حساسیت دندان ، حساسیت عاجی

حساسیت دندان که با نام حساسیت عاجی نیز شناخته ‌می‌شود، سطح دندان یا ریشه را تحت تاثیر قرار ‌می‌دهد. این اتفاق زمانی رخ ‌می‌دهد که ضخامت مینای دندان که لایه محافظ دندان‌های ما به شمار ‌می‌رود، کم شود یا این که لثه‌ها عقب نشینی کنند. در هر دو حالت، با کم شدن محافظت مینای دندان و لثه‌ها از دندان، سطح زیرین آن‌ها یعنی عاج دندان در معرض آسیب قرار ‌می‌گیرد.

اگر غذاها و نوشیدنی‌های سرد، گرم، شیرین یا خیلی اسیدی و یا نفس کشیدن در هوای سرد باعث حساسیت یا احساس درد در دندان‌هایتان ‌می‌شود، ممکن است به حساسیت دندان دچار شده باشید. ممکن است دندان‌های شما به تدریج حساس شده اما این حساسیت با گذر زمان از بین برود.
علت

حساسیت دندان دلایل مختلفی دارد:

    از بین رفتن تدریجی مینای دندان در اثر استفاده از مسواک‌های سفت یا مسواک زدن با شدت بیش از حد
    فرسایش دندان در اثر مصرف غذا‌ها و نوشیدنی‌های به شدت اسیدی
    فرسایش دندان در اثر پرخوری عصبی (بولیمیا) یا رسیدن اسید معده به مری (ترش کردن)
    عقب نشینی لثه که باعث در معرض آسیب قرار گرفتن سطح زیر دندان ‌می‌شود

پیشگیری

روزی دو بار مسواک زدن صحیح با استفاده از خمیردندانی که مواد ساینده زیادی در آن استفاده نشده است و همچنین استفاده از نخ دندان به صورت روزانه ‌می‌تواند احتمال دچار شدن به حساسیت دندان را کاهش دهد. رژیم غذایی که در آن مقدار مصرف غذاها و نوشیدنی‌های اسیدی محدود باشد هم ‌می‌تواند به پیشگیری از حساسیت دندان کمک کند.
تشخیص

بهداشت دهانی مناسب نقش مهمی‌در جلوگیری از عقب نشینی لثه‌ها و ایجاد حساسیت دندانی ایفا ‌می‌کند. اگر روش مسواک زدن شما اشتباه باشد یا دندان خود را بیش از حد مسواک بزنید، ممکن است لثه‌های شما حساس شوند. اگر در مورد عادت‌های صحیح بهداشت دهان سوالی دارید، حتما از دندانپزشکتان بپرسید.
درمان

در کنار استفاده از خمیردندان با مواد ساینده کم، ممکن است دندانپزشک برای شما، استفاده از ژل‌ها یا دهان‌شویه‌های فلوراید دار یا خمیر دندان‌های مخصوص با مقدار فلوراید زیاد تجویز کند تا به این ترتیب حساسیت دندان شما را کاهش داده و در کنار آن، از دندان‌های شما در برابر پوسیدگی نیز محافظت کند. روش‌های درمانی دیگری مانند وارنیش فلوراید نیز وجود دارند که بر روی سطح دندان قرار گرفته و از آن محافظت بیشتری ‌می‌کنند.
بیماری های مرتبط

بیماری‌های مختلفی وجود دارند که ‌می‌توانند باعث دندان درد شوند اما این بیماری‌ها، حساسیت دندان نیستند:

    پوسیدگی دندان
    خرد شدن یا ترک خوردن دندان
    ساییدن و به هم فشردن دندان‌ها (دندان قروچه)
    نشت باکتریایی در اطراف دندان‌های ترمیم شده
    بلیچینگ (سفید کردن) خارجی دندان‌ها

دندان عقل

دندان‌های عقل، سومین و آخرین دندان‌های آسیایی هستند که در هر دو طرف فک‌های پایینی و بالایی قرار دارند. علاوه بر این، این دندان‌ها آخرین دندان‌هایی هستند که در ‌می‌آیند. زمان در آمدن این دندان‌ها معمولا در اواخر دوره نوجوانی یا در بیست و چند سالگی است.

دندان‌های عقلی که به صورت کامل در نیایند یا کج در بیایند ‌می‌توانند باعث تراکم دردناک دندان‌ها در دهان شده یا موجب ایجاد بیماری‌های مختلف دیگر شوند. با توجه به این که ریشه دندان عقلی که قبل از بیست سالگی کشیده ‌می‌شود، کمتر رشد کرده و کشیدن آن، پیچیدگی‌های کمتری دارد، انجمن دندانپزشکان آمریکا توصیه کرده تا دندان عقل افراد بین ۱۶ تا ۱۹ سال، توسط دندانپزشک معاینه شود تا او تشخیص دهد آیا این دندان‌ها به کشیده شدن نیاز دارند یا خیر.
علت

با توجه به این که دندان‌های عقل، آخرین دندان‌های دائمی هستند که در ‌می‌آیند، اغلب در دهان شما جای کافی برای در آمدن آن‌ها وجود ندارد. این کمبود فضا ‌می‌تواند باعث شود تا دندان عقل در درون لثه باقی بماند و در نیاید که به آن دندان عقل نهفته گفته ‌می‌شود. اگر دندان عقل در نیاید ‌می‌تواند باعث ایجاد تورم و حساسیت در محدوده دندان آسیای سوم شود.
تشخیص

کشیدن دندان، کاری بسیار متداول است. برای این کار، دندانپزشک شما که به او جراح دندانپزشک نیز گفته ‌می‌شود، اگر دندان عقل شما در آمده باشد از بی حسی موضعی و در صورت نهفته بودن آن از آرام بخش‌های وریدی یا بیهوشی عمومی استفاده ‌می‌کنند. خود جراح بهترین گزینه را به کسی که قرار است دندان عقلش را بکشد، توصیه ‌می‌کند.
درمان

اگر دندان‌های عقل در آمده باشند، در طی عمل جراحی دندان کشیده خواهد شد. پس از پایان جراحی، ممکن است از شما بخواهند تا برای ۳۰ تا ۴۵ دقیقه، یک تکه گاز استریل را با دندان فشار دهید تا خونریزی‌های احتمالی کاهش پیدا کنند.

اگر دندان‌های عقل از نوع نهفته بوده و در داخل استخوان فک قرار داشته باشند جراح ابتدا برشی در لثه ایجاد خواهد کرد و سپس دندان عقل را به صورت بخش بخش خارج ‌می‌کند تا کمترین مقدار ممکن از استخوان از فک خارج شود. احتمال درد و ورم، پس از جراحی وجود دارد اما این درد و ورم پس از چند روز از بین ‌می‌رود. اما اگر درد شما از چند روز بیشتر شده و یا درد، تورم، خونریزی یا تب شدیدی دارید باید با جراح خود تماس بگیرید.

کشیدن دندان‌های عقل به دلیل کمبود فضا در دهان یا به دلیل نهفته بودن آن، نباید تاثیری بر روی دهان یا سلامت دهانی شما در آینده داشته باشد.

پس از پایان جراحی، تورم، حساسیت و کبودی در صورت و گردن عادی است. بسته‌های یخ و مسکن‌های تجویز شده توسط جراح ‌می‌تواند در بهبود شرایطتان به شما کمک کند. اما اگر هر گونه سوالی دارید یا نگران شرایط بعد از جراحیتان هستید، با جراح دندانپزشک خود تماس بگیرید.
پیچیدگی ها

حفره خشک: پس از کشیده شدن دندان، لخته خونی در حفره ناشی از کشیدن دندان شکل ‌می‌گیرد و آن ناحیه را پر ‌می‌کند تا محل کشیدن دندان التیام بیابد. حفره خشک معمولا در پنج روز اول بعد از جراحی رخ ‌می‌دهد و در آن، لخته خونی از بین ‌می‌رود یا کنده ‌می‌شود. در این حالت، استخوان و عصب‌های دندان در معرض آسیب قرار ‌می‌گیرند. تنها ۲ تا ۵ درصد افرادی که دندان خود را ‌می‌کشند دچار این مشکل ‌می‌شوند.

حفره خشک بسیار دردناک است! برای کاهش درد، دندانپزشک حفره خشک را شستشو ‌می‌دهد و هر گونه باقی مانده غذایی را خارج ‌می‌کند سپس محل حفره را پانسمان ‌می‌کند تا از عصب و استخوان محافظت کند و درد را نیز کاهش دهد. او همچنین برای شما آنتی بیوتیک و مسکن تجویز ‌می‌کند تا از عفونت جلوگیری کرده و درد دندانتان را کاهش دهد. با مراقبت کافی و استراحت، حفره خشک بین ۷ تا ۱۰ روز بهبود ‌می‌یابد.
بیماری های مرتبط

پری کورونیت نوعی عفونت دندانی است که وقتی در دهان جای کافی برای در آمدن دندان عقل وجود نداشته باشد، اتفاق ‌می‌افتد. به دلیل کمبود جا، دندان عقل به صورت کامل در نمی‌آید و بخشی از بافت لثه، روی قسمت بالایی دندان عقل را پوشش ‌می‌دهد. این پدیده باعث ‌می‌شود تا غذا یا پلاک‌ها در زیر قسمت بالا زده لثه جمع شوند. اگر این ناحیه عفونت کند، بیماری پری کورونیت اتفاق افتاده است که باعث تورم و قرمز شدن لثه ‌می‌شود.

علائم این بیماری شامل بوی یا مزه بد در دهان، خارج شدن چرک از بخشی از لثه که در کنار دندان عقل قرار دارد، التهاب گره‌های لنفاوی در زیر چانه، گرفتگی‌های عضلانی در فک و ورم بخشی از صورت است. در بسیاری موارد شما ‌می‌توانید این بیماری را از طریق شستشوی دهان با آب نمک گرم و پاک سازی باقی مانده‌های غذایی درمان کنید. در برخی موارد ممکن است نیاز باشد تا برای شما آنتی بیوتیک تجویز شود یا حتی ممکن است برای رفع این مشکل، نیاز به جراحی لثه باشد

سیلانت

سیلانت‌های دندانی، موادی پلاستیکی هستند که برای محافظت از دندان‌های آسیای دائمی در مقابل باکتری‌ها و اسیدهای عامل پوسیدگی، روی سطوح جویدن آن‌ها قرار داده می‌شوند.

رزین‌های پلاستیکی موجود در سیلانت، توسط یک متخصص دندان در فرورفتگی‌ها و شیارهای سطوح دندان‌های عقبی قرار می‌گیرد و سپس برای گیرش آن به مینای دندان، نوری به آن تابانده می‌شود. سیلانت‌ها به عنوان مانع عمل کرده و از سطح مینای دندان در برابر پلاک‌ها و پوسیدگی‌ها محافظت می‌کنند.

مسواک زدن کامل و استفاده از نخ دندان کمک می‌کنند تا ذرات غذا و پلاک از سطوح صاف دندان‌ها برداشته شوند، اما با این وجود، مسواک  به تمام فرورفتگی‌ها و شیارهای دندان نمی‌رسد تا بتواند تمام مواد غذایی و پلاک‌ها را خارج کند. در نتیجه در این مناطق، پلاک تجمع پیدا می‌کند و اسید تولید شده توسط باکتری‌ها باعث ایجاد حفره و پوسیدگی در مینای دندان می‌شود. اگرچه فلوراید به پیشگیری از پوسیدگی و حفاظت از تمام سطوح دندان کمک می‌کند، سیلانت‌های دندانی محافظت بیشتری را برای مناطق فرورفته و شیارها به ارمغان می‌آورند. سیلانت می‌تواند با “بیرون نگاه داشتن” پلاک‌ها و مواد غذایی از سطوح جویدن دندان، از این مناطق آسیب پذیر حفاظت کنند.
دانستن

قرار دادن سیلانت‌های دندانی معمولا بدون درد است و نیازی به حفاری و یا بی حسی ندارد.

    ابتدا سطح دندان مورد نظر، پولیش داده می‌شود تا پلاک‌ها و مواد غذایی از فرورفتگی‌ها و شکاف‌های دندان مورد نظر خارج شوند.
    در مرحله‌ی بعد، دندانپزشک دندان را ایزوله کرده و خشک می‌کنند تا بزاق، فرورفتگی‌ها را پر نکند. سپس دندانپزشک، سطح دندان مربوطه در مناطق فروفتگی و شیار را کمی می‌تراشد و پس از شستشوی مواد تراشیده شده، دندان را خشک می‌کند.
    دندانپزشک با کمک یک مسواک، ماده‌ی سیلانت روی سطح دندان قرار می‌دهد و پس از آن، حدود ۳۰ ثانیه نوری را به آن می‌تاباند تا سیلانت به سطح دندان متصل شود.
    در نهایت، دندانپزشک سیلانت دندان را ارزیابی کرده و نحوه قرار گرفتن دندان‌ها روی هم را بررسی می‌کند. زمانی که سیلانت دندان سفت شد، تبدیل به یک پوشش پلاستیکی سخت می‌شود و شما دوباره می‌توانید با آن دندان شروع به جویدن کنید.

برنامه ریزی

بیشتر مواقع، سیلانت دندان با فاصله زمانی کوتاه پس از درآمدن دندان از میان لثه‌ها، یعنی بین سنین شش تا دوازده سالگی اعمال می‌شود. با این وجود، سیلانت را می‌توان برای کودکان بزرگتر و حتی بزرگسالانی که دندان‌هایشان فرورفتگی و شیارهای عمیق دارد نیز استفاده کرد. دندانپزشک شما می‌تواند در تصمیم‌گیری برای انتخاب زمان صحیح درمان به شما کمک کند.

تا زمانی که سیلانت یکپارچه باقی بماند، سطح دندان در برابر پوسیدگی محافظت می‌شود. سیلانت، به خوبی زیر نیروی جویدن طبیعی سالم می‌ماند و معمولا تا قبل از این که لازم باشد دوباره بر روی سطح دندان اعمال شود، چندین سال دوام می آورد. در طول ویزیت‌های منظم، دندانپزشک وضعیت و شرایط سیلانت را بررسی می‌کند و در صورت لزوم آن را مجددا اعمال خواهد کرد.

روت کانال (عصب کشی)

عصب کشی یا درمان کانال ریشه (روت کانال تراپی)، درمانی برای ترمیم دندان‌های به شدت آسیب دیده و عفونت کرده، بدون کشیدن آن‌ها است.


این روش شامل حذف قسمت آسیب دیده دندان (پالپ)، تمیز و ضد عفونی کردن این ناحیه و سپس پر کردن و بستن آن است. عوامل اصلی که بر روی پالپ دندان اثر می‌گذارند شامل دندان ترک خورده، پوسیدگی عمیق، درمان‌های مکرر دندانپزشکی و ضربه می‌باشند. اصطلاح “کانال ریشه” نیز از تمیز کردن کانال‌های ریشه دندان می‌آید.

ده‌ها سال پیش، درمان کانال ریشه دردناک بود. با پیشرفت‌های دندانپزشکی واستفاده از بی حسی‌های موضعی، امروزه دیگر کمتر کسی حین این کار احساس درد می‌کند.
دانستن

عصب کشی، شامل چند مرحله است که با توجه به شرایط، به بیش از یک جلسه درمان نیاز دارد. این مراحل عبارتند از:

    معاینه دندان توسط متخصص درمان ریشه و تصویربرداری از آن با کمک اشعه‌ی ایکس صورت می‌گیرد و سپس به دندان آسیب دیده، بی حسی موضعی اعمال می‌شود.
    سد لاستیکی روی دندان آسیب دیده قرار می‌گیرد تا آن را از سایر قسمت‌ها جدا کرده و از جمع شدن بزاق در اطراف آن جلوگیری کند.
    متخصص درمان ریشه، حفره‌ای در پشت دندان‌های جلو و یا تاج یکی از دندان‌های آسیا یا آسیای کوچک ایجاد کرده تا پالپ آسیب دیده را خارج ‌کند. به این کار پالپکتومی ‌می‌گویند.
    درمرحله‌ی بعدی، حفره پالپ (پالپ چمبر) و کانال‌های ریشه تمیز شده و شکل داده می‌شوند تا آماده‌ی پر شدن باشند.
    متخصص درمان ریشه، این کانال‌ها را با مواد گوتا پرچا (gutta percha) پر می‌کند.
    اگر بیش از یک جلسه درمان مورد نیاز باشد، یک پرکننده موقتی در بازشدگی ایجاد شده در تاج دندان قرار می‌گیرد تا از آن مراقبت کند. در نهایت، این پرکننده موقت برداشته می‌شود و حفره پالپ و کانال‌های ریشه به طور دائم با گوتا پرچا پر شده و با نوعی سیمان مخصوص کاملا بسته می‌شوند. گاهی اوقات یک میله فلزی یا پلاستیکی برای تحکیم ساختاری در کانال قرار می‌گیرد. در مرحله نهایی، روکشی روی دندان قرار می‌گیرد تا شکل و ظاهر طبیعی آن را بازسازی کند. اگر دندان شکسته باشد، قبل از قرار دادن روکش، ممکن است برای ترمیم ساختار دندان نیاز به قرار دادن یک پایه باشد.

برنامه ریزی

بسیاری از مردم نگران این موضوع هستند که عصب‌ کشی دردناک خواهد بود، موضوعی که در گذشته صحت داشت. اما امروزه، با گزینه‌های پیشرفته بی‌حسی و تکنیک‌های جراحی، عصب کشی، کاری به سادگی پر کردن دندان است. معمولا عفونت دندان است که باعث درد دندان می‌شود و عصب کشی راه حل این مشکل است. در واقع، عفونت پالپ دندان می‌تواند باعث ایجاد آبسه دندان شده و استخوان اطراف دندان را از بین ببرد.

یک دندان ترمیم شده می‌تواند با مراقبت مناسب، در سراسر زندگی سالم باقی بماند. درمان عصب کشی دارای میزان موفقیت بالایی بوده و به طور قابل توجهی نسبت به گزینه‌‌ی دیگر یعنی کشیدن دندان و جایگزینی آن با ایمپلنت یا بریج، ارزان‌تر است.

اما در دندان‌های ترمیم شده نیز امکان پوسیدگی مجدد وجود دارد؛ بنابراین برای اجتناب از مشکلات بیشتر، رعایت بهداشت دهان و دندان و مراجعه منظم به دندانپزشک امری ضروری است.

به منظور تعیین موفقیت یا شکست عصب کشی، دندانپزشکان معمولا تصویر رادیولوژی بعد از درمان را با نمونه‌های قبل از آن مقایسه می‌کنند. این مقایسه نشان می‌دهد که استخوان هنوز در حال از بین رفتن بوده و یا در حال بازسازی است.

گاهی اوقات عصب کشی موفقیت آمیز نیست، زیرا یک عفونت در داخل دندان ایجاد شده و یا عفونت اصلی به طور کامل برداشته نشده است. در این موارد، اِپیکواِکتومی ‌(روشی که در آن، عفونت و نوک ریشه برداشته شده و ماده پرکننده در کانال قرار می‌گیرد) انجام می‌شود. در برخی موارد دیگر، عصب کشی دوم توصیه می‌شود.

بی حسی و بیهوشی

بی حسی و بیهوشی در دندان‌پزشکی بخشی مهمی از پروسه‌ی درمان است. فرآیند درمانی پیش از کشیدن و پرکردن و جراحی دندان، مراحل اولیه‌ای دارد که توسط هر دندان‌پزشکی باید انجام شود.


نگرانی و ترس از دندان‌ پزشکی موانعی است که می‌تواند رفتن به دندان‌پزشکی را برای ما سخت کند. ممکن است اگر با یک بخشی از این روند درمانی آشنا شوید، آگاهی حاصل بتواند نگرانی و ترس ما را در رابطه با این پروسه کم کند. معمولا افراد و مراجعین در مورد نحوه‌ی انجام بی‌حسی و اینکه چه‌طور قرار است انجام این کار، درد‌ آن‌ها را کاهش دهد و پروسه‌ی درمان را برای آن‌ها قابل تحمل‌تر کند؛ سوالات و ابهاماتی دارند. در انجام پروسه درمانی سه حالت اصلی انجام می‌شود. حالت اول بی حسی موضعی است که این انتخاب بیشترین موردی است که  برای تمام کودکان و بزرگسالان در روشهای دندانپزشکی انجام می‌شود. حالت دوم آرام بخشی و حالت سوم بی حسی و بیهوشی عمومی است. بی حسی موضعی نقش مهمی در کنترل درد و ناراحتی در طول درمان ایفا می‌کند. بی حسی با استفاده از یک سوآپ پنبه‌ای بر روی بافت دهان اعمال می‌شود تا از ایجاد درد در بافت‌های سطحی جلوگیری کند.  علاوه‌بر این‌ها ممکن است از بی حسی و بیهوشی برای زخم‌ها و نقاط حساس و دردناک در داخل دهان استفاده شود.
دانستن

اگر شما به بی حسی موضعی نیاز داشته باشید، دندانپزشک، بخشی از دهان شما را با هوا یا رول پنبه خشک خواهد کرد. سپس آن را با یک ژل مخصوص خواهد پوشاند تا پوست بی حس شود، و پس از آن، داروی بی حسی موضعی را به آرامی‌ به بافت لثه تزریق خواهد کرد. اکثر مردم ورود سوزن را احساس نمی‌کنند و حس گزیدگی ایجاد شده، معمولا ناشی از ورود ماده‌ی بی حسی به بافت است. بی حسی موضعی می‌تواند تا چند ساعت اثر داشته باشد. پس از ترک مطب دندانپزشک، ممکن است مشکلاتی در صحبت کردن، خوردن یا نوشیدن داشته باشید. مراقب باشید ناحیه‌ی بی حس شده را گاز نگیرید، زیرا با این کار ممکن است بدون آنکه متوجه شوید، به خود آسیب برسانید.
چه پروسه‌هایی نیاز به بی حسی موضعی دارند؟

اکثر پروسه‌های دندان‌پزشکی نیاز به بی حسی موضعی دارند. پروسه‌های ترمیم در ترمیم‌‌های عمیق، عصب کشی، کشیدن دندان، جراحی دندان نهفته یا جراحی ضایعات پاتولوژیک، چه توسط دندان‌پزشک عمومی و چه توسط دندان‌پزشک مختصص، همگی نیاز به بی حسی موضعی دارند.
در انجام درمان عفونت و درمان‌های دندانی در کودکان تاکید و توصیه بر انجام بی حسی موضعی است؛ زیرا که  حتی اگر کودک اندکی درد را تحمل کند اعتمادش به پزشک کم می‌شود و پروسه درمان با اختلال روبرو می‌شود.
اما پروسه‌هایی که نیاز به بی حسی موضعی ندارند به این شرح است:

    جرم‌گیری (بجز جرم‌گیری‌های بسیار عمیق)
    دندان‌های که عصب‌کشی شده
    ساخت دندان مصنوعی (دندان کامل یا بخشی از دندان‌ها)

موارد استفاده از آرامبخش و یا گاز نیتروژن دی اکسید در بزرگسالان و کودکان

مواردی که به عنوان آرام‌بخش برای بیمار استفاده می‌شود انواع و اقسام مختلفی دارد. آرامبخش‌ها از قرص گرفته تا گاز نیتروژن دی اکساید مورد استفاده است. انجام آرام‌بخشی بیشتر برای بزرگسالان انجام می‌شود تا کودکان. در بزرگسالانی که دچار ترس از دندان پزشکی هستند معمولا تحت نظر پزشک عمومی یا در صورت نداشتن سابق بیماری خاص قبلی و صلاح‌دید دندان‌پزشک، مصرف داروهایی مانند دیازپام، آلپرازولام و.. شب قبل از حضور در مطب دندان پزشکی توصیه می‌شود.
بیهوشی عمومی در چه مواردی استفاده می‌شود؟

بیهوشی عمومی معمولا عوارض قلبی، عروقی و مغزی دارد. همین عوارض اصلی‌ترین دلیل برای این است که به بیهوشی عمومی به عنوان آخرین راه در جراحی دندان و عفونت نگاه می‌شود.
به‌طور کلی موارد استفاده‌ی بیهوشی عمومی بیشتر در رابطه با افراد نا‌توان ذهنی، کودکان غیرهمکار انجام می‌شود. در مورد یگر افراد و مراجعین به دندان‌پزشکی بیشترین و بهترین روشی که برای کاهش و قابل تحمل کردن درد انجام می‌شود بی حسی است.
برنامه ریزی
ترس از دندان پزشکی

برای رفع و از بین بردن ترس از دندان پزشکی مهم‌ترین کاری که می‌توان کرد غلبه بر ترس و ایجاد کنترل بر روی نگرانی‌ها و افکار منفی است. اگر هر نگرانی دارید با دندان‌پزشک معالج خود در میان بگذارید و از او بخواهید توضیحاتی که باعث می‌شود از روند انجام کار آگاه شوید و به کاهش ترس شما کمک کند را با شما مطرح کند. شب قبل از انجام فرآیند درمان دندان خواب کافی داشته باشید و اگر سابقه‌ی بی حسی نشدن دندان را خود را در تجربه‌های قبلی دارید، حتما با پزشک خود مطرح کنید.  
عوارض جانبی بی حسی موضعی

عوارض جانبی بی حسی موضعی بسیار نادر هستند و این نوع بی حسی معمولا فقط تا چند ساعت اثر دارد.

برخی از عوارض جانبی که ممکن است اتفاق بیفتند، عبارتند از:

• ایجاد یک هماتوم (تورم پر از خون) که در اثر برخورد سوزن به یک رگ خونی ایجاد می‌شود.

• ایجاد بی حسی خارج از ناحیه تزریق: ممکن است پلک و یا دهان شما حالتی افتاده پیدا کنند. این اتفاق با از بین رفتن تدریجی اثر دارو برطرف می‌شود.

• افزایش ضربان قلب: که فقط یک یا دو دقیقه طول می‌کشد. اگر این عارضه قبلا برای شما اتفاق افتاده است، آن را با پزشک خود در میان بگذارید.

• آسیب به عصب در اثر سوزن مورد استفاده برای تزریق بی حسی: این اتفاق می‌تواند منجر به چند هفته تا چند ماه بی حسی و درد شود، اما خوشبختانه، عصب معمولا در طول زمان خود به خود بهبود می‌یابد.

• واکنش آلرژیک به بی حسی موضعی بسیار نادر است. دندانپزشک خود را در جریان تمام داروهایی که مصرف می‌کنید قرار دهید. این موضوع باید شامل داروهای بدون نسخه و هر گونه داروی گیاهی یا ویتامین نیز باشد. همچنین باید دندانپزشک خود را از هرگونه واکنشی که تا کنون در اثر مصرف دارو داشته‌اید (هرچند کوچک) مطلع سازید.

پر کردن دندان

پر کردن دندان روشی است که برای ترمیم دندان‌های پوسیده و بازگرداندن آن‌ها به شکل و کارایی معمولشان مورد استفاده قرار ‌می‌گیرد. این روش با حذف مناطقی که باکتری‌ها ‌می‌توانند از طریق آن‌ها وارد دندان شوند، به پیشگیری از پوسیدگی بیشتر دندان کمک ‌می‌کند.

دندانپزشک شما برای انتخاب ماده پر کننده مناسب برای شما، چند عامل را در نظر ‌می‌گیرد. این عوامل شامل مقدار ترمیم مورد نیاز، حساسیت به برخی از مواد پرکننده، محل نیاز به ماده پرکننده در دهان و در نهایت مقدار هزینه هر ماده است.

مواد پر کننده انواع مختلفی دارند:

    پرکننده‌های کامپوزیتی: پرکننده‌های کامپوزیتی بر مبنای رزین، از ترکیبی از پلاستیک و ذرات ریز شیشه ساخته ‌می‌شوند و رنگی مشابه رنگ دندان دارند. بنابراین، از پرکننده‌های کامپوزیتی معمولا برای دندان‌های جلویی یا بخش‌هایی از دندان که در معرض دید قرار دارند، استفاده ‌می‌شود. پرکننده‌های کاپموزیتی به صورت مستقیم به سطح دندان ‌می‌چسبند و به این ترتیب، نیاز به تراش دندان در آن‌ها کمتر است (نسبت به آمالگام). علاوه بر این، کامپوزیت‌ها از آمالگام مقاوم تر هستند.
    پر کننده‌های آمالگام: آمالگام از ترکیبی از فلزات شامل جیوه و نقره ساخته ‌می‌شود و در نتیجه رنگ آن با رنگ دندان شما مطابقت ندارد. از این نوع پرکننده معمولا برای دندان‌های عقبی استفاده ‌می‌شود. این پرکننده‌ها بسیار محکم و مقاوم هستند و حداقل ۱۰ سال دوام ‌می‌آورند.
    پرکننده‌های طلا: این نوع پر کننده‌ها از طلا ساخته ‌می‌شوند که بسیار با دوام است. این نوع پرکننده‌ها دوام بیشتری نسبت به سایر پرکننده‌ها دارند. پرکننده‌های طلا با رنگ طبیعی دندان مطابقت ندارند و بسیار گران هستند. هزینه پر کردن دندان با استفاده از پرکننده‌های طلا، ۶ تا ۱۰ برابر بیشتر از آمالگام است.
    پرکننده‌های سرامیکی: پرکننده‌های سرامیکی از چینی ساخته ‌می‌شوند و به رنگ دندان هستند تا طبیعی به نظر برسند. پرکننده‌های سرامیکی نسبت به پرکننده‌های کامپوزیتی شکننده تر هستند و ممکن است بشکنند اما در عوض در برابر لکه‌ها نیز مقاوم تر هستند. پرکننده‌های سرامیکی نیز گران هستند و به اندازه پرکننده‌های طلا یا حتی بیشتر از آن هزینه خواهند داشت.
    یونومر شیشه: پرکننده‌های یونومر شیشه از اکریلیک و فلوئوروآلومینوسیلیکات که یکی از اجزای شیشه است ساخته ‌می‌شوند. این نوع پرکننده‌ها بسیار مقاوم هستند و اغلب برای افرادی مورد استفاده قرار ‌می‌گیرند که پوسیدگی بخشی از دندانشان بسیار شدید بوده و به زیر لثه رسیده است. از این ماده برای پر کردن دندان‌های شیری کودکان نیز استفاده ‌می‌شود.

دانستن

برای به حداقل رساندن درد ناشی از پر کردن دندان، ممکن است دندانپزشک از بی حسی موضعی (مانند لیدوکائین) استفاده کند. در ادامه، دندانپزشک با کمک یک مته یا لیزر، پوسیدگی دندان را بر ‌می‌دارد. وقتی همه قسمت‌های پوسیدگی برداشته شد، دندانپزشک شما فضای خالی شده را شکل ‌می‌دهد تا آن را برای اعمال ماده پرکننده آماده کند. انواع مختلف پرکننده‌ها به انواع مختلفی از فرآیند‌های شکل دهی نیاز دارند تا دندانپزشک مطمئن شود مواد پرکننده در سر جای خود باقی ‌می‌مانند. ممکن است دندانپزشک لاینری را در درون دندان قرار دهد تا از پالپ دندان (جایی که اعصاب در آن هستند)، محافظت کند.

برخی از پرکننده‌ها با نور مخصوصی سفت ‌می‌شوند. در مورد این نوع پرکننده‌ها، دندانپزشک ماده پرکننده را روی دندان اعمال کرده و آن را صاف ‌می‌کند. در حین انجام این کار، او چندین بار نور درخشانی را بر روی رزین ‌می‌تاباند. این کار باعث ‌می‌شود تا ماده خودش را بگیرد و سفت شود.

در نهایت، پس از این که پرکننده بر روی دندان قرار گرفت، دندانپزشک از ابزار تیغه ای خاصی برای صاف کردن نهایی و پولیش سطح دندان استفاده ‌می‌کند.
برنامه ریزی

پس از پر کردن دندان و وقتی اثر ماده بی حس کننده از بین رفت، ممکن است عوارض جانبی مختلفی مشاهده شوند. ممکن است دندان پر شده به فشار، هوای سرد یا مایعات و غذاهای شیرین حساس شود. برخی افراد ممکن است در نزدیکی محل تزریق، احساس بی حسی، مور مور شدن یا درد خفیف داشته باشند. این عوارض جانبی اغلب پس از چند ساعت از پایان درمان، کم شده و از بین ‌می‌روند.

حساسیت دندان طی یک یا دو هفته بعد از درمان به تدریج کم ‌می‌شود. تا آن زمان، سعی کنید از خوردن و نوشیدن هر چیزی که حساسیت دندان را تحریک ‌می‌کند خودداری کنید. اگر دندان شما به شدت حساس شده یا حساسیت پس از گذشت دو هفته کم نشده است، به دندانپزشک خود مراجعه کنید.

مهم ترین عامل درد، بلافاصله پس از پایان پر کردن دندان این است که ارتفاع ماده پرکننده بسیار زیاد است. دندانپزشک ‌می‌تواند پس از بررسی نحوه قرار گرفتن دندان‌ها بر روی هم، ارتفاع ماده پرکننده را از طریق برداشتن قسمت‌های اضافی تنظیم کند تا به این ترتیب درد شما کمتر شود.

ناراحتی دیگری که به ندرت پس از پر کردن دندان اتفاق ‌می‌افتد، شوک ناگهانی است که وقتی دندان‌های شما با هم تماس پیدا ‌می‌کنند، حس ‌می‌کنید و شوک گالوانیکی نام دارد. این اتفاق زمانی رخ ‌می‌دهد که دو فلز (یکی در دندان تازه پر شده و دیگری در دندان پر شده قبلی که بر روی آن قرار ‌می‌گیرد) با یکدیگر تماس پیدا کنند. در این حالت در دهان شما جریان الکتریکی ایجاد ‌می‌شود. این حالت تنها زمانی رخ ‌می‌دهد که برای مثال، شما دندان پایینی خود را به تازگی با آمالگام پر کرده باشید و دندان بالایی آن قبلا با طلا پر شده باشد.

کشیدن دندان

در صورتی که دندانی به دلیل پوسیدگی خراب یا شکسته باشد، دندانپزشک سعی خواهد کرد با کمک مواد پُرکننده، روکش یا سایر روش‌های درمانی نسبت به ترمیم آن اقدام نماید. اما اگر آسیب وارده به دندان بسیار زیاد بوده و ترمیم آن امکان پذیر نباشد، ممکن است نیاز باشد دندان از جای خود در استخوان فک کشیده شود.

به جز خرابی یا پوسیدگی، برخی دیگر از علت‌های رایج کشیدن دندان عبارتند از:

    برخی افراد دندان‌های اضافی دارند که از در آمدن سایر دندان‌ها جلوگیری می­ کنند.
    در برخی مواقع، دندان‌های شیری به موقع نمی­ افتند و مانع درآمدن دندان­های دائمی می­شوند.
    افرادی که می­خواهند ارتودنسی انجام دهند احتمالاً به کشیدن دندان نیاز دارند تا فضای کافی برای انتقال دندان­ها به محل درستشان ایجاد شود.
    در افرادی که تحت تابش اشعه (پرتودرمانی) در ناحیه‌ی سر و گردن قرار گرفته ­اند، احتمالاً باید دندانی که در معرض تابش قرار گرفته را بکشند.
    در افرادی که داروهای ضدسرطان مصرف می­کنند احتمال عفونت دندان افزایش می ­یابد؛ چرا که این داروها سیستم ایمنی بدن را تضعیف می‌کنند. ممکن است لازم باشد دندان‌های عفونی کشیده شوند.
    دندان‌های عقل یا همان آسیای سوم معمولاً قبل یا پس از درآمدن در دهان کشیده می‌شوند. دندان­های عقل معمولاً در اواخر نوجوانی یا اوایل بیست سالگی در می‌آیند و لازم است در صورت پوسیدگی، عفونت یا عدم وجود فضای کافی در دهان، کشیده شوند.

دانستن

به طور کلی، دو نوع کشیدن دندان وجود دارد:

کشیدن ساده

این روش برای دندانی انجام می­گیرد که در دهان قابل رویت باشد. کشیدن‌های ساده را معمولا دندانپزشکان عمومی انجام می­دهند. در کشیدن ساده، دندانپزشک دندان را با ابزاری بنام بالابر (اِلِویتور) شُل می‌کند. سپس با ابزاری بنام انبر (فورسِپس)، دندان را در می ­آورد.

کشیدن با جراحی

این روش پیچیده‌تر بوده و در مواقعی بکار می‌رود که دندان در خط لثه شکسته باشد یا هنوز در نیامده باشد. معمولاً این عمل، توسط جراحان متخصص دهان و فک و صورت انجام می­گیرد اما دندانپزشکان عمومی نیز قادر به انجام آن هستند. پزشک بُرش کوچکی را در لثه ایجاد می­کند تا دندان شکسته یا دندان عقل نهفته را به کمک جراحی خارج کند. ممکن است لازم باشد کمی از استخوان‌ اطراف دندان برداشته شده یا دندان از وسط به دو قسمت تقسیم شود تا بتوان دندان را از جای خود خارج کرد.

اکثر جراحی‌های ساده صرفاً از طریق تزریق (بی حسی موضعی) انجام می‌گیرند. همچنین ممکن است برای حفظ آرامش شما از دارو‌های خاصی استفاده شود. در کشیدن دندان به روش جراحی، ممکن است در کنار بی حسی موضعی، از دارو‌های بی حسی درون رگی (داخل وریدی) نیز استفاده شود. برخی بیماران (مثل بیمارانی با شرایط درمانی یا رفتاری خاص و کودکان کم سن و سال) احتمالا باید بیهوشی عمومی دریافت کنند.

ممکن است در کنار آرامبخش‌های تزریقی، داروهای استروییدی و انواع دیگری از داروها نیز به شما تزریق شوند. استروییدها درد و التهاب پس از جراحی را کاهش می‌دهند.

در حین کشیدن دندان، احتمالاً فشار را احساس خواهید کرد اما دردی حس نخواهد شد. در صورت احساس هرگونه درد یا حالت ناخوشایند، این موضوع را به دندانپزشک اطلاع دهید.
برنامه ریزی

کشیدن دندان، یک عمل جراحی محسوب می‌شود. می‌توان انتظار داشت که حتی پس از کشیدن ساده نیز کمی احساس ناراحتی داشته باشید. تحقیقات نشان داده که مصرف داروهای ایبوپروفن دار مانند آدویل، موترین و غیره به کاهش چشمگیر درد، پس از کشیدن دندان کمک می­کنند. دوزی را که پزشک توصیه کرده را ۳-۴ بار در روز مصرف کنید. اولین قرص را قبل از از بین رفتن بی حسیِ موضعی مصرف کرده و مصرف دارو را برای ۳-۴ روز بعدی یا مطابق توصیه‌ی دندانپزشک ادامه دهید.

معمولاً درد پس از کشیدن دندان با جراحی، نسبت به درد پس از کشیدن ساده بیشتر است. میزان و مدت زمان احساس درد و ناراحتی به میزانِ دشواری کشیدن دندان بستگی دارد. احتمالاً دندانپزشک مصرف مسکن را برای چند روز تجویز خواهد نمود. بخش عمده‌ای از درد طی چند روز برطرف خواهد شد.

در ادامه چند نکته برای به حداقل رساندن احساس ناراحتی و سرعت بخشیدن به فرآیند رسیدن به سلامتی کامل مطرح می‌شود:

می‌توانید با قراردادن کیسه یخ روی صورت، تورم را کاهش دهید. معمولاً توصیه می‌شود کیسه یخ را به مدت ۲۰ دقیقه روی صورت گذاشته و سپس به مدت ۲۰ دقیقه آن را بردارید. در صورتی که بعد از بین رفتن ورم، فک همچنان دردناک و سفت است، سعی کنید از کمپرس‌های گرم استفاده کنید.

برای چند روز غذاهای سرد و نرم مصرف کنید.

شستشوی آرام با آب نمک گرم، ۲۴ ساعت پس از جراحی برای تمیز نگه داشتن ناحیه جراحی شده مفید خواهد بود. نصف قاشق چای خوری نمک را در یک لیوان آب بریزید. بخش عمده‌ای از تورم و خون ریزی تا یک تا دو روز پس از جراحی از بین خواهد رفت. بهبود کامل حداقل ۲ هفته طول می‌کشد.

نباید پس از جراحی سیگار بکشید، از نی استفاده کرده یا تف کنید. این اقدامات منجر به خارج شدن لخته‌ی خون از محلِ دندانِ کشیده شده، می‌شوند.

در صورتی که به بخیه نیاز داشته باشید، پزشک شما از نوع خاصی استفاده کرده که خود به خود حل می‌شود. حل شدن بخیه معمولاً یک تا دو هفته به طول می‌انجامد. شستشوی دهان با محلول آب نمک گرم به حل شدن بخیه‌ها کمک خواهد کرد. برخی بخیه‌ها باید توسط جراح یا دندانپزشک کشیده شوند.

در موارد زیر با دندانپزشک یا جراحتان تماس بگیرید :

    تورم بجای بهتر شدن، بدتر شده است.
    تب و لرز و قرمز شدن ناحیه را تجربه می‌کنید.
    در بلعیدن غذا مشکل دارید.
    خونریزی کنترل نشده در ناحیه را تجربه می‌کنید.
    ناحیه پس از ۲۴ ساعت، همچنان دچار خونریزی و ترشحات است.
    زبان، چانه و لب‌ها تا ۳-۴ ساعت پس از جراحی همچنان بی حس هستند.
    محل کشیدن دندان بسیار دردناک است. این حالت می­تواند نشانه­ی ابتلا به «حفره ­ی خشک» باشد.

اشعه X در دندانپزشکی

عکس‌های اشعه­ X که با نام رادیولوژی نیز شناخته می‌شود، بخش مهمی از هر برنامه­ ی درمانیِ دندان است. این عکس‌ها علاوه بر کارکردِ تشخیصی، برای پیشگیری هم به کار می­روند؛ چرا که به کمک آن، دندانپزشک می­تواند مشکلات بالقوه ­ی دهان را قبل از وخیم شدن، بیابد.

اشعه X، شکلی از انرژی است که از بافت­های نرم عبور می­کند و توسط بافت­های متراکم جذب می­شود. دندان­ها و استخوان­ها بسیار متراکمند؛ بنابراین اشعه X را جذب می­کنند، در حالی که این اشعه به راحتی می­تواند از لثه ­ها و بافت گونه ها عبور کند.

انواع دسته بندی

تصویربرداری با اشعه X به دو دسته کلی تقسیم می‌شود: داخل دهانی و خارج دهانی. در تصویربرداری داخل دهانی (اینترااورال)، نوار اشعه X در داخل دهان قرار گرفته و در تصویربرداری خارج دهانی(اکسترااورال) نوار اشعه X در خارج دهان قرار می‌گیرد.

عکس های داخل دهانی متداول ­ترین شکلِ تصویربرداری در دندانپزشکی هستند و جزئیات زیادی از دندان­ها، استخوان­ها و بافت­های نگهدارنده دهان را در اختیار ما می‌گذارند. این تصاویر به دندانپزشک اجازه می‌دهند تا:

    پوسیدگی‌های و حفره‌های دندان را پیدا کند.
    بتواند ریشه ­های دندان را ببیند.
    وضعیت استخوان­ های اطراف دندان را بررسی کند.
    در صورت وجود، بیماری پریودنتال (لثه­) را تشخیص دهد.
    وضعیت دندانِ در حالِ رشد را بررسی کند.
    یا در سایر موارد از سلامت دندان‌ها اطمینان حاصل کند.

دانستن

مزایای تصویربرداری با اشعه X به خوبی مشخص است: این تصاویر  به دندانپزشکان کمک می­کنند تا مشکلاتِ معمولِ دهان و دندان مثل پوسیدگی­ ها، بیماری­ های لثه و یا برخی عفونت­ها را تشخیص دهند. دندانپزشکان با استفاده از عکس‌های رادیولوژی قادرند داخل دندان­ها و زیر لثه­ ها را مشاهده کرده و از وضعیت سلامت استخوان­ها و بافت­های نگهدارنده دندان، آگاه شوند.

دندانپزشک می‌تواند انواع مختلفی از تصویربرداری اشعه X را درخواست کند. نوع تصویربرداری، به نوع درمانی که قرار است بر روی بیمار انجام شود بستگی دارد.

برخی از متداول­ترین شیوه ­های تصویربرداری با اشعهX، این موارد هستند:

پری­ آپیکال(تک ­دندان)

نمایی از تمام دندان، از تاج تا استخوان نگهدارنده دندان را در اختیار می‌گذارد.

بایت وینگ

نمایی از دندان­های عقبیِ بالا و پایین در اختیار می­گذارد. این شیوه ­ی عکسبرداری، نحوه ­ی تماس دندان­ها یا روی هم قرار گرفتن­شان را نشان می­دهد و به دندانپزشک کمک می­کند پوسیدگی دندان­های عقبی را، در صورت وجود، تشخیص دهد.

پانورامیک

نمایی از دندان­ها، فک­ها، ناحیه­ ی اطراف بینی، سینوس­ها و مفاصل فک، در اختیار می‌گذارد و اغلب در مواردی استفاده می­شود که قرار است برای بیمار، درمان­های ارتودنسی یا ایمپلنت دندان انجام شود.

اکلوزال

نمایی کامل از کف دهان را در اختیار ما می­گذارد و نحوه قرارگیری فک بالا و پایین بر روی هم را نشان می‌دهد. این نوع تصویربرداری، سیر رشد دندان­های کودکان و دندان‌های شیری و دائمی آن‌ها را نشان می­دهد.

تصویربرداری­ های اشعه X عموماً در مطب دندانپزشک یا متخصص دندان انجام می­شود. ابتدا، متخصص دندان، شما را با یک روپوش سربی میپوشاند تا بدن­تان از تابش اشعه مصون بماند. سپس، یک قطعه­ی پلاستیکی کوچک را در دهانتان می­گذارد و از شما می­خواهد آن را گاز بگیرید؛ این وسیله، فیلم اشعه X را در سر جای خود نگه می‌دارد. سپس تکنیسین، از محل موردنظر عکسبرداری خواهد کرد. این فرآیند، دردناک نیست و تا زمانی که از کل دهان عکسبرداری شود، ادامه خواهد یافت. با استفاده از تصویربرداری اشعه X ِ دیجیتال، بیمار پرتوهای مضر کمتری دریافت خواهد کرد، علاوه بر این، استفاده از این دسته تصاویر راحت‌تر است و کمتر طول می­کشد.
برنامه ریزی

تصویربرداری اشعه X از دندان بسیار ایمن است و شما یا کودکتان را در معرضِ حداقلِ تابش‌های مضر، قرار خواهد داد. اگر همه­ ی استاندارد­های ایمنی رعایت شوند، تجهیزاتی که امروزه برای تصویربرداری اشعه X استفاده می‌شوند، پرتو­های اضافی را حذف کرده و دندانپزشک را قادر می­سازند تا پرتو X را روی قسمت خاصی از دهان متمرکز کند. دندانپزشک می­تواند با استفاده از فیلم­های با سرعت بالا، میزان تشعشعات دریافتیِ بیمار را کاهش دهد. روپوش سربی، بدن را از گردن تا زانوها می­پوشاند و از آن در برابر پرتوهای سرگردان محافظت می نماید.

روکش و بریج دندان

روکش و بریج دندان، قطعات پروتزی ثابتی هستند که توسط دندانپزشک یا متخصص پروتز دندان که روی دندان‌ها یا ایمپلنت­های موجود، قرار می‌گیرند. روکش‌ها معمولاً برای پوشاندن دندان آسیب­ دیده و یا یک ایمپلنت به کار می‌روند.

دندانپزشک استفاده از روکش را برای موارد زیر را توصیه می­کند :

    به عنوان جایگزین پر کردن دندان در مواردی که سطح کافی از دندان وجود ندارد
    محافظت از دندان ضعیف در برابر شکستگی
    ترمیم یک دندان شکسته
    اتصال یک بریج
    پوشش دادن ایمپلنت دندان
    پوشش دادن یک دندان تغییر رنگ داده یا بدشکل
    پوشش دادن دندانی که درمان عصب‌کشی شده

فضای خالی ناشی از دندان‌های از دست رفته در نهایت باعث جابه­ جایی سایر دندان‌ها و در نتیجه، اشکال در گاز زدن و جویدن غذاها می­شود. همچنین، ‌این امر می‌تواند منجر به بیماری‌های لثه و ناهنجاری‌های مفصل گیجگاهی-فکی(TMJ) شود. بریج‌ها معمولاً در صورت نداشتن یک یا تعداد بیشتری دندان به کار می‌روند.‌ آن‌ها جای خالی دندان‌های از دست رفته را پوشش داده و به دندان‌های طبیعی یا ایمپلنت‌های مجاور، چسبانده می‌شوند.
مزایا

روکش‌ها و بریج‌ها علاوه بر تقویت دندان آسیب دیده، به منظور بهبود ظاهر، شکل، توازن و خوب جفت شدن دندا­ن های بالا و پایین (گاز زدن) به کار می روند.
مراقبت‌های لازم

هرچند روکش‌ها و بریج‌ها به صورت مادام العمر قابل استفاده هستند، اما در برخی موارد لق شده یا کنده می‌شوند. مهم‌ترین اقدامی که می‌توانید برای تضمین دوام روکش انجام دهید، رعایت بهداشت دهان و دندان است. روزی دوبار با خمیردندان حاوی فلوراید مسواک بزنید و هر روز نخ دندان بکشید تا دندان­ها و لثه هایتان سالم بمانند و برای چکاپ و جرم‌گیری، به طور مرتب به دندانپزشک یا متخصص بهداشت دهان و دندان خود مراجعه نمایید.

به منظور پیشگیری از آسیب به روکش یا بریج تازه نصب شده، از جویدن غذاهای سفت، یخ و سایر چیزهای سفت خودداری کنید.
فرآیند

می‌توان روکش را روی پایه ایمپلنت قرار داد تا شکلی دندان مانند و با عملکردی مشابه عملکرد دندان‌های طبیعی ایجاد شود. روکش‌های سرامیکی یا پرسلین (چینی) را می‌توان با رنگ طبیعی دندان مطابقت داد. سایر موادی که امکان استفاده از آن‌ها به عنوان روکش وجود دارد عبارتند از طلا و آلیاژهای فلزی، اکریلیک و سرامیک. این آلیاژها غالباً محکم­تر از پرسلین (چینی) بوده و برای دندان‌های عقبی مناسب‌تر هستند. پرسلین در ترکیب با فلز، زیاد استفاده می­شود؛ چرا که هم محکم است و هم ظاهری زیبا دارد.

یک بریج در جای خالی دندان‌های از دست رفته قرار می­گیرد و به یک دندان یا ایمپلنت متصل می‌شود. به این دندان­ها اصطلاحاً دندان­های تکیه گاه گفته می­شود که برای بریج نقش نگهدارنده را ایفا می‌کنند. دندانِ جایگزین که در واقع دندان مصنوعی (پونتیک) است، به روکش پوشش دهنده‌ی دندان‌های تکیه‌گاه متصل می‌شود. همانند روکش، برای انتخاب مواد بریج نیز انتخاب‌های متعددی وجود دارد. دندانپزشک به شما کمک می­کند تا بر اساس محل دندان یا دندان‌های از دست رفته، کاربرد و جنبه­ های زیبایی­ شناسی و هزینه، مناسب­ ترین ماده را انتخاب کنید.

دندان مصنوعی

دندان­های مصنوعی، جایگزین­های سفارشی برای دندان­های از دست رفته هستند و می­توان آن­ها را از داخل دهان در آورده و دوباره سر جای خود قرار داد.

اگرچه عادت کردن به دندان‌های مصنوعی کمی دشوار است و هرگز حسی مشابه حس دندان طبیعی نخواهند داشت اما دندان­های مصنوعیِ کنونی از نظر ظاهری بسیار شبیه به دندان‌های طبیعی بوده و  بسیار راحت­تر از قبل هستند.
مزایا

جایگزین کردن دندان­های از دست رفته، به بهبود ظاهر و زیبایی لبخندتان کمک می­کند. خالی ماندن جای دندان باعث می­شود عضلات صورت شل شده و فرد پیرتر به نظر برسد. علاوه بر این، دندان‌های مصنوعی به شما کمک می­کنند راحت­تر غذا بخورید و صحبت کنید؛ چیزهایی که تا وقتی دندان­های طبیعی از دست نرفته باشند، مردم قدرشان را نمی‌دانند.
مراقبت‌های لازم

به مرور زمان و در اثر فرسودگی، لازم است دندان­های مصنوعی دوباره ردیف، بازسازی و یا پی­ ریزی شوند. برای پی­ ریزی مجدد، لازم است با حفظ دندان­های مصنوعیِ کنونی، یک پایه ­ی جدید ساخته شود. با افزایش سن، شکل دهان به طور طبیعی تغییر می­کند و در نتیجه باعث لق شدن دندان مصنوعی می­شود. نکاتی که به شما در مراقبت از دندان مصنوعی کمک می­کند:

    موقع حمل دندان مصنوعی (در دستان­تان) روی یک حوله­ ی تا شده یا تشت آب بایستید. دندان­های مصنوعی ظریفند و اگر بیفتند ممکن است بشکنند.
    اجازه ندهید دندان‌های مصنوعی خشک شود. زمانی که استفاده نمی­کنید، آن­ها در محلول تمیزکننده­ ی دندان مصنوعی و یا آب غوطه­ ور سازید. هرگز از آب داغ استفاده نکنید؛ چرا که باعث می­شود دندان‌های مصنوعی تاب بردارند.
    مسواک زدنِ روزانه ­ی دندان­های مصنوعی، غذاها و پلاک­های دندانی را می­زداید و جلوی لک­دار شدنشان را می­گیرد. می توان از پاک ­کننده ­های فراصوتی برای تمیز کردن دندان‌های مصنوعی استفاده کرد، ولی این روش جای مسواک زدن روزانه را نمی­گیرد.
    صبح­ها قبل از گذاشتن دندان مصنوعی، یک مسواک نرم را روی لثه­ ها، زبان و کام خود بکشید؛ این کار به جریان خون در بافتها و از بین بردن پلاک‌ها کمک می‌کند.
    چنانچه دندان مصنوعی شکست، لب­ پَر شد، ترک برداشت یا لق شد، به دندانپزشک مراجعه کنید. سعی نکنید خودتان درستش کنید؛ این کار ممکن است طوری به آن آسیب بزند که دیگر قابل تعمیر نباشد.

فرآیند

یک دست دندان مصنوعی

یک دست دندان مصنوعی معمولی، بعد از کشیدن دندان­های باقی مانده و التیام بافت­ها (که ممکن است چند ماه طول بکشد) ساخته شده و در دهان بیمار قرار می­گیرد.

می‌توان به محض این که دندان­های باقی مانده کشیده شدند، یک دست دندان مصنوعیِ فوری در داخل دهان تعبیه کرد. برای این کار، دندانپزشک در همان ویزیت اول، اندازه­ گیری‌های لازم را انجام داده و مدل فک بیمار را می­سازد. با استفاده از دندان‌های مصنوعیِ فوری، فرد در طول دوره ­ی التیام بافت‌ها، بدون دندان نمی ­ماند.

دندان مصنوعی جزئی (نیمه کامل)

دندان مصنوعیِ جزئی روی یک قاب فلزی سوار است که به دندان­های طبیعی وصل می­شود. گاهی اوقات، روکش‌هایی که روی تعدادی از دندان­های طبیعی قرار گرفته، نقش نگهدارنده را برای دندان مصنوعی ایفا خواهد نمود. دندان­‌های مصنوعی­ جزئی، جایگزین قابل در آوردن بریج‌ها هستند.