گوش درد نشانه چیست؟ ، روش درمان معجزه‌ آسای گوش درد

گوش درد بیماری شایعی است که می‌تواند یک یا هر ۲ گوش را درگیر کند، اما در بیشتر موارد فقط روی یک گوش تاثیر می‌گذارد. این عارضه معمولا در کودکان رخ می‌دهد، اما احتمال بروز آن در بزرگسالان هم وجود دارد. آسیب، عفونت و تحریک گوش یا درد ارجاعی از سایر نقاط سر می‌تواند باعث گوش درد شود. اگر عفونت علت بروز این عارضه باشد، ممکن است تب هم داشته باشید و به طور موقت شنوایی خود را از دست بدهید.

علائم بیماری‌های گوش در کودکان و بزرگسالان

قبل از اینکه بگوییم گوش درد از چیست، باید با علائم مشکلات مرتبط با گوش آشنا شوید. از رایج‌ترین علائم بیماری‌های گوش در بزرگسالان می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• گوش‌ درد
• اختلال شنوایی
• تخلیه مایع از گوش

گوش درد کودکان ممکن است علائم دیگری هم داشته باشد، از جمله:

• تب
• احساس پری در گوش
• مشکل در خوابیدن
• کشیدن گوش یا مالیدن آن
• گریه کردن یا بی‌قراری بیش از حد
• سردرد
• از دست دادن اشتها
• از دست دادن تعادل

گوش درد نشانه چیست؟

از دلایل درد گوش می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

۱. عفونت گوش

عفونت می‌تواند در گوش خارجی، میانی یا داخلی رخ دهد. عفونت گوش خارجی در اثر شنا کردن، استفاده از سمعک یا هدفون که به پوست داخل مجرای گوش آسیب می‌زند یا قرار دادن سواب پنبه‌ای یا انگشت در مجرای گوش ایجاد می‌شود.

عفونت گوش میانی معمولا از عفونت‌های دستگاه تنفس ناشی می‌شود. این عفونت‌ها باعث تجمع مایع در پشت پرده گوش می‌شوند و محیط مناسبی را برای رشد باکتری‌ها فراهم می‌کنند.

لابیرنتیت (Labyrinthitis) یک نوع اختلال گوش داخلی است که به دلیل عفونت‌های ویروسی یا باکتریایی ناشی از بیماری‌های تنفسی ایجاد می‌شود و در موارد نادر با درد همراه است.

۲. سایر علل شایع گوش درد

سایر عواملی که روی گوش تاثیر می‌گذارند عبارت‌اند از:

• تغییر فشار، برای مثال هنگام پرواز در هواپیما
• تجمع جرم گوش
• وجود جسم خارجی در گوش
• گلودرد استرپتوکوکی
• عفونت سینوس‌ها
• ورود شامپو یا آب به گوش

۳. سایر عوامل

در موارد نادر، ممکن است درد به مشکلات زیر مربوط باشد:

• سندرم مفصل گیجگاهی فکی (TMJ)
• سوراخ شدن پرده گوش
• آرتریت که فک را تحت تاثیر قرار می‌دهد
• عفونت دندان
• دندان نهفته
• اگزما در کانال گوش
• نورالژی عصب سه‌قلو (درد مزمن عصب صورت)

زمان مراجعه به پزشک

اگر دمای بدن شما یا فرزندتان ۱۰۴ درجه فارنهایت (۴۰ درجه سانتی‌گراد) یا بالاتر است، به دنبال مراقبت‌های پزشکی باشید. در صورتی که فرزندتان در دوران شیرخوارگی به‌سر می‌برد و دمای بدن او به بالاتر از ۱۰۱ درجه فارنهایت (۳۸ درجه سانتی‌گراد) رسیده است، فورا به متخصص اطفال مراجعه کنید.

همچنین اگر درد شدیدی داشتید که به طور ناگهانی متوقف شده است، باید فورا نزد دکتر گوش، حلق و بینی بروید. چون این می‌تواند نشانه پارگی پرده گوش باشد. در صورت مشاهده علائم زیر هم لازم است با پزشک مشورت کنید:

• گوش درد شدید
• سرگیجه
• سردرد شدید
• تورم اطراف گوش
• افتادگی عضلات صورت
• خروج خون یا چرک از گوش

بهترین روش درمان گوش درد

اکنون که متوجه شدید گوش درد به چه علت است، به بررسی راه‌های درمان این مشکل آزاردهنده می‌پردازیم.

۱. درمان‌های پزشکی

اگر به عفونت گوش مبتلا باشید، پزشک آنتی‌بیوتیک خوراکی یا قطره گوش تجویز می‌کند. در بعضی موارد، ممکن است به هر ۲ دارو نیاز داشته باشید. پس از بهبود علائم، خودسرانه مصرف دارو را قطع نکنید. مهم است که دوره درمان را تا زمانی که پزشک توصیه کرده است ادامه دهید تا مطمئن شوید که عفونت به طور کامل از بین رفته است.

اگر تجمع جرم باعث درد شده باشد، پزشک به شما قطره نرم‌کننده می‌دهد. با این کار ممکن است جرم خودبه‌خود به بیرون گوش هدایت شود. اما گاهی‌اوقات لازم است پزشک آن را با شست‌وشو یا به کمک دستگاه ساکشن خارج کند.

در صورتی که علت گوش درد یک طرفه یا دوطرفه به سندرم مفصل گیجگاهی فکی، عفونت سینوس‌ها و… مربوط باشد، پزشک برای رفع درد سعی می‌کند بیماری زمینه‌ای را درمان کند.

۲. درمان خانگی گوش درد

گاهی‌اوقات می‌توان برای درمان سریع گوش درد از راه‌کارهای خانگی زیر استفاده کرد:

• کیسه یخ: قرار دادن کیسه یخ روی گوش ممکن است به درمان فوری گوش درد بزرگسالان و کودکان کمک کند. هنگامی که کیسه یخ یا پارچه سرد و مرطوب را به مدت ۲۰ دقیقه روی گوش خود نگه می‌دارید، گوش شما بی‌حس می‌شود و التهاب احتمالی در آن کاهش می‌یابد.
• سیر: از سیر به عنوان درمان معجزه آسای گوش درد یاد می‌شود، چون به نظر می‌رسد که آلیسین موجود در آن با عفونت‌های باکتریایی مقابله می‌کند. قبل از اینکه با خوردن سیر خام سعی کنید درد خود را کاهش دهید، حتما با پزشک مشورت کنید. چون ممکن است با آنتی‌بیوتیک‌های تجویزشده توسط پزشک تداخل داشته باشد.
• پد حرارتی: یک پد حرارتی یا پارچه داغ را به مدت ۲۰ دقیقه روی گوش خود قرار دهید تا درد آن کمتر شود. در حالی که سرما به کاهش التهاب کمک می‌کند، حرارت با شل کردن عضلات می‌تواند جریان خون را بهبود بخشد.
• قطره گوش: قطره‌های بدون نسخه (OTC) برای بعضی از افراد مفیدند، اما کسانی که پرده گوش‌شان پاره شده است نباید از آن‌ها استفاده کنند. قبل از اینکه به سراغ قطره‌های گوش بروید، از دکتر گوش مشورت بگیرید تا مطمئن شوید که برای شما مناسب هستند.
• داروهای مسکن: مسکن‌ها از جمله ایبوپروفن می‌توانند به کنترل درد کمک کنند. اما اگر علت درد خود را نمی‌دانید، بهتر است ابتدا به پزشک مراجعه کنید. چون ممکن است به یک بیماری زمینه‌ای جدی مبتلا باشید.
• تغییر پوزیشن خواب: معمولا خوابیدن در وضعیت عمودی می‌تواند فشار ایجادشده را در گوش کاهش دهد.
• جویدن آدامس: اگر درد در طول سفر با هواپیما یا رفتن به ارتفاعات یا بعد از آن رخ داد، جویدن آدامس می‌تواند کمک‌کننده باشد.

• تمرینات گردن: گاهی‌اوقات درد از منقبض شدن عضلات اطراف کانال گوش ناشی می‌شود. در این صورت، تمرینات ساده گردن ممکن است آن را کاهش دهد. یکی از این تمرینات این است که چند بار در روز به آرامی گردن و سر خود را بچرخانید و شانه‌هایتان را به سمت گوش‌ها بالا ببرید.
• زنجبیل: زنجبیل خاصیت ضد التهابی دارد، بنابراین استفاده از آب زنجبیل در اطراف مجرای گوش خارجی می‌تواند درد را تسکین دهد. در حین امتحان کردن این روش مراقب باشید که زنجبیل وارد گوش نشود.
• سشوار: بعد از حمام، سشوار را روی حرارت ملایم قرار دهید و آن را به مدت پنج دقیقه در فاصله دور نسبت به گوش نگه دارید. مراقب باشید که گوش خود را نسوزانید.

راه‌های پیشگیری از درد گوش

در بعضی موارد می‌توان از بروز مشکلات گوش و درد ناشی از آن‌ها پیشگیری کرد. این اقدامات پیشگیرانه عبارت‌اند از:

• از سیگار کشیدن یا قرار گرفتن در معرض دود سیگار دیگران خودداری کنید.
• اجسام خارجی را وارد گوش خود نکنید.
• بعد از شنا یا حمام، گوش‌های خود را خشک کنید.
• از محرک‌های آلرژی‌زا مانند گرد و غبار و گرده گیاهان دوری کنید.
• عفونت‌های دستگاه تنفس فوقانی می‌توانند به گوش‌ها آسیب برسانند و آن‌ها را دچار عفونت‌های دردناک کنند. خطر ابتلا به عفونت را با شستن دست‌ها کاهش دهید؛ به خصوص اگر عادت به لمس بینی، چشم‌ها و دهان خود دارید.

علت گوش درد در کودکان و بزرگسالان

گوش درد یکی از بیماری هایی است که بیشتر در کودکان و نوزادان دیده می شود. علت این اتفاق این است که در سن کودکی لوله استاش که در قسمت گوش میانی وجود دارد کوتاه تر است به همین علت میکروب ها و عفونت راحت تر وارد گوش می شوند. اما هرچه سن بالا می رود این لوله بلندتر می شود و امکان ورود آلودگی و عفونت را کمتر می کند البته بزرگسالان هم به دلایل گوناگون به این بیماری مبتلا می شوند. علل گوش درد مختلف است که در ادامه با برخی از عمده ترین آنها آشنا می شویم

علت گوش درد چیست؟

 عفونت: هر گونه عفونتی که در نتیجه ابتلا به بیماری های عفونی  باشد باعث ایجاد درد گوش می شود. ابتلا به بیمارهای عفونی دستگاه تنفس  و یا بیماری های سینوسی باعث درد و عفونت در ناحیه گوش میانی می شود.

عفونت دندان: ممکن است به دلیل عفونت و خرابی یکی از دندان ها عفونت ناشی از آن به گوش کشیده شود و باعث گوش درد گردد.

ورود آب: در زمان استحمام یا شنا در صورتی که آب وارد گوش شود و از آن خارج نگردد این آب ایجاد عفونت و درد گوش می کند.

مشکلات فک: برخی از مشکلات فک و یا آسیب های وارده به این قسمت ممکن است باعث ایجاد درد در ناحیه گوش هم بشود.

تغییرات فشار هوا: هنگام سوار شدن در هواپیما به دلیل اختلاف فشار هوا به گوش فشار آمده و ایجاد درد می کند.

جرم گوش: قرار گرفتن در محیط های آلوده یا پر گرد و خاک باعث انباشته شدن جرم در گوش می شود که بر روی شنوایی تاثیر می گذارد و در برخی موارد ممکن است باعث ایجاد دردگوش شود.

فرو کردن اشیا: فرو کردن اشیا نوک تیز و یا حتی گوش پاک کن ها باعث آسیب جدی به بخش خارجی گوش و پرده شنوایی می شود.

گوش درد و گلو درد

اگر گوش درد همراه گلو درد باشد چه؟ گوش درد همراه گلو درد نشانه این است که عفونت گلو شدید بوده و به گوش ها سرایت کرده در این صورت پزشکان برای درمان گوش درد و گلودرد سراغ آنتی بیوتیک های قوی تر و تزریقی برای درمان سریع تر و بهتر می روند.

کرونا و گوش درد

کرونا، بیماری جدیدی که این روزها جهان را تسخیر کرده با علائم گوش درد هم ظاهر شده است. کرونا و گوش درد، در ابتدای کار این ویروس ناشناخته باهم بیگانه بودند اما از علائم جدیدی بیماری کرونا که در تعدادی از بیماران پیدا شده است گوش درد و کاهش سطح شنوایی است. گفتنی است در بیمارانی که بهبود یافته اند این کاهش شنوایی در مدت زمانی بین دو یا سه هفته بهبود یافته و بیمار شنوایی خود را بازیافته است.

پاسخ دکتر  زارع متخصص طب سنتی ایرانی:

چگونه می توان گوش درد را درمان کرد؟

روش های خانگی

گاهی گوش دردها خفیف و قابل تحمل اند در این صورت می توان با چند روش خانگی درد گوش را کاهش داد:

گرم نگه داشتن گوش: یکی از روش های کنترل درد گوش این است که از یک کمپرس گرم استفاده کنید و آن را برای مدتی در اطراف گوش قرار دهید این کار درد را کاهش خواهد داد.

مصرف مایعات: مایعات همواره برای دفع عفونت توصیه می شوند. عفونت گوش از این قضیه مستثنی نیست و می توان با مصرف مایعات و جوشانده های گیاهی برطرف کننده عفونت این عارضه را در گوش کاهش داد.

ماساژ: ماساژ دادن اطراف گوش و لایه خارجی گوش با استفاده از روغن هایی نظیر کنجد یا زیتون می تواند در بر طرف کردن درد گوش موثر باشد.

درمان گوش درد با سیر: سیر یکی از گیاهان دارویی ضد باکتری و از بین برنده­ی عفونت است. برای درمان گوش درد با سیر ابتدا سیر را می کوبیم و با مقداری روغن زیتون یا کنجد گرم می کنیم و حدود دو یا سه قطره داخل گوش میرزیم. البته می توان از گل سیر هم برای درمان گوش درد استفاده کرد .به این صورت که گل سیر را لای یک دستمال تمیز بپیچیم و روی گوش قرار دهیم تا عفونت گوش را به مرور از بین ببرد.

استفاده از روغن های گیاهی: روغن های گیاهانی مانند اکالیپتوس و اسطوخودوس را می توان در حدود یک یا دو قطره درون گوش ریخت تا سبب رفع عفونت گوش و کاهش درد شود.

اما برای درمان خانگی گوش درد کودکان هم راه­هایی وجود دارد که همواره مورد توجه مادران بوده، گوش درد کودکان را هم می توان با کمپرس گرم و یا ماساژ با روغن های گیاهی تسکین داد، استفاده از سیر هم برای رفع عفونت طبق دستور بالا بلامانع است. یکی از راه های تسکین درد گوش نوزادان شیر مادر است، شیر مادر خاصیت آنتی باکتریال دارد و خوردن آن و یا چکاندن آن در گوش نوزاد سبب رفع عفونت می شود. همچنین با وضعیت خواب کودک می توان درد گوش او را تسکین داد به شکلی که سر کودک را روی گوش سالم و با کمی ارتفاع قرار دهیم.

 مراجعه به پزشک متخصص

اما اگر گوش درد با روش های خانگی التیام پیدا نکرد در این حالت باید به پزشک متخصص گوش، حلق و بینی مراجعه کرد همچنین در مواردی که گوش درد همراه با  درد شدید، تورم، تب، تشنج، سردرد، از دست دادن تعادل و خروج چرک و خون از گوش باشد باید خطر جدی گرفته شود و سریعا به پزشک متخصص مراجعه کرد.

در این موارد پزشکان گوش و حلق و بینی ابتدا آنتی بیوتیک برای گوش درد بیمار تجویز می کنند. قرص برای گوش درد بزرگسالان، در درمان های اولیه قرص های استامینوفن است. اگر بخواهیم دنبال نام آنتی بیوتیک برای گوش درد باشیم، باید بدانیم که پزشکان برای عفونت گوش از کپسول های آموکسی سیلین استفاده می کنند و در صورت گرفتگی گوش از داروهای ضد احتقان برای درمان بیمار استفاده می کنند. همچنین اگر گوش درد به علت جرم داخل گوش باشد پزشکان از طریق قطره های نرم کننده داخل گوش را از جرم پاک می کنند و گوش را شست و شو می دهند.

عارضه فتق

عارضه فتق چیست؟

 عارضه فتق در حقیقت ضعف یک ناحیه بافت همبند نگهدارنده احشا را شامل می شود. در این حالت ممکن است قسمتی از احشا که بیشتر روده ها را شامل می شود از ناحیه ای که دچار ضعف است خارج شده و فتق را ایجاد نماید.

به طور تقریبی از هر ۱۰ نفر یک نفر در دوره زندگی خود در مقطعی دچار فتق می‌شوند.

انواع فتق

 در غالب موارد فتق شکم ایجاد می‌شود که ناشی از ضعف عضلات شکمی می باشد. زمانی که عضلات نگهدارنده شکمی ضعیف باشند احشا از ناحیه خود خارج شده و فتق ایجاد میشود.

• فتق ورزشی

واژه معروفی به نام فتق ورزشی وجود دارد هرچند که واقعاً فتق نمی باشد. به عبارت دیگر در حقیقت درد استخوان پوبیس میباشد که به علت حرکت های مکرر و پیچش های طولانی مدت در ناحیه استخوان عانه یا پوبیس ایجاد شود و به نام فتق ورزشی معروف شده است.

این نوع آسیب در رشته های ورزشی که حرکت های لگن و پیچش های آن به طور مکرر ایجاد می شود دیده می شود. در ورزش هایی مانند فوتبال ، هاکی ، راگبی ، اسکی و دویدن های طولانی مدت بیشتر دیده می شود.

تشخیص فتق ورزشی

1. گرفتن تاریخچه آسیب یا همان هیستوری
2. معاینه فیزیکی ( مانور والسالوا )
3. رادیولوژی
4. سونوگرافی
5. سی تی اسکن
6. ام آر آی MRI

درمان غیر جراحی فتق ورزشی

در موارد خفیف درگیری در فتق ورزشی ممکن است پزشک برای شما استراحت ، داروهای ضد التهاب و یخ گذاری و فیزیوتراپی تجویز نماید.

درمان جراحی فتق ورزشی

در موارد شدیدتر که فتق می تواند سبب آسیب های تاندونی در ناحیه شکمی و یا اینگوینال جواد جراحی توصیه می‌شود. در روش جراحی معمولاً به صورت آندوسکوپی انجام می‌شود که با مش یا شبکه توری مانند ناحیه را می‌پوشانند.

در برخی موارد ممکن است که عصب در ناحیه درگیر شده باشد که به روش‌های مختلفی توسط جراح این عصب آزاد می‌شود که به این روش Inguinal Neurectomy میگویند.

روش‌های جراحی دیگری ممکن است همراه با فتق ورزشی برای بیمار انجام شود که Adductor tenotomy یکی از آن روش ها می باشد.

• فتق اینگوینال یا فتق بیضه

 شایعترین نوع فتق می باشد که در آن بخشی از روده یا بافت چربی از طریق دیواره شکم به ناحیه کشاله ران فشار می آورد. برامدگی ایجاد شده می تواند دردناک شده و به خصوص در حالتی که اجسام سنگین بلند می کنید و یا سرفه می‌کنید می تواند دردناک تر شود.

این عارضه لزوماً خطرناک نیست اما ما بهبودی خود به خودی ندارند و روش های جراحی معمولا توسط پزشک توصیه می شود.

نکته اینکه

جراحی فتق اینگوینال یک روش جراحی شایع می‌باشد.

علائم و نشانه های فتق اینگوینال

1. برآمدگی دو طرفه در ناحیه استخوان عانه یا پوبیس
2. احساس درد هنگام سرفه کردن یا  بلند کردن اجسام سنگین
3. احساس سوزش و درد در ناحیه برآمدگی
4. در موارد شدید درد و تورم اطراف بیضه زمانی که محتویات به داخل بیضه هدایت شده‌اند

• فتق کشاله ران یا فمورال

در این حالت قسمتی از روده در ناحیه کشاله ران و قسمت فوقانی و داخلی از جای خود خارج می‌شود و این عارضه بیشتر با افزایش سن نیز ارتباط دارد.

• فتق ناف

 در دوران جنینی که جنین در حال رشد و نمو است در ماهیچه های شکم روزانه جهت عبور بند ناف و اتصال مواد مغذی از بدن مادر به بدن جنین ایجاد می‌شود در برخی موارد ممکن است که این روزنه ها کامل بسته نشود و وجود یک روزنه و یا سوراخ کوچک سبب انتقال روده ها از ناحیه شکم به بیرون شود و سبب ایجاد فتق نافی شود که در شکل فوق ملاحظه می کنید. 

این عارضه بیشتر در کودکان آفریقایی آمریکایی مشاهده می شود و همچنین در کودکانی که به صورت نابالغ به دنیا آمده اند بیشتر وجود دارد.

• فتق معده یا فتق هیاتوس

در این حالت بخشی از معده به داخل فضای قفسه سینه از طریق ضعف در دیافراگم انتقال پیدا میکند که با افزایش سن و ضعف دیافراگم ارتباط دارد. که در موارد بیشتر می‌تواند با علائمی مانند برگشت اسید معده به داخل مری سبب ایجاد سوزش پشت قفسه سینه نماید.

علائم و نشانه های فتق

 علائم و نشانه های فتق بسته به ناحیه درگیر آن فرق می کند و در مواردی که محتویات ناحیه فتق به حفره شکمی برگشت زده شود کمتر میشود.

انواع فتق به لحاظ انسداد

• Strangulation hernia

در این نوع فتق بافت خارج شده سبب ایجاد فشار به عروق خونی شده به نحوی که ایسکمی ایجاد می شود و در حالتی که این ادامه پیدا کند منجر به گانگرن یا نکروز بافتی می شود.

• Obstruction hernia

در این حالت ممکن است که بافت خارج شده و سبب ایجاد انسدادی در مسیر روده ها شود که می تواند علائم تهوع را ایجاد نماید.

بسته به ایجاد دو نوع فتق قبلی که ذکر گردید و علائمی که در زیر ذکر می شود ضرورت عمل اورژانسی در این گونه افراد وجود دارد

1. درد ناگهانی و شدید
2. گاز و یبوست
3. تهوع و استفراغ
4. فتق بیرون آمده به نحوی که سفت شده و به محل خود باز نمی گردد

آیا فتق خطرناک است؟

همانطور که در پاراگراف قبلی توضیح داده شد فتق به خودی خود ممکن است مشکلی برای شما ایجاد نکند ولی وقتیکه عوامل انسدادی و یا ایسکمی ایجاد شده باشد ضرورت عمل جراحی اورژانسی وجود دارد.

عوارض فتق

 در حالت معمول در ناحیه فتق ممکن است مقداری احساس ناخوشایند و همچنین تورم وجود داشته باشد ولی در برخی موارد شدیدتر ممکن است که انسداد مجاری به خصوص در روده‌ها ایجاد شود که سبب درد شدید و تهوع و استفراغ و ناتوانی در حرکت روده ها و منجر به گاز روده ای می شود. در مواردی که عروق خونی درگیر شده باشند می تواند علائم نکروز بافتی و تخریب بافت نیز ایجاد شود که بلافاصله نیاز به جراحی خواهند داشت.

 پیشگیری از فتق

هرچند که در عارضه فردی یک عامل ضعف آناتومیک در ناحیه وجود دارد ولی عوامل زیر می توانند جهت پیشگیری از این مشکل کمک کننده باشند

1. کنترل وزن
2. داشتن رژیم غذایی پر فیبر مانند استفاده از سبزیجات و میوه جات
3. پرهیز از برداشتن اجسام سنگین به خصوص در مواردی که مجبور به برداشتن جسم سنگین می باشید حتماً از زانوان خود کمک بگیرید نه از کمر
4. پرهیز از سیگار کشیدن این می‌تواند به علت سرفه های مکرر افراد سیگاری و در نتیجه افزایش فشار شکمی باشد

درمان فتق

 همانطور که در پاراگراف های قبلی توضیح داده شد و درمان فرد به دو بخش غیر جراحی و جراحی تقسیم می شود

درمان فتق بدون جراحی

 در موارد درمان بدون جراحی توصیه می شود که از برداشتن اجسام سنگین پرهیز نموده و سیگار خود را ترک کنید رژیم غذایی پر فیبر داشته باشید و وزن خود را کنترل کنید همچنین توصیه به استراحت در منزل استفاده از یخ و فیزیوتراپی میشود. در فیزیوتراپی تقویت عضلات به صورت آهسته می تواند کمک کند تا ثبات ناحیه تا حدی به دست آید.

عمل جراحی فتق

در عمل جراحی فتق ممکن است بسته به نظر جراح در ناحیه مش گذاشته شده و سوچور شود. روش‌های دیگری در جراحی وجود دارد که در پاراگراف های قبلی توضیح داده شد. 

عمل فتق چند ساعت طول می کشد؟

 بسته به وسعت ناحیه عمل جراحی می‌تواند از یک ساعت تا چند ساعت طول بکشد.

فتق معده چیست و چه علائمی دارد؟

فتق معده یک از مشکلات پزشکی است که برای خیلی از افراد اتفاق می‌افتد. در این شرایط قسمت بالای معده از طریق شکافی در دیافراگم دچار بیرون‌زدگی می‌شود. این مشکل می‌تواند در هر گروه سنی و هر جنسیتی رخ دهد. با توجه به اهمیت این مشکل نیاز است که تعریف درستی از این مشکل و علائم آن ارائه شود. در گام بعدی و با شناخت درست می‌توان راهکارهای رفع فتق معده را بررسی کرد. در این مقاله به بررسی فتق معده و نشانه‌های بروز آن می‌پردازیم. در گام بعدی به معرفی یکی از بهترین پزشکان در درمان فتق معده و جراحی چاقی می‌پردازیم.

فتق معده چیست؟

فتق معده هنگامی رخ دهد که بخش فوقانی معده از شکاف دیافراگم بیرون زده و وارد حفره قفسه سینه شود. دیافراگم دیواره‌ای نازک از جنس ماهیچه است که حفره قفسه سینه را از محتویات شکم جدا می‌کند. دهانه دیافراگم محل اتصال مری و معده است.

چه افراد در معرض خطر بروز فتق معده هستند؟

فتق معده امکان در همه در تمام گروه‌های سنی و هر جنسیتی دارد ولی در افراد زیر احتمال بیشتری برای بروز دارد:

• ۵۰ افراد ساله و بالاتر
• افراد دارای اضافه‌وزن یا افراد چاق
• و افراد سیگاری.

دلایل بروز فتق معده چیست؟

مهم‌ترین عامل بروز فتق معده بالا رفتن فشار در ناحیه حفره شکمی است. حفره شکمی فضایی است در میانه بدن که چندین اندام مختلف را در بر می‌گیرد. این اندام‌ها شامل موارد زیر می‌باشند:

• بخش پایینی مری و معده.
• روده کوچک، روده بزرگ و مقعد.
• کبد.
• کیسه صفرا، پانکراس و طحال.
• کلیه‌ها.
• مثانه.

فشاری که عامل فتق معده است، می‌تواند در اثر یکی از این موارد رخ دهد:

• سرفه
• استفراغ
• زور زدن زیاد در هنگام اجابت مزاج
• بلند کردن اجسام سنگین
• فشار فیزیکی.

جدا از موارد یاد شده علل دیگری نیز احتمال بروز فتق معده را بالا می‌برد. ابتلای به چاقی، یا وجود مایع اضافی در شکم در دوران بارداری می‌تواند منجر به بروز فتق معده شود. با این حال گاهی در پرخوری عصبی نیز احتمال ایجاد فتق معده نیز وجود دارد.

فتق معده چه علائمی دارد؟

خیلی از افراد که مبتلا به فتق معده هستند هرگز نشانه‌ای از بروز فتق معده ندارند. بعضی از افراد مبتلا به فتق معده نشانه‌هایی شبیه بیماری رفلکس معده به مری (GERD) را تجربه می‌کنند. رفلکس معده به مری هنگامی اتفاق می‌افتد که آنزیم‌های گوارشی از معده به طرف مری برمی‌گردند. نشانه‌های بروز رفلکس معده به مری شامل موارد زیر می‌باشند:

• سوزش سر دل
• تجربه طعم تلخ یا ترش در پشت گلو
• داشتن نفخ و زدن آروغ
• بروز ناراحتی یا درد در ناحیه معده یا مری.

همان‌طور که از علائم معلوم می‌باشد، شباهت زیادی بین فتق معده و رفلکس معده به مری وجود دارد. ولی در واقعیت رابطه علیتی بین این دو بیماری وجود ندارد. نه فتق معده علت رفلکس معده به مری است و نه برعکس. بعضی افراد فتق معده دارند ولی رفلکس معده به مری ندارند. در مقابل خیلی از افراد ممکن است رفلکس معده به مری داشته باشند ولی مبتلا به فتق معده نباشند.

همچنین علامت دیگر فتق معده بروز درد در ناحیه قفسه سینه است. ذکر این نکته خالی از لطف نیست که درد قفسه سینه می‌تواند  نشانه ای از بروز حمله قلبی باشد. ازاین‌رو اگر فرد با این علامت روبرو شد، باید او یا خانواده یا اطرافیان سریعاً با اورژانس تماس بگیرند.

نحوه تشخیص فتق معده

برای تشخیص فتق معده چند راه مختلف وجود دارد. این موارد شامل آزمایش‌هایی مانند بلع باریم، آندوسکوپی، مطالعات مانومتریک مری، آزمایش pH و مطالعاتی بر مبنای تخلیه معده است. در ادامه این روش‌ها به‌اختصار توزیع داده می‌شود:

• بلع باریم: این روش شامل بلع مایعی ویژه و متعاقباً قرار گرفتن در معرض اشعه ایکس است. کاربرد این روش در تشخیص مشکلات مری (مانند اختلالات بلع) و معده (مانند زخم و تومور) می‌باشد. این روش می‌تواند در برآورد میزان فتق معده یا پیچ‌خوردگی معده در اثر فتق معده نقش مهمی داشته باشد.
• آندوسکوپی: متدی است که با کمک آن بخش داخلی دستگاه گوارش بالایی با آندوسکوپ مشاهده می‌شود. آندوسکوپ ابزاری بلند، نازک و انعطاف‌پذیر به قطر حدود ۱/۲ اینچ می‌باشد.
• مانومتری مری: این روش قدرت و هماهنگی ماهیچه‌های ناحیه مری را در زمان بلع اندازه‌گیری می‌کند.
• آزمایش pH: در این آزمون سطوح اسید مری اندازه‌گیری شده و این امر در تعیین نشانه‌های مربوط به وجود اسید در مری نقش مهمی‌ دارد.
• بررسی تخلیه معده: بر مبنای خروج غذاها از معده می‌باشد. نتایج این آزمون به‌خصوص در بیمارانی با علائم تهوع و استفراغ نقش مهمی‌دارد. البته جدای از فتق معده، احتمال دارد که تهوع و استفراغ دلیل دیگری داشته باشد.

درمان فتق معده

بیشتر فرم‌های فتق معده مشکل‌زا نیستند و از این نیازی هم به درمان ندارند. همچنین، در موارد فتق معده که دارای علائمی مشابه رفلکس معده و مری می‌باشند، چند روش درمانی وجود دارد:

• کنترل وزنی در محدوده طبیعی.
• پایین آورده حجم وعده‌های غذایی مصرفی.
• پرهیز از خوردن غذاهای اسیدی : غذاهایی مانند سس گوجه‌فرنگی و مرکبات یا آب‌میوه‌ها احتمال تحریک مری را بالا می‌برند.
• محدود کردن مصرف غذاهای سرخ‌شده و چرب، غذاها یا نوشیدنی‌های حاوی کافئین (ازجمله شکلات): این نوشیدنی‌ها شامل نوشیدنی نعناع، گازدار، نوشیدنی‌های حاوی الکل، سس کچاپ، خردل و سرکه می‌باشد.
• میل وعده‌های غذایی حداقل سه تا چهار ساعت قبل از دراز کشیدن
• پرهیز ازخوردن میان وعده قبل از خواب.
• قرار دادن سر در ناحیه‌ای بالاتر از بدن در زمانی که فرد به پشت دراز کشیده است: قرار دادن سر در شش اینچ بالاتر از بدن محتویات معده را در معده نگه می‌دارد. برای این منظور می‌توان سر تخت را بالاتر برد با تشک را شیب‌دار کرد.
• اجتناب از استعمال دخانیات به‌ویژه سیگار.
• نپوشیدن کمربند یا لباس‌های تنگ : این موارد بروز فشار در ناحیه شکم را افزایش می‌دهد.
• استفاده از داروهای کاهنده اسید معده: این داروهای شامل آنتی‌اسیدها یا بتا بلاکرها می‌باشد.گاهی ، از داروهایی با نام مهارکننده پمپ پروتون برای درمان فتق معده بهره گرفته می‌شود. این دارو همچنین میزان اسید معده را کاهش داده و در پیشگیری از بروز رفلاکس نقش مهمی دارد. استفاده از این داروها میزان اسید معده را کاهش می‌دهد .از این رو این دارو نقشی مشابه داروهای بتابلاکر دارد.

چه زمانی باید از عمل جراحی برای درمان فتق معده استفاده کرد؟

در چند مورد نیاز به عمل جراحی متعاقب فتق معده می‌باشد:

• اگر فتق معده موجب قطع جریان خون شود.
• در افراد مبتلا به فتق معده که دچار حالت‌های شدید و طولانی‌مدت رفلاکس معده و مری می‌باشند: در صورت عدم درمان فرم رفلاکس معده و مری که با دارو درمان نمی‌شود، این بیماری می‌تواند عوارضی مانند التهاب مری ، زخم مری و یا خونریزی را در بر داشته باشد.

جراحی فتق معده چگونه صورت می‌پذیرد؟

این جراحی از مراحل زیر تشکیل شده است:

• اعمال بیهوشی عمومی در فرد جراحی شده
• کشیدن فتق معده به ناحیه داخل شکم.
• بهبود دریچه تحتانی مری.
• بستن شکاف موجود در ماهیچه دیافراگم.

همچنین با ایجاد تغییراتی در بخش بالایی معده به نام فوندوس محتویات معده دیگر به مری برنمی‌گردد ( فوندوپلیکاسیون). این مرحله دو نوع مختلف دارد:

• جراحی فوندوپلیکاسیون باز : شامل جراحی باز می‌باشد. به خاطر نوع جراحی فرد باید زمانی بعد از جراحی را در بیمارستان سپری کند. در روش لاپاراسکوپی که در ادامه معرفی می‌گردد، میزان بستری شدن در بیمارستان خیلی کمتر است.
• جراحی لاپاراسکوپی: به‌منظور کاهش سطوح عمل انجام می‌شود. این روش جراحی کمتر تهاجمی می‌باشد و با کمک برش‌های کوچکی انجام می‌شود. در طول این عمل، جراح پنج یا شش برش کوچک در شکم ایجاد می‌کند. سپس لاپاراسکوپ و دیگر وسایل جراحی از طریق برش‌های کوچک وارد بدن می‌شوند. در ادامه فوندوس دور مری پیچیده شده و اسفنکتر در حین جراحی محکم می‌شود. روش لاپاراسکوپی که برای درمان فتق معده کاربرد دارد، فوندوپلیکاسیون نیسن نام دارد. این روش یک راه‌حل خوب و همیشگی برای علائم فتق معده است. محاسن جراحی لاپاراسکوپی نسبت به جراحی باز شامل موارد زیر می‌باشد:
• استفاده از برش‌های کوچک‌تر
• احتمال پایین بروز عفونت.
• کمتر بودن درد و جای زخم (اسکار).
• دوره نقاهت و بهبودی سریع‌تر.

فتق زمانی اتفاق می‌افتد که بافت بخشی از اندام‌های داخلی از عضلات بیرون زده و به شکل برآمدگی دیده شود. عموم مردم از این بیماری به عنوان باد فتق یاد می‌کنند. این عارضه لزوماً خطرناک نیست؛ اما اگر درمان به جا و به موقع انجام نشود، ممکن است به یک عارضه خطرناک و مهلک تبدیل شود. در صورتی که فتق بزرگ و دردناک شود، پزشک برای درمان آن عمل جراحی را پیشنهاد می‌دهد. عمل جراحی فتق یک عمل جراحی متداول است و یکی از محصولاتی که در این عمل جراحی استفاده می‌شود، پرولین مش می‌باشد. در ادامه با انواع فتق و راه‌های درمان آن بیشتر آشنا خواهیم شد.

فتق چیست؟ کجا تشکیل میشود؟

فتق (هرنی) به معنای بیرون زدگی یک عضو از دیواره عضلانی اندام‌ها به دلیل ضعف یا پارگی آنهاست. در این ضایعه، توده‌ای پدیدار می‌شود که میتوان آن را لمس یا مشاهده کرد. فتق‌ها گاهی کوچک و گاهی بزرگ هستند. همچنین می‌توانند یک برجستگی بدون درد و ناراحتی یا دردناک و آزاردهنده باشند؛ به خصوص در هنگام انجام فعالیت‌های بدنی. فتق بیشتر در نواحی مانند شکم، کشاله ران، قسمت بالای ران و ناف یا در محل برش جراحی تشکیل می‌شود.

چگونه بفهمیم باد فتق داریم؟

فتق‌ها اغلب بدون علامت هستند؛ اما شایع‌ترین علائم عبارتند از:

• دیده شدن برآمدگی در حالت ایستاده، هنگام سرفه کردن و کشیده شدن عضلات
• احساس سوزش یا درد در محل برآمدگی
• درد یا ناراحتی (معمولاً در قسمت پایین شکم) به خصوص هنگام خم شدن به سمت جلو یا سرفه کردن و یا هنگام بلند کردن اجسام سنگین
• احساس فشار، ضعف یا سنگینی در شکم
• در برخی موارد، زمانی که روده بیرون زده باشد، درد و تورم از اطراف بیضه‌ها به سمت داخل کیسه بیضه‌ها کشیده می‌شود.

انواع فتق

انواع فتق‌ها بر اساس ناحیه آسیب دیده طبقه بندی شده‌اند. شایع ترین انواع آن عبارتند از:

• اینگوینال (کشاله ران) که به آن فتق بیضه هم گفته می‌شود.
• رانی یا فمورال (ناحیه فوقانی ران/کشاله ران خارجی)
• اپی گاستریک (بالای ناف و زیر دنده)
• برشی (پس از جراحی شکمی در محل برش)
• نافی (نزدیک ناف)
• هیاتال (قسمت فوقانی معده)

فتق بیضه چیست؟

فتق بیضه یا کشاله ران زمانی اتفاق می افتد که بخشی از روده کوچک به کشاله ران یا کیسه بیضه فرد فشار آورد و باعث ایجاد یک برآمدگی قابل مشاهده در بالای قسمت داخلی ران یا کیسه بیضه شود. این نوع از فتق در هر دوره‌ای از زندگی ممکن است رخ دهد و در مردان هم شایع‌تر است.

فتق کشاله ران ممکن است به صورت مستقیم یا غیرمستقیم ایجاد شود. فتق غیرمستقیم کشاله ران، شایع‌ترین نوع این عارضه است. این عارضه در تولدهای زودرس قبل از این که کانال مغبنی به‌طور کامل شکل بگیرد، ایجاد می‌شود و فتق مستقیم کشاله ران غالباً در بزرگسالان اتفاق می‌افتد. باور عمومی بر این است که ضعف عضلات در بزرگسالی باعث ایجاد نوع مستقیم آن می‌شود.

تشخیص فتق

معمولاً معاینات فیزیکی برای تشخیص باد فتق کافی است. به این صورت که پزشک بیرون‌زدگی ناحیه مدنظر را بررسی می‌کند. از آنجا که ایستادن و سرفه کردن باعث برجسته‌تر شدن آن می‌شود از شما خواسته می‌شود تا بایستید یا سرفه کنید. اگر پزشک نتوانست به راحتی فتق را تشخیص دهد، از روش‌های تصویربرداری مانند سونوگرافی، سی تی اسکن یا ام آر آی کمک می‌گیرد.

دلایل ایجاد باد فتق

بروز برخی از انواع فتق علت مشخصی ندارد. برخی از آنها هم ممکن است به دلایل زیر ایجاد شوند:

• اعمال فشار زیاد بر شکم
• ضعف عضلات دیواره شکم
• ورزش‌ها و فعالیت‌های شدید
• عطسه یا سرفه مزمن
• یبوست یا فشار در هنگام دفع ادرار و مدفوع
• تجمع غیر طبیعی مایع در شکم (آسیت)
• اضافه وزن یا چاقی
• سیگار کشیدن زیاد

چه عواملی احتمال مبتلا شدن به این بیماری را بالا می‌برد؟

• جنسیت: مردان بیشتر از زنان در معرض ابتلا قرار دارند.
• مسن بودن: با افزایش سن عضلات ضعیف می‌شوند.
• رنگ پوست: افراد با رنگ پوست سفید بیشتر از سایرین در معرض هستند.
• سرفه مزمن: مانند آنچه که به دلیل استعمال دخانیات ایجاد می‌شود.
• یبوست مزمن: یبوست باعث اعمال فشار در هنگام دفع مدفوع می‌شود.
• بارداری: باردار شدن می‌تواند عضلات شکم را ضعیف کرده و باعث افزایش فشار در داخل شکم شود.
• تولد زودرس و وزن کم در هنگام تولد
• اضافه وزن

اگر فتق عمل نشود چه میشود؟

• اعمال فشار به بافت‌های اطراف: بیشتر فتق‌های کشاله ران اگر با جراحی اصلاح نشوند به مرور زمان بزرگ می‌شوند. در مردان، فتق بزرگ‌شده می‌تواند به داخل کیسه بیضه کشیده شده و باعث درد و تورم بیضه‌ها شود.
• مسدود شدن روده: اگر روده بیرون زده به عقب رانده نشود و درمان نشود، محتویات فتق ممکن است در دیواره شکم محبوس شود. سپس جریان خون به بافت اطراف را قطع کند و موجب درد شدید، حالت تهوع، استفراغ، ناتوانی در دفع مدفوع و در نهایت التهاب شدید روده و سپسیس شود.

روش های درمان فتق

صرف نظر از نوع فتق، جراحی گزینه اصلی درمان محسوب می‌شود. در صورتی که زائده کوچک باشد و باعث آزار نشود، پزشک آگاهانه صبر می‌کند تا با روش‌های کم تهاجمی درمان انجام شود. اما اگر بزرگ‌ یا دردناک شده باشد، معمولاً به عمل جراحی نیاز دارد تا ناراحتی برطرف شده و از عوارض بعدی آن پیشگیری شود. دو نوع عمل جراحی برای درمان آن وجود دارد؛ جراحی باز و جراحی لاپاراسکوپی. همچنین برای ترمیم فتق عمدتاً از مش‌های جراحی از جنس پلی‌پروپیلن استفاده می‌شود که به آن پرولین مش گفته می‌شود. این مش‌ها در ناحیه مورد نظر قرار داده می‌شوند تا حمایت اضافی را فراهم کنند و از تشکیل مجدد فتق جلوگیری کنند.

عمل جراحی باز برای ترمیم فتق

در این عمل که تحت بیهوشی موضعی یا بیهوشی عمومی انجام می‌شود، جراح شکافی در محل قرارگیری فتق ایجاد می‌کند و بافت برجسته و بیرون زده را به داخل شکم فشار می‌دهد. سپس جراح ناحیه ضعیف شده را می‌دوزد و غالباً آن را با مش جراحی (پرولین مش) تقویت می‌کند. سپس حفره ایجاد شده با بخیه، گیره یا چسب جراحی بسته می‌شود. پس از انجام عمل جراحی، فرد بیمار باید هر چه سریع‌تر شروع به حرکت کند؛ اما ممکن است چند هفته طول بکشد تا بتواند امور روزمره خود را انجام دهد.

جراحی به روش لاپاراسکوپی

در این عمل کم تهاجمی که تحت بیهوشی عمومی انجام می‌شود، جراح عمل را از طریق ایجاد چند شکاف روی شکم انجام می‌دهد. برای بهتر دیده شدن ارگان‌های درون شکم، گاز دی اکسید کربن (CO_۲) داخل شکم تزریق می‌شود تا کاملا فضای شکم را باز کند. سپس یک لوله که مجهز به یک دوربین کوچک (لاپاروسکوپ) است، از طریق یکی از شکاف‌ها وارد شکم می‌شود. با هدایت دوربین، جراح ابزار کوچکی را از طریق شکاف‌ها وارد شکم می‌کند تا فتق را با استفاده از مش جراحی اصلاح کند. افرادی که از روش لاپاراسکوپی برای ترمیم باد فتق استفاده می‌کنند، نسبت به افرادی که با روش جراحی باز عمل می‌شوند، ناراحتی و اسکار کمتری پس از عمل خواهند داشت و سریع‌تر می‌توانند به فعالیت‌های روزمره خود بپردازند.

فتق چیست ؟ امروزه مردم به بیرون زدگی کشاله ران فتق یا باد فتق می گویند . نکته اینجاست که فتق ممکن است در هرجایی از بدن ایجاد شود. در واقع به جابجایی اعضای بدن از جایگاه طبیعی خود فتق گفته می شود.

فتق ها جدار شکم، فتق های روده ای یا فتق مغزی نیز وجود دارد اما بیشتر مردم فتقهای کشاله ران و ناف را بیشتر می شناسند. فتق های جدار شکم انواع مختلف و علل مختلفی دارد . شایع ترین فتق جدار شکم فتق اینگوینال یا مغبنی (کشاله ران) می باشد که بیشتر در سمت راست دیده می شود. فتق های جدار شکم ممکن است در جاهای مختلف وبه اسمهای گوناگون وجود داشته باشد که در اینجا فقط به فتق کشاله ران و فتق نافی اشاره می کنم.

اصولا فتق های جدار شکم علل مختلفی دارند ولی به 2 گروه مادرزادی و اکتسابی تقسیم می شوند . علل مادرزادی که بیشتر به علت نقص ژنتیکی در تشکیل سیر آناتومیکی بیضه ها می باشدو در کودکان حتی موقع تولد دیده می شود و حتی ممکن است حاوی مایع نیز باشد.

فتق های اکتسابی بیشتر در سنین بالاتر دیده می شود و از علل آن سیگار، فعالیت سنگین، مشکلات ریوی و سرفه های مزمن، مشکلات عضلانی، سابقه جراحی های ناحیه و ..... می باشد. البته فتق هایی که در سنین جوانی ایجاد می شود نیز ممکن است علت مادرزای داشته باشد.

کلا در فتق ها مسئله مهمی که باید در نظر گرفته شود آن است که محتوی فتق شامل چه ارگانها و عناصری می باشد. فتق های جدار شکم بیشتر شامل ارگانها ی داخل شکم و روده ها و امنتوم ها( چادورینه) می باشد و باید به آن دقت کرد. فرقی ندارد که فتق به چه دلیل ایجاد شده باشد بلکه باید در هر صورت تحت جراحی قرار گیرد.

علائم فتق چیست؟

علائمی که فتق ها ایجاد می کنند بیشتر خود را به شکل توده در ناف و یا کشاله ران نشان می دهند که اندازه های مختلفی دارد. در موارد فتق نافی توده ای گرد از وسط ناف خارج می شود که می تواند از اندازه یک گردو تا اندازه یک توپ فوتبال باشد که بستگی به مراحل فتق و نقص جدار شکم دارد.

از نظر آناتومیکی جدار شکم از لایه های مختلف تشکیل شده که کاملا محکم و روی هم می باشند .نقص این جداره ها به دلایلی که گفته شدباعث می شود که این احشاء شکمی به علت فشار داخل شکمی خارج شده و توسط پوست روی آن پوشیده و خود را بصورت توده نمایان کنند.

علامت دیگر درد است ، درد مسله مهمی است که باید به آن دقت کرد. اصولا فتق ها تابع وضعیت بیمار کوچک و بزرگ و داخل و خارج می شوند. در هنگام سرفه یا زور زدن بیرون زده و هنگام خوابیدن داخل می رود. بیشتر بیماران موقع ایستادن زیاد دچار درد مبهم کشاله ران می شوند که به علت فشار فتق می باشد.

بعضی اوقات فتق ها (بیشتر در کشاله ران) ممکن است خود را با درد مبهم ناحیه نشان دهد و در معاینه توده ای لمس نشود.و بیمار باشکایت از درد مراجعه کند.

در مورد فتق های کشاله ران ممکن است از يک توده کوچک شروع شده و یا تا داخل کیسه بیضه پيشرفت کرده و حتی باعث بزرگ شدن کیسه بیضه ها شده و گاهی تا اندزه یک توپ بسکتبال بزرگ شود که روده های بیمار را نیز در بر گیرد

مسئله ای که مهم است این است که تا وقتی که این توده ها متحرک هستند مشکلی ندارند ولی گاهی این توده ها گیر افتاده و باعث درد شدید می شودکه جزء اورژانسهای پزشکی بوده و حتما باید جا انداخته شود. (باید توده بیرون زده را به محل اصلی خود باز گرداند.) البته جا اندازی فتق فقط در فتق های کشاله ران جایز است و تا دو بار ممانعتی ندارد اما فتق های دیگر تما باید تحت عمل جراحی قرار گیرندو جا اندازی جایز نمی باشد.

البته جا اندختن فتق كشاله ران هم شرایطی داردهنگامی که فتق گیر می افتد به علت انسداد روده درون آن و کاهش خونرسانی احتمال پاره شدن روده داخل فتق وجود دارد که در صورت پیشرفت این مشکل و سیاه شدن روده جا انداختن جایز نبوده و بیمار حتما باید بصورت اورژانس جراحی شود و یا هنگامیکه بعد از دو بار جا اندازی، جا نیافتاد فتق باید به صورت اورژانس جراحی شود.

علائم ايسکمی (کاهش خون رسانی) و کم خونی و احتمال پارگی روده شامل درد کل شکم، تب، تهوع و استفراغ شدید و عفونت خونی می باشد که بیمار حتما باید تحت جراحی قرار گیرد.

فتق های اینگوینال (کشاله ران) در هر موقعی که تشخیص داده شود باید تحت جراحی قرار گیرند البته به جراحی اورژانس احتیاج ندارند. ( مگر در مواردی که اشاره شد) و باید به صورت سرپایی بیمار در اسرع وقت جراحی شود. در افراد پیر که حال عمومی خوبی ندارند و شرایط عمل جراحی را ندارند می توان محافظه کارانه رفتار کرد و بیمار را جراحی نکرد. ولی در موارد اورژانس باید این بیماران نیز جراحی شوند. در مواردی هم فتق کم کم بزرگ شده و داخل کیسه بیضه شده و گیر می افتد که به مرور زمان صورت می گیرد و از این فتق ها باید ترسید.

محل برش فتق ها ي کشاله ران کمی پایینتر از برش آپاندیس روی شکم در هر دوطرف می باشد.
در موارد فتق نافی در سنین بالا حتما باید جراحی شود . در بچه ها می توان تا سن 4 سالگی صبر کرد اما در مواردی که بیش از 4 سال بماند و یا گیر بیافتد و یا قطر نقص شکمی بیش از یک انگشت باشد(یعنی نوك انگشت وارد شکم شود) باید جراحی شود.

فتق هایی که وارد کیسه بیضه می شوند گاهی با توده های بیضه و واریس بیضه اشتباه می شوند که در مورد شک باید حتما به پزشک مراجعه کرد.

پس در موارد فتق باید به پزشک مراجعه کرده و در مورد جراحی با وی مشاوره کرد تا از عوارض خطرناک تر جلوگیری شود.

آیا بعد از عمل جراحی فتق عود می کند؟

بله- فتق ها ممکن است بعد از جراحی دوباره عود کنند که بستگی به تکنیک عمل جراحی دارد . ما گاهی در جراحی فتق از مش یا یک توری مصنوعی استفاده می کنیم تا مانند یک پشتیبان از فتق جلوگیری کند که گاهی باز هم عود می کند.

آیا فتق بند باعث بهبود فتق می شود؟

خیر- در موارد فتق های کشاله ران برای مدت محدودی که بیمار جهت جراحی وقت ندارد اشکالی ندارد ولی باعث درمان آن نمی باشدو استفاده دراز مدت از فتق بند ها باعث چسبندگی لایه های فتق و مشکلتر کردن جراحی می شود.

عوارض جراحی فتق چیست؟

شایعترین عارضه جراحی فتق درد ناحیه می باشد که گاهی تا یک سال باقی می ماندو آزار دهنده است. که مصرف مسکن ها و پوشیدن شورت های محکم که بیضه هارا بالا ببرد می تواند کمک کننده باشد.

خونریزی و بزرگ شدن منطقه از عوارض دیررس جراحی ممکن است باشد که عموما کار خاصی احتیاج ندارد و با درمان علامتي(کمپرس آب گرم و مصرف مسکن ) بهتر می شود

نکته اینجاست که فعالیت های سنگین را بیمار نباید بلافاصله بعد از جراحی شروع کند و احتمال عود فتق را زیاد می کند. عفو نت های زخم هم مانند هر زخم دیگر ممکن است اتفاق بیافتد . اصولا بعد از عمل جراحی فتق نباید تا 48 ساعت به زخم آب بخورد ولی بعد از آن بیمار می تواند حمام برود.

از عوارض دیگر جراحی فتق سوزش و خارش ناحیه می باشد که نکته مهمی نیست. در جراحی فتق ها دو طرفه در مواردی که تکنیک غلط باشد عقیمی نیز دیده می شود که بسیار نادر است . در کل ورزیده بودن عضلات شکم از عود فتق ها جلوگیری می کند . اصولا فتق های کشاله ران در افرادی که عضلات شکمی شلی دارند بیشتر دیده می شود.

پس نکاتی که باید در نظر بگیریم این است که در صورت داشتن فتق همیشه به سرعت به پزشک جراح رفته تا در باره آن مشورت انجام شود.

در صورت گیر افتادن فتق حتما به اورژانس برروید چون جزء اور ژانسهای جراحی می باشد. امروزه روشهای لاپاراسکوپی نیزجهت جراحی فتق استفاده می شود که از عوارض آن می کاهد و از نظر زیبایی و مشکلات محل عمل مقبولتر از روش باز می باشد.

البته روش لاپاراسکوپی در همه انواع هرنی ها (فتق ها ) استفاده نمی شود.

یکی از سوالاتی که بیشتر مردان بعد از عمل فتق دارند زمان ایجاد روابط زناشویی بعد از عمل فتق است که ربطی به عمل نداشته و هر وقت که بیماردرد نداشته باشد می تواند رابطه جنسی برقرار کند.

فتق و انواع آن،دلایل ایجاد و روش های درمان

انواع فتق کدامند؟

هرنی اینگوئینال (Inguinal hernia)

این یکی از رایج ترین انواع فتق است که هم در مردان و هم در زنان وجود دارد. اینگوینال در مردان یک کانال برای طناب اسپرماتیک و عروق خونی آن است که به بیضه ها می روند. در زنان نیز این کانال حاوی رباط گرد رحمی است که از رحم حمایت می کند.

در فتق اینگوینال، بافت چربی یا بخشی از روده ها به کشاله ران در بالای ران وارد می شود. هرنی اینگوینال همانطور که گفته شدن شایع ترین نوع فتق است و در مردان بیشتر از زنان دیده می شود.

هرنی فمورال یا رانی (Femoral hernia)

یکی از انواع کمتر شایع فتق است که با نام هرنی رانی نیز شناخته می شود. این هرنی بیشتر در خانم های مسن دیده می شود نسبت به هرنی اینگوینال بسیار کمتر رخ می دهد.

فتق نافی (Umbilical hernia)

در برخی از افراد هرنی ممکن است از طریق شکم در اطراف ناف رخ دهد. در این مواقع بافتی که به دام می افتد معمولا چربی یا بخشی از روده ها است. هرنی نافی ممکن است در هر سنی و در هر دو جنس رخ دهد. شایع ترین نوع فتق در نوزادان همین نوع است.

فتق هیاتال یا هیاتوس Hiatal (hiatus)

در این هرنی بخشی از معده از طریق سوراخی در دیافراگم (پوشش افقی ماهیچه ای که قفسه سینه را از شکم جدا می کند) به داخل حفره قفسه سینه فشار می آورد.

انواع دیگر فتق عبارتند از:

• فتق برشی: در این هرنی بافتی از محل اسکار یا زخم شکمی بعد از عمل های جراحی از راه دور شکم یا لگن بیرون زده میزند.
• هرنی اپی گاستر: در این نوع هرنی بافت چربی از ناحیه شکم ما بین ناف و قسمت تحتانی استخوان جناغ بیرون زده می زند.
• هرنی اسپیگلین: روده از طریق شکم در کنار عضله شکم به زیر ناف فشار می آورد.
• فتق دیافراگمی: اندام های شکم از طریق سوراخی در دیافراگم به سمت قفسه سینه حرکت می کنند.

هرنی چقدر شایع است؟

متاسفانه هرنی ها مشکلاتی نسبتا شایع در جوامع هستند اما همه آن ها به یک اندازه شیوع ندارند. به طور کلی درصد شیوع انواع فتق به این صورت است:

• اینگوینال یا فمورال 75 تا 80 درصد
• برشی یا شکمی  2%
• هرنی نافی 3 تا 10 است که 10 تا 20 درصد نوزادان را تحت تأثیر قرار می دهد.
• 1 تا 3 درصد نیز انواع دیگر هرنی هستند.

علت فتق چیست؟

دو فتق اینگوینال و فمورال معمولا به دنبال ضعیف شدن عضلات این نواحی رخ می دهند. ضعف عضلات ممکن است از بدو تولد وجود داشته باشد و یا با افزایش سن این اتفاق رخ دهد. همچنین بلند کردن اجسام سنگین و وارد آوردن فشار زیاد به بدن مخصوصا به شکم و کشاله ران علت فتق می شود.

لازم به ذکر است که چنین فشاری ممکن است ناشی از فعالیت بدنی، چاقی، بارداری، سرفه های مکرر یا فشار بر روی توالت به دلیل یبوست باشد. همچنین بزرگسالان ممکن است با فشار دادن به ناحیه شکم، اضافه وزن، سرفه شدید طولانی مدت یا پس از زایمان دچار فتق ناف شون

علت فتق هیاتال نیز به طور کامل شناخته نشده است، اما ضعیف شدن دیافراگم با افزایش سن یا فشار بر روی شکم می تواند نقش مهمی در این زمینه داشته باشد.

علائم فتق چیست؟

هرنی شکمی یا در ناحیه کشاله ران می تواند یک توده یا برآمدگی قابل توجه ایجاد کند که می تواند به عقب رانده شود یا در هنگام دراز کشیدن ناپدید شود. معمولا خندیدن، گریه کردن، سرفه کردن، زور زدن در حین اجابت مزاج یا انجام فعالیت بدنی نیز می تواند باعث نمایان شده توده شود. اگر این برآمدگی را فشار دهید احتمالا مجددا برآمدگی با عقب رفتن بافت های به دام افتاده ناپدید می شود.

سایر علائم فتق این ها هستند:

• تورم یا برآمدگی در کشاله ران یا کیسه بیضه
• افزایش درد در محل برآمدگی.
• درد هنگام بلند کردن چیزی
• افزایش اندازه برآمدگی با گذشت زمان
• احساس درد مبهم
• احساس سیری
• احساس علائم انسداد روده

همچنین در خصوص هرنی هیاتال ممکن است هیچ برآمدگی وجود نداشته باشد و همه علائم در داخل باشند. مثلا ممکن است شما مدام دچار نشانه های دیگری شوید. برخی از علائم فتق هیاتال این ها هستند:

• سوزش سر دل
• سوء هاضمه
• مشکل در بلع
• بازگشت غذا به پلو
• درد قفسه سینه
• و ….

نحوه تشخیص هرنی چگونه است؟

به جز علائمی که ممکن است نشان دهنده هرنی باشد، این مشکل به صورت قطعی با یک معاینه فیزیکی توسط یک پزشک و یا با کمک آزمایش های خاصی تشخیص داده می شود.

در طول معاینه فیزیکی توسط پزشک معمولا در ناحیه ای که فتق رخ داده است، برآمدگی قابل مشاهده یا قابل لمس وجود دارد. به عنوان بخشی از معاینه فیزیکی معمولی مردان برای فتق مغبنی، پزشک ناحیه اطراف بیضه ها و کشاله ران را در حالی که از بیمار خواسته می شود سرفه کند لمس می کند. در برخی موارد، تصویربرداری از بافت نرم مانند سی تی اسکن به طور دقیق این بیماری را تشخیص می دهد.

برای درمان هرنی باید به چه دکتر مراجعه کنیم؟

به محض اینکه متوجه شدید که علائم فتق را دارید میبایست به یک پزشک مراجعه کنید. اگر برای برطرف کردن هرنی نیاز به جراحی داشته باشید می توانید به یک جراح عمومی و گاها یک جراح مجاری ادراری (اگر فتق ران داشته باشید) مراجعه کنید. اما چون بیشتر هرنی ها از نوع شکمی هستند بهتر است به یک جراح عمومی مراجعه کنید.

درمان فتق چیست؟

هرنی ها معمولاً به خودی خود یا حتی با کمک دارو درمان نمی شوند بنابراین باید برای درمان آن به نزد پزشک متخصص مراجعه کرد. پزشک معمولا بهترین درمان را برای درمان فتق به شما توصیه می کند و ممکن است شما را به جراح ارجاع دهد. اگر جراح فکر کند که ترمیم هرنی شما ضروری است، روشی را برای ترمیم که به بهترین وجه نیازهای شما را برآورده می کند، انتخاب کرده و انجام می دهد.

همچنین در مورد فتق ناف در کودک، اگر اندازه آن بزرگ باشد تا سن 4 تا 5 سالگی بهبود نیافته باشد، ممکن است جراحی توصیه شود. در این سن، کودک معمولاً می تواند از عوارض جراحی جلوگیری کند. اما اگر یک فرد بالغ مبتلا به هرنی نافی باشد، معمولاً انجام جراحی توصیه می شود زیرا این وضعیت به خودی خود بهبود نمی یابد و خطر عوارض بیشتر است.

فنق چگونه عمل جراحی می شود؟

به طور کلی 3 روش جراحی برای درمان فتق وجود دارد:

جراحی باز

جراحی باز رایج و مرسوم ترین شیوه درمان جراحی فتق است. در این روش، برشی بر روی یا اطراف هرنی زده می شود. برای دسترسی به هرنی ممکن است چند لایه از بافت های مختلف برش بخورد. بعد از دسترسی نیز بافت هایی که به دام افتاده اند سر جای خودشان برگردانده می شوند و دیواره عضلات ضعیف شده با کمک مش (یک سیله طوری مانند قابل یا غیر قابل جذب) بخیه می شود.

جراحی لاپاراسکوپی

لاپاراسکوپی یک روش تقریبا مدرن برای انجام عمل های جراحی با حداقل تهاجم است. در این روش برش ها بسیار کوچک هستند و ترمیم با دقت بالایی به کمک ابزار باریک و درازی که از طریق برش ها وارد محل فتق شده اند، صورت می گیرد.

ترمیم فتق رباتیک

در این روش درست مانند جراحی لاپاراسکوپی از برش های کوچک و ابزار لاپاراسکوپیک انجام داده می شود. جراح در اتاق کنترل روی یک کنسول مدیریت می کند و نتیجه اقدامات او باعث حرکت بازوهای رباتیک و انجام عمل فتق می شود. در حالی که جراحی رباتیک می تواند برای برخی از هرنی های کوچکتر یا مناطق ضعیف استفاده شود، اکنون می توان از آن برای بازسازی دیواره شکم نیز استفاده کرد.

اگر هرنی را درمان نکنیم چه می شود؟

تنها هرنی که می تواند تا حدی خودش ترمیم شود، فتق نافی در نوزادان است. سایر هرنی های دیگر به صورت خود به خود درمان نمی شوند و اگر به حال خود رها شوند باعث بزرگ تر و دردناک تر شدن آن می شوند. در صورت عدم درمان شما ممکن است با عوارض فتق مبتلا شوید. به عنوان مثال موارد زیر عوارض فتق رانی (اینگوینال) یا فمورال هستند:

• انسداد (حبس) : بخشی از روده در کانال اینگوینال () گیر می کند و باعث تهوع، استفراغ، شکم درد و یک توده دردناک در کشاله ران (واقع در کشاله ران) می شود.
• نکروز یا آسیب دائمی به بافت: در این وضعیت بخشی از روده به گونه ای به دام می افتد که جریان خونرسانی به آن قطع می شود. در چنین مواردی، جراحی اورژانسی (در عرض چند ساعت پس از وقوع) برای جلوگیری از مرگ بافت ضروری است در غیر این صورت آن بخش برای همیشه از بین رفته و باید برای برداشتن و بخیه روده عمل جراحی صورت بگیرد.

چطور باید از بروز فتق پیشگیری کرد؟

اگر سابقه خانوادگی هرنی دارید و یا فکر می کنید ممکن است در آینده با آن مواج شوید، دنبال کردن نکات زیر می تواند به شما در پیشگیری فتق کمک زیادی کند:

• در نظر گرفتن یک رژیم غذایی سالم
• انجام ورزش و رسیدن به وزن ایده آل
• پیشگیری از بروز یبوست و فشار به بخش تحتانی شکم و زیر شکم با مصرف  میوه، سبزیجات و غلات کامل
• بلند نکردن اجسام سنگین
• بلند کردن اجسام با فرم و پوزیشن صحیح
• درمان سرفه و عطسه های مداوم با کمک پزشک
• ترک سیگار (زیرا سیگار سرفه و عطسه و احتمال فتق را افزایش می دهد)

بعد از درمان و جراحی فتق چه چیزی در انتظار ماست؟

جراح بعد از اینکه هرنی را ترمیم کرد، برای بهبودی سریع تر، به شما دستورالعمل هایی خواهد داد. مثلا رژیم غذایی مناسب برای دوره نقاهت، نحوه مراقبت و از زخم ها و پانسمان و خلاصه بایدها و نبایدهای بعد از عمل را به طور کامل برایتان توضیح خواهد داد.

درمان این مشکل شایع به خوبی و در زمان کوتاهی انجام می شود و بیشتر افراد برای همیشه با هرنی خداحافظی می کنند. بنابراین به دلیل ترمیم اصولی، به ندرت پیش می آید که فتق دوباره عود کند اما اگر به توصیه ها عمل نکنید احتمال عود آن وجود خواهد داشت.

درمان و جراحی زخم پای دیابتی همیشه لازم نیست گاهی اوقات به ساگی می توان از این بیماری پیشگیری نمود. دیابتی‌ها باید توجه داشته باشند در مقایسه با سایر افراد مشکلات بیشتری در رابطه با پاهایشان دارند که می‌تواند منجر به عفونت‌های خطرناک شود. نکات زیر به شما کمک می‌کند تا نشانه‌های عفونت پا را بشناسید و در مراحل اولیه اقدامات پیشگیرانه را برای جلوگیری از پای دیابتی انجام دهید.

پای دیابتی از دو راه ایجاد می‌شود:

۱– نقش صدمه به اعصاب (نوروپاتی) در پای دیابتی

به طور عادی، اگر پای ما صدمه ببیند یا عفونتی به وجود بیاید، درد برای ما هشداری است تا برای شرایط خطر آماده باشیم و سریعتر به پزشک مراجعه کنیم. در دیابت اعصاب پا تحت تاثیر قرار می‌گیرد و درد کمتری در پاها احساس می‌شود. یعنی افراد دیابتی ممکن است درد ناشی از یک بریدگی کوچک یا تاول را، احساس نکنند.

احساس کرختی یا سوزن سوزن شدن می‌تواند نشان عدم خون‌رسانی کافی عضو باشد.

۲– نقش سختی دیواره عروق (واسکولوپاتی) در پای دیابتی

– در دیابت، عروق پا نیز تحت تاثیر قرار می‌گیرند و سخت و تنگ می‌شوند. بنابراین حجم خون کمتری را به سمت پاها هدایت می‌کنند.

– از نشانه‌های اختلال در خون‌رسانی پا، سرد شدن، رنگ پریدگی و کبود شدن پاها خصوصا انگشتان است.

– بریدگی‌ها اگر درمان نشوند، عفونت کرده و می‌تواند باعث سیاه شدن (گانگرن) پا شود. سیاه شدن پا ضایعه‌ای است که در صورت عدم درمان منجر به قطع کردن پا می‌شود، تا آسیب به بخش‌های بالاتر و سالم‌تر منتقل نشود.

در بیماران دیابتی که اعصاب و عروق با هم درگیرند، حتی زخم‌های کوچک هم باید مهم تلقی شوند، چون ممکن است سریعا عفونت گسترش پیدا کرده و تمام طول پا و حتی کل بدن را درگیر کند.

– قرمزی، تعریق و داغ شدن پا از نشانه‌های عفونت هستند. وقتی خون کمتری به پا برسد، پا به اندازه کافی اکسیژن و غذا دریافت نمی‌کند و نمی‌تواند در مقابل عفونت‌ها جنگیده و خوب ترمیم شود.

– مهم‌ترین روش برای پیشگیری از آسیب‌ پاها، حفظ سطح قند خون در محدوده طبیعی، تغذیه صحیح، ورزش و رعایت بهداشت فردی است.

اگر شما یک بیمار دیابتی هستید، حتما روزانه پاهایتان را معاینه کنید تا مشکلات کوچک را بیابید و اجازه ندهید به آسیب‌های جدی تبدیل شود. با روش‌های ساده شست‌وشو و درمان‌های موضعی، می‌توانید آنها را رفع کنید.

بیماران دیابتی یا پای دیابتی باید به نکات زیر توجه نمایند:

– از پاهایتان مراقبت کنید و از زخم شدنشان پیشگیری کنید.

– هر روز پاهایتان را با آب گرم و صابون ملایم بشویید و از نظر زخم و عفونت مشاهده نمایید.

– برای اینکه تمام قسمت‌های پا را مشاهده کنید، می‌توانید از یک آینه استفاده کنید.

– به هر نوع ترک، تاول، پوسته، بریدگی، خراشیدگی و قرمزی توجه کنید.

– پاها و به خصوص لای انگشتان را کاملا خشک کنید. می‌توانید از کرم‌های مرطوب‌کننده در محل پاشنه و قسمتی از پوست پا که خشک شده و ترک برداشته، استفاده کنید؛ ولی هرگز آن را بین انگشتان پا نمالید.

– ناخن‌ها را کوتاه نگه دارید، کوتاه کردن ناخن‌ها به صورت صاف، بعد از خیساندن یا دوش گرفتن و حمام رفتن باشد.

– زمانی که با مواد داغ تماس پیدا می‌کنید، مراقب پاهایتان باشید. چون ممکن است بدون اینکه احساس کنید، سوختگی رخ دهد.

– قبل از اینکه پایتان را در آب فرو ببرید، دمای آن را با دستتان کنترل کنید.

– بدون استفاده از ضد آفتاب در معرض نور خورشید قرار نگیرید.

– اگر پایتان میخچه یا پینه دارد، خودتان برای برداشتن آنها اقدام نکنید و اجازه بدهید پزشک آنها را بردارد.

– به طور منظم جهت معاینه به پزشک مراجعه کنید.

نکات قابل توجه در انتخاب کفش و جوراب:

– همواره کفش مناسب که اندازه پایتان است، بپوشید و همیشه بعدازظهرها برای خرید کفش اقدام کنید.

– پنجه کفش باید طوری باشد که انگشتان پا به راحتی حرکت کنند.

– هرگز کفشی که قسمت پنجه و پاشنه آن باز است، نپوشید.

– جوراب تمیز نخی به پا کنید و هر روز آنها را عوض نمایید.

– از پوشیدن جوراب‌های سفت و کشی اجتناب کنید.

– هرگز با پای برهنه راه نروید.

– قبل از به پا کردن کفش، داخل آن را نگاه کنید. سنگریزه‌ها، بند پاره کفش و ناخن‌های بلند می‌توانند تبدیل به نقاط فشاری شده و منجر به التهاب و عفونت شوند.

– تب و لرز نشانه عفونت است در صورت مشاهده، سریعا با پزشک یا پرستار خود در میان بگذارید. عفونت‌های کوچک با رعایت بهداشت روزانه و مراقبت‌های ساده و آنتی‌بیوتیک‌های تجویز شده توسط پزشک قابل درمان هستند. ولی اگر درمان به هر دلیلی به تاخیر بیفتد، عفونت وسعت یافته و حتی می‌تواند تا استخوان‌های پا نیز برسد و احتیاج به جراحی پیدا کند.

– رعایت بهداشت پاها شامل مراقبت روزانه، پوشش مناسب و جلوگیری از زخم شدن و صدمه پا و ویزیت منظم توسط پزشک است.