توجه نکرده ­ایم آن هم در حالی که ۷۰ درصد پزشکان ما پزشک عمومی هستند.

این که نظام ارجاع یا پزشک خانواده ایجاد شود دلخوشی بالایی برای آن­ها نیست.

حتی برخی از افراد در خارج از حوزه پزشکی درآمدهای خوبی دارند. ما پزشکان عمومی را برای ارائه خدمت محدودکرده­ایم. موضوع دیگر نیز بحث فرهنگی است که باید روی آن کار شود.

برخی افراد حتی برای یک سرماخوردگی به فوق تخصص ریه مراجعه می­کنند.

باید بدانیم که پزشکان عمومی ما تبحر لازم برای تشخیص اولیه و درمان را دارند و ۱۰ تا ۱۵ درصد خدمات ما به خدمات تخصصی و فوق تخصصی نیاز دارد و به طور قاطع می­توان گفت ۸۰ درصد نیاز مردم با خدمات پزشکان عمومی مرتفع می­شود و اگر این فرهنگ­سازی صورت بگیرد بدون تردید این امر به اقتصاد پزشکان عمومی کمک خواهد کرد.

پایین ­ترین رده سرانه پزشک

آمار حاکی از آن است که تعداد پزشکان ایرانی نه تنها زیاد نیست بلکه حتی سرانه پزشکان ما نسبت به کشورهایی چون فلسطین، تاجیکستان، یا دیگر کشورهای منطقه کم هم است؛

سرانه پزشک نسبت به جمعیت (هر پزشک به ازای هر هزار نفر) با شاخص های مختلف اندازه­ گیری می­شود گفت:

درکشورهای توسعه یافته و پیشرفته، این شاخص از سه به بالاست.

به عبارتی تردیدی وجود ندارد که ما از نظر حضور پزشکان متخصص و فوق تخصص با مشکل روبه رو هستیم.

بیکاری پزشکان زن

زن حتی اگر پزشک هم بشود احتمال خانه‌نشینی‌اش وجود دارد.

این درددل پزشکان زنی است که به دلیل مشکلات خانوادگی و دغدغه‌های شخصی مجبور شده‌اند طبابت را کنار بگذارند.

آمار دقیقی از تعداد پزشکان زن بیکار، انصراف داده از کار یا آنهایی که به شغلی جز طبابت مشغول هستند، وجود ندارد؛

اما شواهد گویای این است که تعدادی از پزشکان زن یا هیچ‌گاه شانس طبابت پیدا نمی‌کنند یا به دلیل برخی مشکلات و محدودیت‌ها مجبور می‌شوند از شغل مورد علاقه‌شان دست بکشند.

هر چند آمار دقیقی از تعداد پزشکان زن بیکار در کشور وجود ندارد، اما شواهد نشان می‌دهد کم نیستند پزشکان زنی که به‌دلایلی همچون ازدواج، فرزنددار شدن، مشکلات شخصی و محدودیت‌های شغلی فرصت طبابت را به‌طور موقت یا دائم از‌دست می‌دهند.

نگرانی از بابت احتمال کمبود تدریجی پزشکان زن در رشته‌های مختلف، مسئولان وزارت بهداشت را برآن داشته تا با اجرای راهکارها و سیاست‌های تشویقی موانع اشتغال پزشکان زن را از میان بردارند.

راهکارهای تشویقی وزارت بهداشت برای جذب پزشکان زن عبارتند از:

ارائه تسهیلات و امکانات رفاهی برای پزشکان زنی که در مناطق محروم و دور افتاده خدمت کنند، افزایش ۴۰‌درصدی درآمد آنها نسبت به سایر پزشکان، کاهش ساعت موظفی کار و برخورداری از درآمد ثابت

آمار نامعلوم پزشکان بیکار زن

آمار دقیقی از تعداد پزشکان زن جویای کار یا آنهایی که به هر دلیل از شغل‌شان انصراف داده و خانه‌نشین شده‌اند، در دست نیست.

نه در وزارت بهداشت و نه در سازمان نظام پزشکی تاکنون برای جمع‌آوری آماری دقیق از تعداد پزشکان زن که به هر دلیل طبابت نمی‌کنند یا به شغل دیگری جز طبابت مشغول هستند، هیچ ضرورتی احساس نشده است.

نسخه پزشک خانواده برای جذب پزشکان زن

مسئولان وزارت بهداشت برای جذب پزشکان بیکار زن عمومی و تخصصی در برنامه پزشک خانواده نیز سیاست‌های تشویقی در پیش گرفته‌اند.

آنها تلاش می‌کنند برای پزشکان زنی که به هر دلیل فعلاً شرایط طبابت را ندارند، حتی به‌طور موقت و در ساعات محدود به خدمت بگیرند.

مسئولان وزارت بهداشت می‌گویند چون برای تحصیل و تخصص‌آموزی پزشکان زن سرمایه ملی هزینه شده بنابراین نباید از کنار این موضوع به‌سادگی گذشت و باید شرایطی را فراهم کرد که از توان و تخصص این افراد هم استفاده شود.

رئیس ستاد اجرایی برنامه کشوری پزشک خانواده و نظام ارجاع می‌گوید:

پزشکان زن که به هر دلیل فعلاً شرایط طبابت کردن تمام وقت را از دست داده‌اند، می‌توانند با ثبت‌نام و پیوستن به طرح پزشک خانواده به‌طور نیمه‌وقت طبابت کنند.

دکتر شریعتی توضیح می‌دهد:

پزشکی که باردار است یا به‌دلیل فرزند داشتن نمی‌تواند تمام وقت کار کند با شرکت در طرح پزشک خانواده می‌تواند ساعت کارش را کاهش دهد.

به این ترتیب این پزشک می‌تواند در روز حداقل چهار ساعت موظفی خود را پر کند و ۱۲۵۰ نفر را تحت‌پوشش بگیرد و در مقابل روی یک درآمد ثابت حدود پنج میلیون تومان در ماه در برنامه پزشک خانواده حساب باز کند.

وی می‌گوید: پزشکان زنی که توانایی دایر کردن مطب به‌طور شخصی را ندارند نیز می‌توانند با معاونت بهداشتی وزارت بهداشت وارد مذاکره شده و داخل مراکز بهداشتی را به‌عنوان مطب اجاره کنند.

به گفته شریعتی، براساس توافقی که با شهرداری‌ها انجام شده و البته هنوز نهایی نشده است پزشکان زن می‌توانند بزودی با توافق شهرداری‌ها در خانه‌های سلامت مشغول به کار شوند.

مسئولان وزارت بهداشت امیدوارند نسخه‌ای که برای اشتغال پزشکان زن پیچیده‌اند جواب بدهد تا در آینده‌ای نه‌چندان دور با جمعیتی از پزشکان زن که باید به جای طبابت خانه‌داری کنند، مواجه نباشیم.

شغل پزشک ، رشته پزشکی

شغل پزشک شامل تشخیص و درمان طیف گسترده ای از مشکلات شایع سلامتی و بهداشت، بیماری ها، اختلالات و آسیب های جسمی و روانی است. پزشکان برای مراقبت از بیماران به روش های مختلف از درمان بیماری های مزمن گرفته تا ارائه مشاوره و مراقبت های بهداشتی پیشگیرانه کار می کنند.

در حالی که در شغل پزشک تخصص های متفاوت تعریف شده، وجه اشتراک آنها در درجه اول تشخیص و درمان آسیب ها و بیماری ها است. آنها اغلب این کار را با انجام معاینات فیزیکی، گرفتن شرح حال پزشکی، انجام و تفسیر آزمایشات تشخیصی و توصیه برنامه های درمانی انجام می دهند.

صاحبان شغل پزشک به سطح بالایی از تحصیلات نیاز دارند که معمولاً شامل مدرک دکترا از دانشکده پزشکی است که مدت زمان زیادی را نیز برای اخذ آن طی می کنند. برای اینکه یک پزشک موفق باشید، باید با بیماران خود با مهربانی و دلسوزی رفتار کنید و از مهارت های ارتباطی و بین فردی عالی برخوردار باشید.

وظایف شغل پزشک

• بررسی وضعیت بیماران، گرفتن شرح حال پزشکی، رسیدگی به نگرانی های بیماران و پاسخ به سوالات آنها
• تشخیص و درمان آسیبها، بیماری ها و اختلالات
• انجام آزمایشات تشخیصی و توضیح نتایج برای بیماران
• مشاوره بیماران در مورد رژیم غذایی، رعایت نکات بهداشتی، مراقبت های بهداشتی پیشگیرانه و سایر تغییرات مورد نیاز در شیوه زندگی
• پیشنهاد و ارائه برنامه های درمانی از وظایف مهم شغل پزشک است.
• تجویز داروها یا روشهای درمانی و توضیح آنها
• مشورت با سایر پزشکان، ارجاع بیماران به متخصصان دیگر در صورت لزوم و کار با اعضای دیگر کادر مراقبت های بهداشتی مانند پرستاران، دستیاران و سایر پزشکان
• رعایت قوانین و اصول پزشکی در شغل پزشک ضروری است.

الزامات و نیازمندی های شغل پزشک

• داشتن مدرک پزشکی
• مجوز و گواهینامه های لازم برای فعالیت پزشکی
• دانش و تجربه در تشخیص و درمان انواع مختلف بیماریها
• ارتباطات قوی و مهارتهای بین فردی
• صبر و شکیبایی که یک ویژگی اساسی در شغل پزشکی است.
• بروز کردن دانش و اطلاعات همراه با نوآوری ها و پیشرفتهایی که در حوزه علم پزشکی رخ می دهند.

شخصیت و علایق شغل پزشک

پزشکان به طور معمول به تفکر کردن علاقه مند هستند که نشان می دهد فرد بر انجام تحقیقات و بالا بردن دانش و  درک خود از قوانین طبیعی متمرکز است. پزشکان نیز باید دارای ویژگی های خاص زیر باشند:

مهارت های ارتباطی قوی. صاحبان شغل پزشک باید بتوانند با افراد و شخصیت های مختلف ارتباط برقرار کنند. آنها باید بتوانند به طور موثر با بیماران خود و سایر کارکنان حوزه بهداشت و درمان در ارتباط و تعامل باشند.

شکیبایی و  دلسوزی. پزشکان باید بتوانند با بیمارانی که درد شدیدی را تحمل می کنند و همچنین خانواده های آنان با دلسوزی و مهربانی رفتار کنند و شرایط آنان را به خوبی درک کنند.  

جزئی گرا بودن. صاحبان شغل پزشک باید اطمینان حاصل کنند که بیماران تحت روش های درمانی مناسب قرار می گیرند و از داروهای موثر استفاده می کنند. آنها همچنین باید اطلاعات مختلف مربوط به مراقبت از بیمار را رصد و ثبت کنند.

تخصص و مهارت. پزشکان باید در کار با دستان خود مهارت داشته باشند. آنها با ابزارهای بسیار دقیق و گاه تیز کار می کنند و اشتباهات می تواند عواقب جدی در پی داشته باشد.

مهارت های رهبری و مدیریت تیم. صاحبان شغل پزشک باید رهبرانی موثر باشند و بتوانند دیگر پزشکان و کارکنان حوزه درمان را مدیریت کنند.

صبر. پزشکان ممکن است برای مدت طولانی با بیمارانی که نیاز به توجه ویژه دارند همکاری کنند. آنها در درمان کودکان و بیماران بالغی که از برخی روشهای درمانی یا داروها می ترسند، نیاز به صبر بیشتری دارند.

توانایی جسمانی. صاحبان شغل پزشک باید کارهای فیزیکی، مانند بلند کردن یا چرخاندن بیماران معلول، بدون هیچگونه دشواری انجام دهند. جراحان ممکن است زمان زیادی را در خم شدن روی بیماران در حین عمل جراحی صرف کنند.

مهارت حل مسئله. پزشکان باید علائم بیماران را ارزیابی کرده و درمانهای مناسب برای آنها تجویز کنند. این کار اغلب باید با سرعت زیادی انجام شود، تا جان بیمار از دست نرود.

انواع پزشکان کدامند؟

صاحبان شغل پزشک می توانند پزشکان عمومی باشند که مراقبت های اولیه پزشکی را در چندین زمینه مختلف ارائه می دهند، یا می توانند در زمینه خاصی تخصص داشته باشند. تخصص ها نیاز به تحصیلات تکمیلی با دوره های خاص  مانند کارآموزی دارند که در آن مهارت های خاص به افراد در شغل پزشکی آموزش داده می شود. در ادامه به برخی از انواع تخصص های پزشکی بعد از گذراندن پزشکی عمومی اشاره می کنیم:

متخصصان بیهوشی

متخصصان بیهوشی پزشکانی هستند که به مطالعه و مدیریت "درد" می پردازند. آنها به بیماران با تسکین دادن دردشان در حین و بعد از اقدامات پزشکی کمک می کنند و با جراحان همکاری می کنند تا بیمار در حین جراحی راحت و آرام باشد.

شغل پزشکی در حوزه بیهوشی علائم حیاتی بیمار را در حین عمل جراحی زیر نظر گرفته و میزان بیهوشی را برای ثابت نگه داشتن آنها تنظیم می کنند. آنها همچنین در بخش مراقبت های ویژه کار می کنند، به زنان باردار در کنترل درد زایمان کمک می کنند و با سایر پزشکان برای ایجاد برنامه های درمانی ایمن همکاری می کنند.

متخصصان اطفال

افراد در شغل پزشکی که به طور خاص با کودکان، نوجوانان و نوزادان کار می کنند، متخصص اطفال نامیده می شوند. متخصصان اطفال بیماری ها، جراحات و سایر شرایط پزشکی را که اغلب بیماران جوان را تحت تأثیر قرار می دهد، مطالعه می کنند.

این افراد در شغل پزشک واکسیناسیون کودکان را طبق برنامه مناسب انجام می دهند، عفونت ها را درمان می کنند و برای درک علت علائم آنها با کودکان ارتباط برقرار می کنند.

روانپزشکان

روانپزشکان پزشکانی هستند که بر مراقبت و پیشگیری از بیماری های سلامت روان تمرکز می کنند. آنها چگونگی تاثیرگذاری بیماری های روانی بر رفتار، خلق و خو و سلامت جسمی افراد را مطالعه می کنند. روانپزشکان تکنیک های مختلفی مانند گفتاردرمانی، مشاوره خانواده و تجویز داروهای روانپزشکی را بکار می گیرند.

این صاحبان شغل پزشک می توانند بیماری های روانی را تشخیص دهند، بیماران را با سایر متخصصان ارتباط دهند و به بیماران آموزش دهند که چگونه علائم خود را در طول درمان مدیریت کنند.

جراحان

جراحان پزشکانی هستند که عمل های جراحی را انجام می دهند؛ بافت ها را ترمیم می کنند، تومورها را برمی دارند یا ظاهر بیمار را برای بهبود و افزایش زیبایی تغییر می دهد. جراحان بیماران را معاینه و برنامه ای برای شرایط جراحی ایجاد می کنند و به شرایط غیر منتظره در اتاق عمل پاسخ می دهند.

این صاحبان شغل پزشک می توانند در اندام و یا سیستم عملکردی خاصی در بدن تخصص داشته باشند. برخی پزشکان فوق متخصص علاقمند به جراحی شامل موارد زیر هستند:

• جراح پلاستیک
• جراح قلب و عروق
• جراح مغز و اعصاب
• جراح ارتوپدی

تحصیلات لازم برای شغل پزشک

افرادی که در دانشگاه دوره پزشکی را می گذرانند آمادگی برعهده گرفتن شغل پزشک را پیدا می کنند. در واقع دانشجویان رشته پزشکی با اتمام دوره تحصیل به عنوان پزشک عمومی شروع به فعالیت می کنند و همچنین می توانند برای اخذ تخصص یک دوره تحصیلی دیگر را  در حوزه هایی مانند قلب، مغز و اعصاب، زیبایی و یا پوست بگذرانند و تخصص بگیرند.

چه چیزهایی شما را به یک پزشک خوب تبدیل می کند؟

در این قسمت چند ویژگی شخصیتی شگفت آور و مفید که به افراد در شغل پزشکی کمک می کند، ارائه شده است:

• پزشکان خوب، ارتباطات خوبی دارند

یک پزشک خوب شنونده بسیار خوبی نیز هست. در واقع برقراری ارتباط تنها برای ایجاد حس صمیمت نیست، بلکه این موضوع یکی از مهمترین مهارت های شغل پزشک است تا بتوانند نگرانی های بیماران خود را درک کرده و تشخیص خود را با استفاده از زبانی واضح و بدون استفاده از اصطلاحات پزشکی زیاد توضیح دهند.

• پزشکان خوب همدل و دلسوز هستند

یک پزشک خوب می داند چگونه به بیمار این احساس را بدهد که تحت مراقبت است و به نگرانی های او توجه می شود. در واقع در شغل پزشک، بیمار فقط لیستی از مشکلات پزشکی و داروها نیست.

• پزشکان خوب کنجکاو هستند

هنگامی که با علائم گیج کننده مواجه می شوید، یک پزشک خوب باید با کنجکاوی، آنها را به دقت تشخیص دقیق دهد. انجام تحقیقات بیشتر، تماس با همکاران و درواقع جمع آوری اطلاعات بیشتر برای جلوگیری از تشخیص نادرست است.

• پزشکان خوب در درمان از بیماران خود مصر هستند

صاحبان شغل پزشک برای رفع نیازهای بیماران خود هر کاری لازم است را انجام می دهند. خواه به معنای کمک به آنها در سیستم مراقبت های بهداشتی یا یافتن متخصصان دیگر و یا نسخه های مورد نیاز آنها باشد.

• پزشکان خوب شیوه زندگی عالی دارند

صاحبان شغل پزشک باید دارای شخصیتی خوب، شنونده ای بزرگ و همدل بیمار خود باشد. آنها نباید متکبر یا مغرور باشند. و باید با دیگران آن گونه رفتار کنند که می خواهند با آنها رفتار شود.

بخش هایی که صاحبان شغل پزشک می توانند فعالیت کنند

پزشکان می توانند در بخش های مختلفی مشغول به کار و فعالیت شوند که در ادامه به برخی از آنها اشاره می شود:

• مطب شخصی خود پزشک در می تواند در مناطق مختلف شهری و روستایی تاسیس شود و به بیماران خدمات پزشکی و درمانی ارائه گردد.
• بیمارستانها، کلینیک ها و درمانگاه های خصوصی و دولتی
• مراکز بهداشتی و درمانی شهری یا روستایی با مدیریت و سرپرستی پزشکان عمومی
• دانشگاه ها و مراکز آموزش عالی برای انجام تحقیقات علمی در حوزه پزشکی و همچنین تدریس به دانشجویان پزشکی
• وزارت خانه ها و سازمان های دولتی مانند سازمان انتقال خون

شرایط بازار کار شغل پزشک در ایران

علی رغم تصوری که برای شغل پزشک در میان مردم وجود دارد، شرایط کار به دلیل تعداد زیاد پزشکان در شهرهای بزرگ چندان مطلوب نیست و برای دریافت مجوز مطب محدودیت های سختتری در نظر گرفته شده است. متاسفانه مشاهده می شود که تعدادی از پزشکان بیکار هستند.

االبته با شیوع کرونا در کشور باز هم نیاز به صاحبان شغل پزشک افزایش یافته است اما به طور کلی باید گفت رفته رفته در این حوزه اشباع شده و تعداد فارغ التحصیلان رشته پزشکی بیش از تقاضاست و این باعث شده که از نظر درامدی هم این پزشکان در سطح متوسطی باشند و حتی برخی شغل دوم برای خود انتخاب کنند.

با اینحال هستند هنوز شهرها و روستاهایی که با کمبود شغل پزشک مواجهند. متاسفانه به دلیل نبود مدیریت و برنامه ریزی صحیح در این حوزه با توزیع نامناسب پزشکان در کشور روبرو هستیم.

یکی از راه حل هایی که برای این مسئله درنظر گرفته شده، طرح سازمان نظام پزشکی است که در آن پزشکان بیکار وارد سایت سازمان شده و یک درخواست ثبت می کنند. در این سایت همچنین اطلاعاتی درباره فرصتهای شغلی پزشکی در کشور قرار داده شده است.

 پزشک ، درآمد و مهارت پزشکی

اگر علاقمند به علوم طبیعی و طبابت هستید و می خواهید به مردم کمک کنید، این حرفه می تواند برای شما ایده آل باشد. پزشک بیماران را ویزیت کرده، بیماری و عفونت را تشخیص داده و درمان می کند. یک پزشک باید دلسوز و مسؤلیت پذیر باشد. نیاز است که به افراد آرامش داده و اعتماد آنها را بدست آورد. برخی از آنها همچون پزشکان جراح باید تحت فشار کار کنند و تصمیمات سریع بگیرند.
 
بنابر تعریف پزشک در ویکی پدیا : پزشک (به معنای دور کننده درد و بیماری) یا دکتر (در اصطلاح رایج) در دانش پزشکی کسی است که به حرفهٔ پزشکی  یا طبابت، که برگرداندن سلامت انسان به وسیلهٔ مصاحبه با بیمار، مطالعه، تشخیص و درمان بیماری یا آسیب دیدگی می‌باشد، می‌پردازد. این معمولاً به دانش کافی آکادمیک مانند آناتومی، فاماکولوژی ، فیزیولوژی و شناخت بیماری‌ها و درمان آن‌ها نیاز دارد.

شما به عنوان یک پزشک در صورت حضور در بیمارستان یا درمانگاه، اغلب در گروهی کار می کنید که شامل پرستاران، مامورین بهداشت، ماماها، مشاوران و کارکنان اداری است.
 
کار شما به صورت تمام وقت است. بسته به محل کارتان گاهی باید به صورت شیفتی در شب ها و روز های تعطیل کار کنید. البته امکان انجام کار پاره وقت نیز برای شما وجود دارد. اگر مطب شخصی داشته باشید، ساعت کاری تان را خود شما تعیین می کنید.
 
همچنین در کنار پزشکی مدرن، طب سنتی شاخه دیگری از پزشکی را رقم زده و امروز طرفداران خاص خود را دارد که تعداد آنها نیز کم نمی باشد.

طب سنتی را می توان به این شرح تعریف کرد:

پزشکی سنتی یا طب سنتی (Traditional medicine)  زمینه‌ای پرقدمت و متنوع است، که به توصیف و بررسی آن‌دسته از سیستم ها و دانش پزشکی می‌پردازد، که در طی سده‌های پیشین و قبل از دوران طب مدرن، در جوامع گوناگون بشری بوجود آمده‌است.

طب سنتی به دو بخش نظری و عملی تقسیم شده‌است که طب نظری شامل: ۱. امور طبیعیه ۲. اسباب وعلل و ۳. دلایل و علایم می‌باشد و طب عملی به سه بخش: ۱. تدابیر ۲. دارو درمانی و ۳. اعمال یدی تقسیم می‌گردد.

پزشکی سنتی تنها روش درمانی است که در بر پایه مزاج شناسی استوار است. تغییر مزاج به گرمی، سردی، رطوبت و یا یبوست و متعاقب آن غلبه یک یا چند خلط از اخلاط چهارگانه و یا برعکس، به سبب تغذیه، روش زندگی، اقلیم، سنّ، شغل، رفتار و... باعث خروج مزاج فرد از اعتدال شده و علائم آن بروز می‌کند.

در ادامه اطلاعات کاملی در مورد وظایف، دانش و مهارت مورد نیاز، تحصیلات لازم و نحوه ورود به شغل، بازار کار و فرصت های شغلی و میزان درآمد پزشک و برخی از پزشکان معروف ایرانی ارائه می شود.

وظایف پزشک

• تشخیص بیماری ها – به این معنا که پزشک بر اساس دانش خود که از دانشگاه و مطالعه کتاب های تخصصی پزشکی به دست آورده و تجارب تشخیص ها و معالجه های قبلی نسبت به تشخصی بیماری مریض اقدام می کند. در بسیاری از اوقات برای تشخصی بیماری از آزمایشات پزشکی و عکس برداری نیز بهره می گیرد.

• توصیه های درمانی – گاهی ممکن است پزشک فارغ از تجویز دارو  تنها نسبت به ارائه توصیه های کلی اقدام نماید.

• تجویز دارو – تجویز دارو از جمله وظایف تخصصی پزشک است و مسئولیت زیادی را برای پزشک به همراه دارد و باید بسیار با دقت و در چارچوب قوانین و مقررات مربوطه توسط وی صورت پذیرد.

• انجام جراحی ها (در صورت داشتن تخصص مربوطه) – در صورتی که یک پزشک دارای تخصص و مجوز انجام عمل جراحی باشد، عمل جراجی نیز انجام می دهد.

• ارجاع بیمار به متخصصان دیگر برای آزمایش ها و تشخیص بهتر در صورت لزوم – پزشکان عمومی در برخی از  اوقات بعد از ویزیت اولیه بیمار خود، در صورتی که از تشخیص خود اطینان کافی نداشته باشند او را به پزشکان متخصص و یا فوق تخصص معرفی می کنند. گاهی اوقات نیز بیماری مراجعه کننده از حیطه تخصصی پزشک متخصص خارج است و برای تشخصی و درمان بهتر او را نزد متخصص مربوطه معرفی می کند.

شما همچنین با کارهای اجرایی مانند موارد زیر سر و کار دارید:

• کمک گرفتن از دیگر حرفه های بهداشتی مانند فیزیوتراپیست ها و پرستاران

• مدیریت و امور اداری مانند سازماندهی و کنترل پرستاران و کادر پزشکی درمانگاه یا بیمارستان، نوشتن نامه و گزارش و نگهداری سوابق بیمار

• آموزش های بهداشتی برای گروه های بیمار مانند زنان باردار، افراد سیگاری و افراد دیابتی

مهارت و دانش مورد نیاز

• علاقه زیاد به کمک به مردم

• روابط عمومی و مهارت شنیداری عالی – زیرا یک پزشک باید به خوبی به حرف های بیمار گوش دهد تا اینکه بتواند درد بیمار را متوجه شده و بیماری را به درستی تشخصی دهد

• به روز بودن و آگاهی از آخرین دستاوردها و پیشرفت های حوزه پزشکی – زیرا داروها و روش های درمانی مختلف به سرعت وارد  بازار پزشکی می شود و در صورتی که پزشک از آخرین دستاوردها و روش های درمان مطلع نباشد نمی تواند بهترین تجویز را نماید

• دلسوزی، صداقت و حس مسئولیت

• توان آرامش دادن به افراد و بدست آوردن اطمینان و اعتماد به نفس آنها  مخصوصا در بیمارهای خاص و سخت

• مهارت در معاینه بیماران و انجام  فرایندهای پزشکی و کلینیکی

• تحمل فشار کاری زیاد و تصمیم گیریهای سریع در شرایط خاص و بحرانی

• مهارتهای مدیریتی – در صورتی که مدیریت بیمارستان، درمانگاه و یا بخشی از یک مرکز پزشکی یا پژوهشی را در دست داشته باشند

• قابلیت آموزش دادن و نظارت  بر کارکنان

تحصیلات لازم و نحوه ورود به شغل پزشکی

تنها فارغ التحصیلان رشته پزشکی می توانند به این شغل وارد شوند. البته برای ورود به حوزه های تخصصی مثل قلب، مغز و اعصاب و یا پوست گذراندن دوره های تخصصی در مقاطع بالاتر دانشگاهی الزامی است.
 

فرصت های شغلی و بازار کار پزشک

مکان هایی که برای اشتغال پزشکان وجود دارند عبارتند از :

الف ) مطبهای شخصی که بر حسب تمایل پزشک و نیاز منطقه در شهرها و روستاها دایر می‌گردد و پزشکان ویزیت مراجعان را در مطب ها انجام می‌دهند.

ب ) بیمارستانها و درمانگاه های خصوصی و دولتی که در آنها پزشکان به تشخیص و درمان بیماریهای مراجعان خود می‌پردازند.

ج ) مراکز بهداشتی و درمانی شهری یا روستایی که اغلب مدیریت و سرپرستی این مراکز به عهده پزشکان عمومی می‌باشد و همچنین این مراکز از پزشکان عمومی برای تشخیص، درمان و پیگیری بیماریها نیز استفاده می‌نمایند.

د) در صورت علاقه به مباحث علمی و آموزش، پزشک می تواند در دانشگاه ها و مراکز آموزش عالی تدریس کرده و در کنار آن به تحقیقات علمی نیز بپردازد.

ه ) برخی از وزارت خانه ها، سازمان ها و شرکت های دولتی مانند وزارت بهداشت و درمان، سازمان انتقال خون و ...

وضعیت شغل پزشکی علیرغم تصور همگان در شرایط خوبی نمی باشد. نسبت پزشکان به بیماران در شهرهای بزرگ در حد اشباع می باشد و صدور مجوز مطب محدودتر شده است. تعداد زیادی از پزشکان در این شهرها بیکار بوده و یا از نظر درآمدی نیز در سطح متوسطی قرار دارند و حتی برخی به شغل های دوم (که برخی حتی ارتباطی با تخصص شان ندارد) روی آورده اند. این در حالی است که هنوز در بسیاری از شهرهای کوچک و مناطق محروم از نبود پزشک رنج می برند. این موارد وضعیت نابسامان بازارکار پزشکی و توزیع نامتوازن پزشکان در ایران را نشان می دهد.

در خصوص رفع این مشکلات کارهای مختلفی تاکنون صورت گرفته است. یکی از اصلی ترین آنها طرحی از سوی سازمان نظام پزشکی است که پزشکان بیکار می توانند از طریق سایت سازمان درخواست خود را ثبت و در عین حال از آخرین فرصت های شغلی موجود برای استخدام در سراسر کشور نیز آگاه شوند. به عبارتی این سازمان پلی بین پزشکان بیکار و کارفرمایان برقرار کرده است. برای کسب اطلاعات بیشتر به سایت زیر مراجعه کنید:

سازمان نظام پزشکی کشور

وضعیت استخدام در برخی از کشورهای جهان به شرح زیر است :

آمریکا- پیش بینی ها نشان می دهد میزان استخدام پزشکان بین سال های 2010 تا 2020، 24 درصد رشد داشته باشد. در حالی که متوسط این رشد برای همه مشاغل 14 درصد می باشد.

استرالیا - در بازه زمانی 5 سال گذشته میزان رشد استخدام پزشکان رشد 124 درصدی داشته  و رشد بسیار زیاد در آینده برای آن پیش بینی می شود
 

میزان درآمد پزشک

آمارها نشان می دهد حدود 150 هزار پزشک در کشور وجود دارد که گروه اندکی از آنها درآمد بالایی دارند و مرفه به حساب می آیند. اما تعداد زیادی از آنها از نظر رفاهی در سطح متوسطی بوده و گاهی برای تامین هزینه‌های زندگی، مجبورند شغل دوم داشته باشند که در برخی موارد این شغل دوم، شغلی غیر پزشکی است.

پزشکان معمولا در بیمارستان ها، درمانگاه و مطب ها فعالیت دارند. درآمد معمول آنها نیز بسته به محل های کار آنها دارد، درآمد برخی فقط از مطب شخصی، برخی از بیمارستان و مطب و .... البته تعدادی از پزشکان در سازمان های دولتی مانند وزارت بهداشت، سازمان انتقال خون و ... استخدام می شوند  که دریافتی آنها مطابق با قوانین پرداخت های دولتی می باشد.

معمولا اختلاف درآمد بین پزشک عمومی و پزشک متخصص زیاد می باشد. طبق جدید ترین اطلاعات بدست آمده حداقل درآمد یک پزشک عمومی در سال 93، 800,000 تومان و یک پزشک متخصص 10 تا 15 میلیون تومان می باشد. این اختلاف زیاد در بسیاری موارد پزشکان عمومی را وادار می کند به سمت گرفتن تخصص بروند که حال برخی از آنها موفق خواهند شد و برخی نه!

درآمد پزشک در برخی از کشورهای جهان عبارتند از :

آمریکا - متوسط درآمد سالانه این شغل بیش از 166.400 دلار و برای همه مشاغل 33.840 دلار در سال 2010 و مطابق با آخرین آمارها در سال 2013، بیش از 176.000 دلار بوده است.

استرالیا - متوسط درآمد سالانه پزشکان108.000 دلار (قبل از کسر مالیات) می باشد.

انگلستان - متوسط درآمد سالانه برای پزشکان تمام وقت بین 82.000 تا 124.000 دلار بوده و  پزشکان مستقل می توانند بین 122.000 تا 183.000 دلار درآمد داشته باشند.

شخصیت های مناسب این شغل

INTJ این تیپ شخصیتی در زمینه های فنی تر حوزه سلامت موفق تر است. او می تواند به طور مستقل و با حداقل دخالت دیگران کار کند.

INTP این تیپ شخصیتی حوزه رو به رشد پزشکی و سلامت را دوست دارد و ابن فرصت را پیدا می کند که با مفاهیم پیچیده و جدید روبرو شود. اگر این شغل همراه با پژوهش و بررسی باشد، فرصت کاری مستقل و مطلوبی را برای این تیپ شخصیتی فراهم می کند.

ESTJ این تیپ شخصیتی دوست دارد با چیزهای ملموس و واقعی سر و کار داشته باشد. او می تواند بر اساس استدلال های قیاسی خود به علت و معلول ها پی برده و نتیجه گیری کند.

برخی از پزشکان معروف ایرانی

	بدری تیمورتاش : اولین زن پزشک در ایران
	دکتر مسیح دانشوری : اولین متخصص ریه در ایران و از افراد موثر در تاسیس بیمارستان های مسیح دانشوری، بوعلی و فیروزآبادی
	دکتر جلال بريماني : پدر نورولوژی مدرن ایران ، بنیانگذار انجمن علوم اعصاب و نوروفیزیولوژی بالینی ایران و موسس مرکز تحقیقات بیماریهای مغز و اعصاب دانشگاه علوم پزشکی تهران
	دکتر محمد حسین ماندگار : فوق تخصص جراحی قلب و عروق، عضو ثابت و رسمي جراحان قفسه سينه امريكا و جامعه جراحان قلب و قفسه سينه اروپا و عضو دائمي انجمن جراحان قلب و قفسه سينه حوزه مديترانه . از کارهای موفق ایشان می توان به انجام اولين پيوند موفقيت آميز قلب ،اجراي اولين جراحي ROSS موفق در ايران و بسیاری موارد دیگر اشاره کرد.
	دکتر سید علی ملک‌ حسینی : پدر پیوند کبد ایران، رییس انجمن پیوند اعضای خاورمیانه، چهره ماندگار پزشکی و رییس بخش پیوند اعضای دانشگاه علوم پزشکی شیراز. ایشان نخستین پیوند کبد در ایران از فرد زنده به زنده را انجام داده است.

شغل پزشکی ، بازار کار پزشکان

پزشک به کسی گفته می شود که در صورت بروز بیماری , آسیب دیدگی در اشخاص از طریق علوم پزشکی مانند آناتومی , فیزیولوژی و.. سلامت افراد را به آن ها بازگرداند.پزشک می تواند در بیمارستان ها با مجموعه ای از کادر درمان به طبابت بپردازد و یا در مطب خود به صورت شخصی کار مداوای افراد بیمار را انجام دهد و در صورت لزوم آن ها را به بیمارستان ارجاع دهد.پزشک همچنین از طریق ارائه خدمات جهت پیشگیری از برور بیماری ها می تواند به مردم کمک کند.در صورتی که علاقه مند به رشته پزشکی هستید و تمایل دارید تا آن را به عنوان حرفه خود در دانشگاه برگزینید ما به شما خواندن این مقاله را توصیه می کنیم تا با شرحی از وظایف و مهارت و دانش و دشواری های این شغل آشنا شوید.

بازارکار رشته پزشکی

یک پزشک می تواند در بیمارستان ها و درمانگاه های دولتی و یا حتی خصوصی مشغول به کار شود و در آن جا به کار درمان بپردازد.مراکز بهداشتی سرایر کشور از جمله مکان های دیگری است که نیازمند به حضور یک پزشک هستند.این مراکز درمانی و بهداشتی می توانند در روستاهای دورافتاده و یا شهرهای بزرگ و نزدیک باشند.اما اغلب روستاها از داشتن پزشک های حاذق جهت درمان و تشخیص بیماری های خود محروم هستند.تدریس در دانشگاه ها و مراکز عالی  از زمینه های شغلی دیگر یک پزشک است که می تواند در کنار تدریس به انجام تحقیقات علمی بپردازد و از دانشجویان پزشکی نیز در راستای تحقیق خود کمک بگیرد.از طرفی یک پزشک می تواند مطب شخصی خود را دایر کند و بیماران را ویزیت کند .از طرفی اگر به آگهی های استخدام دقت کرده باشید  سازمان های دولتی مانند انتقال خون و.. نیز  نیازمند استخدام پزشک هستند.امروزه رشته پزشکی نسبت به سایر رشته ها از  بازار کار و درآمد خوبی برخوردار است .درآمد یک پزشک با توجه به محل خدمت و نوع رشته ایی که درآن تخصص دارد می تواند متفاوت باشد.در یک آمار متوسط حقوق یک پزشک عمومی نزدیک به سه میلیون برآورد شده است اما در مورد پزشکان متخصص آمار دقیقی در دست نیست اما بدون شک میزان دریافتی قابل قبولی دارند.

دانش لازم برای رشته پزشکی

افرادی که دانش آموخته رشته پزشکی در دانشگاه هستند می توانند در این زمینه فعالیت کنند. البته در صورت تمایل می توانند با گذراندن دوره در مقاطع بالاتر در یکی از رشته های زیر مدرک تخصصی دریافت کنند. جراحی کلیه و مجاری ادراری , بیماری های پوست , جراحی مغز و اعصاب , بیماری های قلب و عروق , رادیولوژی , زنان و زایمان , بیماری های عفونی , بیماری های داخلی , روانپزشکی ,  گوش، گلو، بینی و جراحی سر و گردن , ارتوپدی و....

 وظایف یک پزشک

اولین وظیفه یک پزشک کمک به حفظ سلامت افراد است و در صورت بروز بیماری کمک برای رفع آن است. داشتن احساس مسئولیت در قبال بیمار از جمله وظایف اخلاقی یک پزشک حاذق است. پیگیری وضعیت بیمار و دادن مشاوره های لازم از جمله مواردی است که یک پزشک باید در انجام آن کوشا باشد. فردی که شغل پزشکی را برای خود انتخاب می کند باید آگاه باشد که انجام یک سری از وظایف اخلاقی از جمله مواردی است که او را در رسیدن به موفقیت کمک خواهد کرد. به عنوان مثال رازدار بودن پزشک یک مساله بسیار مهم در بحث درمان است. شاید برخی از افراد تمایل نداشته باشند تا از نوع و شدت بیماری آن ها فرد دیگری مطلع باشد. روش های درمانی پیشنهادی توسط پزشک باید کاملا بررسی شوند و در صورت وجود عوارض, به صورت صادقانه با بیمار در میان گذاشته شود تا فرد بیمار بتواند به صورت آزادانه ادامه درمان را انتخاب کند. امروزه با توجه به این که علم در هر لحظه در حال تغییر است و دائما روش ها و تجهیزات جدیدی را در تمام علوم به ویژه در علم پزشکی به دنیا عرضه می کند از دیگر وظایف پزشک به روز کردن خود با علوم جدید و تجهیزات جدید پزشکی است.

مهارت های یک پزشک

از مهارت های اولیه یک پزشک مهارت شنیداری است.یک پزشک باید بتواند به خوبی به شرح حال بیمار گوش کند. گاهی ممکن است یک بیمار در اثر درد و یا خستگی از جملات مناسبی برای شرح حال خود استفاده نکند پزشک باید با آرامش او را به مسیر یک گفتگوی درست بکشد تابتواند روش درمانی مناسب را اعمال کند. مهارت انجام معاینه های صحیح بیماران از جمله مهارت های کلیدی یک پزشک است. در شرایط بحرانی امکان معاینه های طولانی مدت وجود ندارد یک پزشک باید بتواند با معاینه سریع, در مورد نحوه درمان تصمیم گیری کند.

از مهارت های دیگر پزشک حفظ خونسردی در برخورد با افرادی است که ممکن است بیماری های لاعلاجی داشته باشند.یک پزشک باید با آرامش با فرد بیمار صحبت کند و اطلاعات لازم را درباره بیماری به آن ها بدهد و درباره ی روش های درمانی موجود نیز صحبت کند.دادن امید به بیماران از مهمترین وظایف یک پزشک است. در صورتی که یک پزشک مسئولیت مدیریت یک بخشی از بیمارستان و یا درمانگاه را برعهده دارد باید دارای مهارت های مدیریتی نیز باشد. از طرفی باید یک پزشک بتواند در  تعداد جلسات کم بیمار را مداوا کند و نیازی به حضور چندباره بیمار نباشد.

ویژگی های فردی یک پزشک

کسی شغل پزشکی را انتخاب می کند باید در وهله ی اول بسیار دلسوز و مهربان باشد تا بتواند با بیمار همدردی کند و شرایط او را درک کند .یک پزشک باید ذاتا علاقه به نوع دوستی  و کمک به مردم داشته باشد.یک پزشک باید تحمل فشار کاری بالا را داشته باشد زیرا ممکن است در برخی شرایط تا ساعات طولانی در مطب مشغول ویزیت باشد و یا در بیمارستان مشغول جراحی باشد.افراد پر استرس برای انتخاب رشته پزشکی توصیه نمی شوند زیرا از ویژگی های یک پزشک خوب حفظ آرامش در بحرانی ترین شرایط ممکن است.علاقه به یادگیری و تلاش برای به روز کردن اطلاعات از جمله ویژگی هایی است که یک پزشک برای رسیدن به موفقیت به آن نیاز دارد.

دشواری های رشته پزشکی

پزشکان درکنار داشتن درآمد بالا با مشکلات زیادی نیز روبرو می شوند.گذراندن واحدهای درسی سنگین و سال های طولانی تحصیل باعث می شود تا آن ها بیشتر عمر خود را در حال مطالعه و تحصیل باشند .از طرفی پزشکان در بسیاری از موارد با افراد در شرایطی بحرانی برخورد می کنند که شرایط روحی مناسبی ندارند و نمی توانند رفتار مناسبی ازخود نشان دهند حتی گاهی کار به تهدید و فریاد می کشد که پزشکان باید صبر و حوصله شرایط آن ها را درک کنند.

آموزش عالی تایمز رتبه بندی ۷۲۱ دانشگاه برتر را در مطالعات بالینی، پیش از کلینیک و سلامت منتشر کرده است که شامل حدود ۵۰۰  کالج‌ دنیا می‌شود؛ این رتبه بندی از روش شناسی برای رتبه بندی دانشگاه‌های جهانی با تاکید بر استناد در کنار معیار‌های تدریس و تحقیق استفاده می‌کند.

در این گزارش سعی داریم شما را با برترین و منتخب‌ترین دانشگاه‌های جهان در زمینه مطالعات بالینی و علوم بهداشتی آشنا کنیم که تحصیل در آن‌ها با تجربه جالب و هیجان انگیزی برای دانشجویان همراه است.


دانشگاه آکسفورد

پزشکی در دانشگاه آکسفورد به صورت یک دوره سنتی برگزار می‌شود که در مراحل پیش بالینی و بالینی تقسیم شده است. دانشجویان در چند سال اول به لحاظ تئوری در تماس با بیمار تدریس می‌شوند و در سال‌های بعد به سمت مرحله بالینی حرکت می‌کنند و زمان زیادی را در بیمارستان جان رادکلیف می‌گذرانند.

در دانشگاه آکسفورد سالانه حدود ۱۵۰ دانشجو پذیرفته می‌شوند، ۳۰ نفر به دوره تحصیلات تکمیلی می‌پردازند و مطالعات پزشکی چهار ۴ سال به‌طول می‌انجامد. این دانشگاه ۲ کتابخانه اصلی برای پزشکی و مطالعات بالینی دارد که یکی از منابع برای عناصر پیش بالینی دوره و دیگری بر مراقبت‌های بهداشتی تمرکز دارد.
علاوه بر دوره متمایز این رشته، دانشگاه آکسفورد تجربه زندگی در کالج را به دانشجویان ارائه می‌دهد و رویداد‌های اجتماعی و آموزش‌های کوچک در آن انجام می‌شود.

دانشگاه هاروارد


مدرسه پزشکی دانشگاه هاروارد سه مأموریت آموزش، تحقیق و ارائه مراقبت‌های بالینی دارد؛ این موسسه در سال ۱۷۸۲ تاسیس شد و سومین مدرسه پزشکی در ایالات متحده است. دانشکده مدرسه در بخش‌های علمی مختلف دانشگاه هاروارد به تدریس می‌پردازد، همچنین در بخش‌های بالینی برخی از بیمارستان‌های وابسته به دانشگاه فعالیت می‌کند. در حال حاضر چهار بیمارستان آموزشی اصلی وجود دارد که در اطراف منطقه بوستون قرار دارند.

هاروارد برنامه درسی دانشجویان را بر اساس یادگیری مبتنی بر موضوع و مسئله تنظیم کرده است، همچنین یک برنامه تخصصی وجود دارد که هر ساله تنها ۳۰۰ نفر از متقاضیان را پذیرا می‌شوند که بر روی تحقیقات زیست پزشکی متمرکز می‌شوند.

دانشجویان پزشکی دانشگاه هاروارد متعلق به یکی از پنج جوامع به نام فارغ التحصیلان هستند و در گروه‌های کوچکی در جامعه فعالیت دارند، در مسابقات ورزشی شرکت می‌کنند و در رویداد‌های اجتماعی حضوری فعال دارند.


دانشگاه کمبریج


همانند دانشگاه آکسفورد، دانشجویان در دانشگاه کمبریج می‌توانند با یک مدرک کارشناسی ثبت نام کنند. فارغ التحصیلان برای مطالعه پزشکی چندین گزینه در اختیار دارند؛ شرکت  در یک برنامه پیشرفته تحصیلات تکمیلی و یا حضور در یک نسخه از دوره‌های قبل از بالینی و بالینی. در هر دانشگاه ۶ متقاضی در دوره‌های پزشکی وجود دارد و در مجموع حدود ۲۶۰ نفر پذیرفته می‌شوند.

در نهایت نیمی از فارغ التحصیلان دوره پزشکی کمبریج به عنوان پزشک عمومی مشغول به کار می‌شوند و تقریبا همه آن‌ها در سازمان بهداشت ملی (NHS) انگلستان فعالیت خواهند کرد. ورود به مدرک پزشکی نیاز به قبولی در آزمون عالی و کسب نمرات بالا در آزمون BMAT دارد.
دانش آموزان کمبریج به ویژه دانشجویان پزشکی، برنامه‌های پرمشغله، مطالعات تشویقی، رویداد‌های اجتماعی کالج و انواع فعالیت‌های تفریحی دارند.

امپریال کالج لندن

ارائه برنامه‌های رشته پزشکی امپریال کالج لندن در طیف وسیعی از روش‌های تدریس، کلاس‌های نظری سنتی و تجربه نوآورانه انجام می‌شود، دانشجویان این دانشگاه بر خلاف دیگر دانشگاه‌های سنتی دانشگاه انگلستان، از اولین دوره با بیماران ارتباط مستقیم دارند. مدرک کارشناسی ۶ ساله در پزشکی هم علاوه بر MBBS لیسانس علوم است.

همانند هر ۲ آکسفورد و کمبریج، دوره‌های امپریال نه تنها در عمل بالینی تاکید دارد بلکه در تکنیک‌های تحقیقاتی هم به شدت علمی است.
شرایط ورود به این دانشگاه بسیار زیاد است؛ بیشتر دانشجویان پذیرفته شده دارای نمرات بالا در شیمی، زیست شناسی و یک موضوع سوم هستند و نمره بالا را در امتحان BMAT بدست می‌آورند همچنین روند برنامه شامل یک مصاحبه است.
امپریال یکی از بین المللی‌ترین موسسات در انگلستان است، اما سالانه تنها چند دانشجوی خارج از کشور در برنامه‌های پزشکی پذیرفته می‌شوند.

دانشگاه استنفورد

مدرسه فارغ التحصیل دانشگاه استنفورد برنامه‌های کارشناسی ارشد و دکتری را برای دانشجویانی که مایل به پیشرفت تربیت پزشکی هستند، فراهم می‌کند. هفت جایزه نوبل، ۳۱ عضو آکادمی ملی علوم و ۴۲ عضو موسسه پزشکی در میان دانشکده‌های فعلی در مدرسه هستند.

محققان پزشکی استنفورد در تعدادی از مناطق مختلف بر روی بیماری‌هایی از جمله سرطان، ایمونولوژی، ژنتیک و علوم اعصاب در حال تحقیق هستند. همچنین این مدرسه خدمات بهداشتی ویژه بزرگسالان و مرکز اختصاصی را برای کودکان فراهم می‌کند.

حقایق رشته پزشکی

 پزشکی از مهم‌ترین و محبوب‌ترین رشته‌ها است که اکثر دانش آموزان با آرزوی تحصیل در این رشته وارد گروه علوم تجربی می‌شوند. قبولی در رشته پزشکی سخت است اما ناممکن نیست و با تلاش و برنامه‌ریزی می‌توان در کنکور موفق شد اما سختی‌های این رشته بعد از قبولی و ورود به دانشگاه خود را نشان می‌دهد.

قبل از انتخاب رشته نیاز است اطلاعات کاملی راجع به رشته موردنظر به‌دست آورد چراکه ذهنیت ما با واقعیت متفاوت است. هدف رشته پزشکی حفظ سلامت، درمان بیماران، شناخت و تشخیص بیماری‌ها و پیشگیری به‌موقع است دانشجوی رشته پزشکی عمومی حداقل ۷ سال از عمر خود را باید صرف تحصیل و مطالعه دروس سخت و کشیک‌های طولانی‌مدت کند تا به مهارت کافی برای هدف اصلی پزشکی دست یابد.

بررسی‌ها نشان می‌دهد که رشته پزشکی، دانشجویی با اراده، کوشا و ثابت‌قدم در برابر مشکلات و بحران‌ها را می‌طلبد. پزشکان با سوگندنامه بقراط متعهد می‌شوند با تلاش و تخصص خود در جهت کمک به بیماران و جلوگیری از آسیب آن‌ها فعالیت کنند و نجات‌دهنده جان انسان‌ها از درد، رنج و بیماری‌ها باشند.

در این راستا خبرگزاری آنا برای آشنایی بیشتر با واقعیت‌های رشته پزشکی با یکی از دانشجویان این رشته از دانشگاه بقیه‌الله به گفت‌وگو می‌پردازد که در ادامه می‌خوانید:

آنا: لطفاًخودتانرابه‌طورکاملمعرفیکنید و در صورت تمایل بفرمایید که با چه رتبه‌ای وارد این رشته شده‌اید؟

علیپور: صدرا علیپور اقدم دانشجوی رشته پزشکی هستم که در سال ۹۸ با رتبه یک هزار و ۷۰۰ در منطقه ۲ توانستم وارد رشته پزشکی در دانشگاه بقیه‌الله شوم.

آنا: چراتصمیمگرفتیدواردرشتهپزشکیشویدوعلتانتخابشماچه بود؟

علیپور: از بین رشته‌های علوم تجربی به پزشکی علاقه داشتم. رشته پزشکی به روحیه جهادی نیاز دارد و من با توجه به شناختی که از خود دارم می‌توانم به مردم کشورم با جان و دل خدمت کنم و برای جامعه خود فرد مفیدی باشم.

تصور نادرست داوطلبان از رشته پزشکی

آنا: ذهنیتشماقبلازورودبهدانشگاهدربارهرشتهپزشکیباچیزیکههماکنوندرزمانتحصیل با آنمواجهشده‌ایدیکساناست؟

علیپور: حقیقت این است که تا متقاضیان رشته‌ای، وارد آن نشوند نمی‌توانند دید واقعی نسبت به روند تحصیلی و کار داشته باشند. قبل از اینکه وارد رشته پزشکی شوم بسیار بررسی کردم و با پرس و جو و تحقیق از درستی انتخاب خود مطمئن شدم. همیشه با استفاده از تجربیات افرادی که راه انتخابی تو را گذرانده‌اند می‌توان تصمیم درست را گرفت.

در مجموع داوطلبان رشته پزشکی تصور می‌کنند با آوردن رتبه لازم برای قبول شدن در این رشته با شرایط کاری یک پزشک هم می‌توانند کنار بیایند اما با شناخت فضای مربوطه و سختی‌های کار ناامید شده و معمولاً بی‌انگیزه و بی‌هدف مسیر انتخابی خود را که مطابق روحیه خود نبوده ادامه می‌دهند و در آینده به جایگاه خوب و موفقی نخواهند رسید.

مسئولیت‌پذیری در رشته پزشکی

آنا: در رشته پزشکی و در طول تحصیل با چه مسائل و مشکلاتی مواجه شده‌اید که برایتان عجیب بوده است؟

علیپور: از همان روزهای اول ورود به دانشگاه سختی‌های رشته پزشکی شروع می‌شود واحدهای درسی رشته پزشکی برخلاف رشته‌های دیگر به علت گستردگی و فشردگی، اعشاری هستند، یعنی مثلاً ممکن است درسی ۱.۵ واحد باشد، این مدل واحدهای درسی در هیچ رشته‌ای مشاهده نمی‌شود. در یک‌ترم تحصیلی بیش از ۲۰ واحد نمی‌توان پاس کرد دانشجویان رشته پزشکی در طول‌ترم حداقل ۱۲ درس را فقط با همان ۲۰ واحد مجاز پاس می‌کنند. سنگینی مطالب و پرحجم بودن کتاب‌ها فشارهای فکری بسیاری را به همراه دارد که با وارد شدن به بیمارستان علاوه بر فشارهای فکری فشارهای جسمی و کشیک‌های طولانی‌مدت همراه با بی‌خوابی نیز اضافه می‌شود پزشک و دانشجوی رشته پزشکی با جان مردم سروکار دارد و باید برروی دروس تمرکز کامل داشته باشد و با توجه به سختی‌هایی که این رشته دارد مسئولیت‌پذیری بسیار سخت می‌شود.

احساس رضایت بعد از درمان بیماران

آنا: اگر بخوانید از لذت‌های رشته پزشکی بگویید چه مسائلی را عنوان می‌کنید؟

علیپور: رشته پزشکی فرصت خدمت کردن به مردم را می‌دهد اگر داوطلب رشته پزشکی از ارتباط گسترده و خدمت بی توقع به مردم و جامعه خود لذت ببرد هیچ‌کدام از سختی‌های راه به چشم او نمی‌آید و با اشتیاق در این راه به مسیر انتخابی خود ادامه می‌دهد گفتنی است که برای یک پزشک لذتی بالاتر از احساس رضایت بعد از درمان و بهبودی بیماران نیست.

آنا: آیا بحران ویروس همه‌گیر کرونا باعث شده است که تصور شما نسبت به رشته پزشکی تغییر کند؟

علیپور: خیر البته من هنوز وارد عرصه کار نشده‌ و هم‌اکنون دانشجو رشته پزشکی هستم، پس نمی‌توانم همانند پزشکان و کادر درمانی که اکثراً تمام‌وقت و انرژی خود را صرف بهبود بیماران مبتلا به کرونا می‌کنند نظری بدهم.

یک تخریب‌چی از مین همانند دیگران نمی‌ترسد

آنا: آیا ویروس همه‌گیر کرونا آینده شغل پزشکی را برایتان ترسناک کرده است؟

علیپور: خیر، بیماری کرونا نیاز به پیشگیری و رعایت پروتکل‌های اعلام شده از سوی ستاد ملی کرونا دارد. پزشکان و دانشجویان پزشکی با بیماران بسیاری برخورد دارند و شناخت آن‌ها نسبت به بیماری‌ها کامل است. ترسی از بیماری‌ها ندارند جا دارد مثالی را در این بازگو کنم و آن اینکه یک تخریب‌چی مانند افراد عادی از مین نمی‌ترسد.